ABD Başkanı Donald Trump dün İran ile anlaşmanın büyük ölçüde tamamlandığını açıkladı.
ABD'li bir yetkiliye göre ABD ile İran'ın imzalamaya yakın olduğu anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılacağı, İran'ın petrolünü serbestçe satabileceği ve İran'ın nükleer programının sınırlandırılmasına yönelik müzakerelerin yapılacağı 60 günlük bir ateşkes uzatmasını içeriyor.
Hem Trump hem de ara bulucular, anlaşmanın pazar günü açıklanabileceğini belirtti.
ABD'li yetkili, taslağın mevcut haline ilişkin ayrıntılı bir çerçeve sundu. Bu çerçevenin büyük bölümü, görüşmelere yakın diğer kaynaklar tarafından da doğrulandı.
Anlaşmada neler var?
İki taraf, 60 gün sürecek ve karşılıklı rızayla uzatılabilecek bir mutabakat zaptı imzalayacak.
60 günlük süre boyunca Hürmüz Boğazı geçiş ücreti olmadan açık olacak ve İran, gemilerin serbestçe geçebilmesi için boğaza yerleştirdiği mayınları temizlemeyi kabul edecek.
Buna karşılık ABD, İran limanlarına uyguladığı ablukayı kaldıracak ve İran'ın petrolünü serbestçe satmasına izin verecek bazı yaptırım muafiyetleri çıkaracak.
Yetkiliye göre İran, fonlarının derhal serbest bırakılmasını ve yaptırımların kalıcı olarak kaldırılmasını istedi. Ancak ABD tarafı, bunun ancak somut tavizler verildikten sonra gerçekleşeceğini belirtti.
Nükleer müzakere
ABD'li yetkiliye göre taslak mutabakat zaptı İran'ın nükleer konudaki müzakere taahhütlerini de içerecek.
Buna göre İran hiçbir zaman nükleer silah elde etmeye çalışmamak, uranyum zenginleştirme programını askıya almak ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stokunun ülkeden çıkarılması gibi konularda müzakere etmeyi taahhüt edecek.
New York Times da anlaşmanın, İran'ın yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyumundan vazgeçmesine yönelik "görünür bir taahhüt içerdiğini" bildirdi. Gazete, ismi açıklanmayan iki ABD'li yetkiliye dayandırdığı haberinde, İran'ın bu stoktan nasıl vazgeçeceğine ilişkin ayrıntıların daha sonraki bir müzakere turuna bırakılacağını yazdı.
Son aylarda bölgeye sevk edilen ABD güçleri 60 günlük süre boyunca bölgede kalacak ve ancak nihai anlaşmaya varılması halinde çekilecek.
Reuters'a konuşan kaynaklara göre önerilen çerçeve üç aşamada ilerleyecek: Savaşın resmen sona erdirilmesi, Hürmüz Boğazı krizinin çözülmesi ve daha geniş bir anlaşma için uzatılabilir 30 günlük müzakere sürecinin başlatılması.
Pakistanlı kaynaklardan biri, ABD'nin mutabakat zaptını kabul etmesi halinde, Ramazan Bayramı tatilinin cuma günü sona ermesinden sonra yeni görüşmelerin yapılabileceğini söyledi.
Taslak mutabakat zaptı, İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan'da süren savaşın da sona ereceğini açıkça belirtiyor. İsrailli bir yetkiliye göre İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, cumartesi günü Trump ile yaptığı telefon görüşmesinde bu şarttan duyduğu kaygıyı dile getirdi.
Kaynak: Mepa News