ABD'nin Stratejik Petrol Rezervi'ndeki (SPR) ham petrol stoku, küresel petrol arzına yönelik baskıların sürdüğü bir dönemde 283,8 milyon varile geriledi. ABD Enerji Bakanlığı verilerine göre rezervler, Ekim 1982'den bu yana en düşük seviyeye indi.
Stoklardaki düşüş, Washington'un Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) üyesi ülkelerin koordineli petrol arzı hamlesi kapsamında SPR'den 172 milyon varil petrol çıkarma kararının ardından gerçekleşen sevkiyatların bir sonucu olarak kaydedildi.
ABD Enerji Bakanlığı, Mart 2026'da yaptığı açıklamada 172 milyon varillik çekimin, IEA ülkelerinin toplam 400 milyon varillik koordineli rezerv kullanımının ABD'ye düşen kısmı olduğunu duyurmuştu. Bakanlık, söz konusu petrolün piyasaya aktarılmasının yaklaşık 120 gün süreceğini açıklamıştı.
Rezervin yüzde 40'ından azı dolu
ABD'nin stratejik petrol rezervinin mevcut kapasitesi yaklaşık 714 milyon varil. Dört ayrı depolama tesisindeki petrol, Teksas ve Louisiana'daki yeraltı tuz mağaralarında tutuluyor. 283,8 milyon varillik mevcut stok, rezervin izin verilen toplam kapasitesinin yaklaşık yüzde 40'ına karşılık geliyor.
SPR, petrol arzında yaşanabilecek ciddi kesintilerin ABD ekonomisi üzerindeki etkisini sınırlamak amacıyla oluşturuldu. Rezerv, özellikle savaş, doğal afet veya petrol arzını etkileyebilecek diğer olağanüstü durumlarda piyasaya petrol aktarılması için stratejik bir güvenlik mekanizması olarak kullanılıyor.
Washington rezervi yeniden doldurmayı planlıyor
ABD yönetimi, 172 milyon varillik çekimi yalnızca doğrudan satış şeklinde değil, önemli ölçüde petrol değişimi (exchange) yöntemiyle gerçekleştiriyor. Bu yöntemde özel şirketlere rezervden petrol verilirken, şirketlerin daha sonraki bir tarihte aldıkları miktarı ek varillerle birlikte geri vermesi öngörülüyor.
ABD Enerji Bakanlığı, Haziran ayında yaptığı açıklamada bu mekanizmanın rezervin uzun vadede yeniden büyütülmesini hedeflediğini bildirmişti. Bakanlık, önceki değişim işlemlerinde geri alınacak petrol miktarının verilen miktarın üzerinde olmasını sağlayan primli geri dönüşler gerçekleştirildiğini açıkladı.
Washington yönetimi ayrıca 172 milyon varillik katkının ardından SPR'nin gelecek dönemde yeniden doldurulacağını ve bunun yaklaşık 200 milyon varillik ek stokla desteklenmesinin planlandığını açıklamıştı.
Rezerv son yıllarda ciddi miktarda geriledi
SPR'nin mevcut seviyesi, rezervin geçmişte ulaştığı miktarlarla karşılaştırıldığında önemli bir düşüşe işaret ediyor. Enerji Bakanlığı verilerine göre rezerv 27 Aralık 2009'da 726,6 milyon varille tarihindeki en yüksek seviyeye ulaşmıştı.
Rezerv, özellikle 2022'de petrol fiyatlarındaki yükseliş ve arz güvenliğine ilişkin endişeler sırasında yoğun şekilde kullanılmıştı. Daha sonraki yıllarda Washington, SPR'yi yeniden doldurmak amacıyla çeşitli petrol alım ve değişim programları uyguladı.
Ancak 2026'da gerçekleştirilen yeni ve büyük ölçekli çekimler, stokların yeniden tarihsel düşük seviyelere yaklaşmasına neden oldu.
Küresel petrol piyasası açısından önemi
SPR'deki düşüş, ABD'nin petrol arzı açısından tamamen savunmasız kaldığı anlamına gelmiyor. ABD dünyanın önemli petrol üreticilerinden biri olmaya devam ediyor ve stratejik rezerv, normal piyasa arzının yerine geçmekten ziyade olağanüstü arz kesintilerine karşı tampon olarak tasarlanmış durumda.
Bununla birlikte rezerv seviyesinin 283,8 milyon varile düşmesi, Washington'un gelecekte yeni bir arz şokuyla karşılaşması halinde kullanabileceği stratejik stok miktarının önceki yıllara kıyasla önemli ölçüde azalması anlamına geliyor. Bu nedenle rezervin yeniden doldurulmasının hızı ve yöntemi, ABD'nin enerji güvenliği açısından yakından izlenen başlıklardan biri haline geldi.
Reuters'ın 28 Eylül tarihli haberine göre mevcut 283,8 milyon varillik seviye, Ekim 1982'den bu yana görülen en düşük SPR stoku olarak kayıtlara geçti.
Kaynak: Mepa News