Avrupa Birliği (AB), ABD'nin talebi doğrultusunda Copernicus Dünya gözlem programı kapsamında Umman Körfezi ile Hürmüz Boğazı çevresine ait uydu görüntülerinin yayınlanmasını 24 saat geciktirme kararı aldı.
AB Konseyi'nin kararına göre uygulama, Sentinel-1 ve Sentinel-2 uyduları tarafından kaydedilen görüntü ve verileri kapsayacak.
Kararın, ABD'nin 26 Mayıs'ta AB'nin "Uzay Tehditlerine Müdahale Mekanizması" çerçevesinde ilettiği diplomatik talebin ardından alındığı belirtildi.
Kararda, gecikmenin Hürmüz Boğazı'na giriş ve çıkış sağlayan ana deniz ulaşım hatlarını kapsayan belirli bir coğrafi bölge için uygulanacağı ifade edildi.
Söz konusu bölge, ABD ile İran arasındaki gerilimin son dönemde arttığı Körfez'deki en stratejik deniz geçişlerinden biri olarak öne çıkıyor.
"Güvenlik riski" gerekçesi
AB Konseyi, kararın Copernicus verilerinin devletler veya devlet dışı aktörler tarafından Avrupa Birliği, üye ülkeleri ya da müttefiklerinin güvenlik çıkarlarını tehdit edecek şekilde kullanılmasını önlemeyi amaçladığını bildirdi.
Konsey ayrıca Avrupa Birliği Siyasi ve Güvenlik Komitesi'nin de haziran ayında söz konusu kısıtlamayı desteklediğini açıkladı.
Açık veri politikasına istisna
Copernicus programı normal şartlarda uydu görüntülerini dünya genelindeki kullanıcılara ücretsiz ve anlık olarak sunuyor. Bu nedenle alınan karar, programın uzun yıllardır sürdürdüğü açık veri politikasına getirilen nadir istisnalardan biri olarak değerlendiriliyor.
Avrupa Komisyonu ise Copernicus'un temel ilkesinin verilerin serbest ve açık erişime sunulması olduğunu belirtirken, mevcut düzenlemelerin güvenlikle ilgili durumlarda geçici kısıtlamalara izin verdiğini vurguladı.
Komisyon, uygulamanın olası güvenlik risklerini azaltmayı amaçlayan teknik ve önleyici bir tedbir olduğunu, benzer uygulamaların diğer uydu işletmecileri tarafından da zaman zaman hayata geçirildiğini ifade etti.
Açık kaynak araştırmaları etkilenebilir
Karar, ABD'nin son aylarda İran ve Körfez bölgesine ilişkin ticari uydu görüntülerine yönelik erişim kısıtlamalarını artırmasının ardından geldi.
Daha önce bazı ABD merkezli uydu görüntüleme şirketleri de hükümetin talepleri doğrultusunda bölgeye ait görüntülerin yayımlanmasını geciktirmiş veya askıya almıştı.
Bu durumun, açık kaynak istihbaratı (OSINT), gazetecilik faaliyetleri, denizcilik sektörü ve enerji piyasalarında bağımsız doğrulama imkanlarını zorlaştırdığı yönünde değerlendirmeler yapılıyor.
AB Konseyi'nin kararında, 24 saatlik gecikme uygulamasının ne zaman yürürlüğe gireceği, ne kadar süre devam edeceği ve hangi tarihte yeniden gözden geçirileceğine ilişkin ise herhangi bir takvim paylaşılmadı.
Kaynak: Mepa News