ABD'nin, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun reddettiği Gazze'deki 15 maddelik yol haritasına bağlılığını sürdürdüğü bildirildi.
İsrail Kamu Yayın Kuruluşu KAN'ın salı günü aktardığı bilgilere göre, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) Komutanı Brad Cooper, Gazze'de konuşlandırılması planlanan uluslararası istikrar gücünün temsilcilerine Washington'un 15 maddelik anlaşmaya bağlı olduğunu ve planı mutabakatlar doğrultusunda uygulamak için çalışacağını söyledi.
Cooper'ın bu mesajı, Netanyahu'nun pazar günü 15 maddelik planı reddettiğini açıklamasının ardından geldi. İsrailli bir kaynak, Netanyahu'nun açıklamasının "gerçeklikle ilgisi olmadığını" ve siyasi baskıların sonucu olduğunu öne sürdü.
Cooper ABD üssünü ziyaret etti
KAN'a göre Cooper, Netanyahu'nun açıklamasından kısa süre sonra İsrail'in Kiryat Gat kentindeki ABD askeri karargahını ziyaret etti. Burada bölgede görev yapan yüzlerce ABD askeriyle ve Gazze'de kurulması planlanan uluslararası istikrar gücünün temsilcileriyle bir araya geldi.
Toplantıya katılan bir kaynak, Cooper'ın temsilcilere ABD'nin 15 maddelik anlaşmaya bağlı olduğunu ve planın üzerinde varılan mutabakatlar doğrultusunda uygulanması için çalışacağını söylediğini aktardı.
ABD tarafından ise söz konusu açıklamalara ilişkin resmi bir değerlendirme yapılmadı.
KAN ayrıca Netanyahu'nun 15 maddelik planı reddetmesinin üzerinden üç gün geçmesine rağmen İsrail ordusu ve güvenlik kurumlarına bu yönde yeni bir talimat verilmediğini bildirdi.
Washington ve Tel Aviv arasında görüş ayrılığı
Netanyahu'nun planı reddetmesi, Gazze'de ateşkesin ikinci aşamasına geçiş konusunda Washington ile Tel Aviv arasındaki görüş ayrılıklarını daha görünür hale getirdi.
Netanyahu pazar günü yaptığı açıklamada, "İsrail, Barış Konseyi tarafından yayınlanan 15 maddelik belgeyi reddediyor" demiş, Washington'un plan konusunda bazıları İsrail tarafından kabul edilebilir, bazıları ise kabul edilemez çeşitli fikirleri bulunduğunu söylemişti.
ABD Başkanı Donald Trump yönetiminden ise Netanyahu'nun açıklamasının barış sürecini sekteye uğrattığı yönünde bir değerlendirme gelmedi.
Politico'ya konuşan bir Trump yönetimi yetkilisi, Netanyahu'nun çıkışını daha çok İsrail iç kamuoyuna yönelik bir "seçim manevrası" olarak değerlendirdi ve Barış Konseyi'nin sahada iyi bir işbirliği gördüğünü belirtti.
Buna karşılık Batılı bir diplomat, Netanyahu'nun planı reddetmesinin İsrail'in iki devletli çözümün önündeki temel engellerden biri olduğu yönündeki görüşleri güçlendirdiğini söyledi.
Gazze'de "istikrar gücü" için hazırlık
Bu gelişmeler yaşanırken, Barış Konseyi'nin Gazze'de konuşlandırılması planlanan uluslararası istikrar gücü için lojistik hazırlıkları hızlandırdığı bildirildi.
Konseyden bir yetkili, yüzlerce askerin konuşlandırılmasına hizmet edecek bir lojistik destek bölgesinin kurulması için çalışmaların sürdüğünü söyledi. Yetkili, Hamas ile Barış Konseyi arasındaki yol haritası kapsamında yürütülen çalışmaların ve İsrail'le ayrı kanallarda devam eden görüşmelerin sürdüğünü belirtti.
Politico'ya konuşan diplomat ve kaynaklar ise Washington'un Netanyahu üzerindeki etkisini kullanarak somut sonuç elde etmek konusunda yeterli baskıyı uygulayıp uygulamadığına ilişkin soru işaretlerinin arttığını ifade etti.
15 maddelik plan ne öngörüyor?
31 Temmuz'da açıklanan yol haritası, Trump'ın Gazze planının ikinci aşamasına geçilmesini amaçlıyor. Plan kapsamında Hamas'ın ağır silahlarının uluslararası gözetim altında Filistinli bir ulusal komiteye devredilmesi ve silahların depolanması öngörülüyor.
Buna paralel olarak İsrail güçlerinin Gazze'den aşamalı şekilde çekilmesi, bölgenin Filistinli teknokratlardan oluşan bir komite tarafından yönetilmesi ve uluslararası bir istikrar gücünün Gazze'ye konuşlandırılması planlanıyor.
Hamas, yol haritasını kabul ettiğini ve anlaşmanın uygulanmasına hazır olduğunu açıklarken, hareketin liderlerinden Gazi Hamad silahların Filistinli ulusal komitenin sorumluluğunda depolanacağını söyledi.
Hamad'a göre silahsızlanma meselesi İsrail'in Gazze'den çekilmesi, yeniden imar ve diğer başlıklarla birlikte ele alınacak ve İsrail'in doğrudan silahsızlandırma sürecine müdahalesi söz konusu olmayacak.
Ancak Netanyahu, İsrail'in Gazze'den çekilmesini Hamas'ın tamamen silahsızlandırılması şartına bağlamaya devam ediyor. Bu tutum, planın en kritik maddelerinden biri olan İsrail'in aşamalı çekilmesi ile Hamas'ın silahsızlandırılmasının hangi sırayla uygulanacağı konusundaki anlaşmazlığı derinleştiriyor.
Planın uygulanması İsrail'e rağmen mümkün mü?
ABD'nin plana bağlılığını sürdürdüğüne ilişkin mesajlar, Washington ile Tel Aviv arasında Gazze'nin geleceğine ilişkin daha belirgin bir ayrışmanın ortaya çıkabileceğine işaret ediyor.
Washington, Hamas'ın silahsızlandırılması ve İsrail'in güvenliğinin sağlanması konusunda Netanyahu hükümetiyle aynı nihai hedefi savunduğunu belirtirken, anlaşmanın uygulanma takvimi, İsrail ordusunun çekilme süreci ve Gazze'nin savaş sonrası yönetimi konusunda tarafların farklı yaklaşımları bulunuyor.
Bu nedenle önümüzdeki dönemde temel mesele, ABD'nin desteklediği 15 maddelik yol haritasının Netanyahu hükümetinin itirazlarına rağmen sahada uygulanıp uygulanamayacağı olacak.
Kaynak: Mepa News, Al Jazeera