İran ile ABD arasında devam eden müzakereler ve bölgesel gerilimin ardından Gazze'nin geleceği uluslararası gündemde giderek daha az yer buluyor. Uzmanlar, İsrail-Hamas savaşının Orta Doğu'daki geniş çaplı çatışmaların başlangıç noktası olmasına rağmen, diplomatik önceliklerin değiştiğine dikkat çekiyor.
Gazze'de yerinden edilmiş Filistinli Ahmed Cemali, uluslararası toplumun bölgeyi unuttuğunu belirterek, "ABD'nin İran'la savaşa girmesinden bu yana dünya Gazze'yi ve yaşadığı trajediyi unuttu. İsrail öldürüyor, yıkıyor ve Gazze'yi işgal ediyor, ancak kimse ses çıkarmıyor." ifadelerini kullandı.
Gazze bölgesel savaşın başlangıç noktası oldu
7 Ekim 2023'te Hamas'ın İsrail'e düzenlediği saldırının ardından başlayan savaş, Hizbullah ve Yemen'deki Husilerin çatışmalara sınırlı da olsa dahil olmasıyla bölgesel bir krize dönüştü. Süreç daha sonra ABD ile İran arasında doğrudan askeri çatışmaya kadar uzandı.
Ekim 2025'te yürürlüğe giren ateşkese rağmen Gazze'deki savaşın kalıcı biçimde sona erdirilmesine yönelik girişimlerde aylardır ilerleme sağlanamıyor.
"Gazze artık İran'ın önceliği değil"
Uzmanlara göre son dönemde İran'ın stratejik öncelikleri de değişmeye başladı. Dış İlişkiler Avrupa Konseyi'nden (ECFR) Hugh Lovatt, Hamas'ın Tahran açısından eski stratejik önemini kaybettiğini değerlendirirken, İsrailli askeri analist Eado Hecht ise İran'ın 2023'te geniş çaplı bir savaşı istemediğini ve Hamas'ın saldırısıyla kendi planlarının dışına çıkıldığını ifade etti.
İsrailli analist Michael Milshtein ise İran'ın artık Hizbullah'ın korunmasına Hamas'tan daha fazla önem verdiğini öne sürdü.
Diplomatik ilgi Kahire görüşmelerine kaydı
Diplomatik kaynaklara göre Gazze'nin geleceğine ilişkin müzakereler Kahire'de devam ediyor. Görüşmelere Hamas başta olmak üzere Filistinli grupların yanı sıra, ABD Başkanı Donald Trump'ın girişimiyle oluşturulan "Barış Kurulu" (Board of Peace) ile Katar ve Türkiye gibi bölgesel aktörler katılıyor.
Kaynaklar, müzakerelerde Hamas'ın kademeli olarak silahsızlandırılması ve Gazze'de geçiş yönetiminin oluşturulmasını içeren bir yol haritası üzerinde çalışıldığını aktardı.
Ancak İsrail basını, Tel Aviv yönetiminin bu tür bir formülü kabul etmeye sıcak bakmadığını bildirdi.
Siyasi çözüm konusunda çıkmaz sürüyor
Diplomatik çevrelere göre Gazze'nin müzakerelerde geri planda kalmasının nedeni savaşın sona ermiş olması değil, savaş sonrası döneme ilişkin üzerinde uzlaşılan bir siyasi planın bulunmaması.
İsrail, herhangi bir siyasi geçişten önce Hamas'ın tamamen silahsızlandırılmasını şart koşarken, Hamas ise yerine geçecek bir Filistin yönetimine ilişkin güvence verilmeden silah bırakmayı reddediyor.
Ayrıca ateşkes sonrasında kurulması öngörülen uluslararası istikrar gücü ve geçiş yönetimi konusunda da henüz somut bir adım atılmış değil.
Yeni bir saldırı ihtimali gündemde
İsrail basınında yer alan haberlerde, siyasi müzakerelerin başarısız olması halinde 2026 yazında Gazze Şeridi'ne yönelik yeni bir askeri saldırı seçeneğinin değerlendirildiği öne sürüldü.
Bununla birlikte uzmanlar, askeri hazırlık yapılmasının mutlaka yeni bir savaş anlamına gelmediğini vurguluyor.
Analist Michael Milshtein ise Washington'un ilerleyen süreçte İsrail üzerinde baskı kurarak Hamas'ın kademeli silahsızlandırılmasını ve geçiş yönetimini içeren bir planı kabul ettirebileceğini, ancak mevcut İsrail hükümetinin yeni bir askeri operasyon seçeneğini de dışlamadığını ifade etti.
Kaynak: Mepa News