Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın oğlu Bilal Erdoğan, Lübnan'da üst düzey siyasi ve dini isimlerle bir araya gelirken, ziyaretin Trablus ve Akkar gibi Sünni nüfusun yoğun olduğu kuzey bölgelerini de kapsaması dikkat çekti.
Ziyaretle aynı gün Lübnan Parlamentosu, Türkiye ile askeri mali işbirliği anlaşmasını onayladı.
Üç günlük Lübnan ziyareti kapsamında perşembe günü Beyrut'a gelen Bilal Erdoğan, Cumhurbaşkanı Joseph Avn tarafından Baabda Sarayı'nda kabul edildi. Görüşmede Lübnan-Türkiye ilişkilerinin yatırım, yeniden imar, ticaret, turizm ve altyapı alanlarında geliştirilmesi ele alındı.
Lübnan Cumhurbaşkanlığından yapılan açıklamaya göre Avn, Türkiye ile ilişkilerde yeni bir işbirliği ve ortaklık dönemine girilmesini arzuladıklarını ifade etti.
Bilal Erdoğan ise Türkiye'nin Lübnan makamlarının ülke genelinde devlet egemenliğini tesis etme çabalarını desteklediğini belirtti.
Bilal Erdoğan ziyaret kapsamında Başbakan Nevvaf Selam, Meclis Başkanı Nebih Berri, eski İlerici Sosyalist Parti lideri Velid Canbolat ve çeşitli dini temsilcilerle de görüştü. Lübnan Müftüsü Abdullatif Deryan ve Beyrut Rum Ortodoks Metropoliti İlyas Audi ile yapılan görüşmeler de programda yer aldı.
Bilal Erdoğan, ziyaretin resmi olarak kültürel, ekonomik ve toplumsal ilişkileri geliştirme amacı taşıdığı belirtilen programı kapsamında cuma günü ülkenin kuzeyindeki Trablus'a gitti. Burada Trablus Müftüsü Muhammed İmam, milletvekilleri ve yerel siyasi temsilciler tarafından karşılandı. Ziyaretin, Akkar bölgesini de kapsaması planlanlanıyor.
Ankara'nın Lübnan'daki nüfuz arayışı
Bilal Erdoğan'ın ziyaretinin özellikle Trablus ve Akkar'a uzanması, Türkiye'nin Lübnan'daki siyasi ve toplumsal ilişkileri açısından önem taşıyor.
Sünni nüfusun yoğun olduğu bu bölgeler, Ankara'nın Lübnan'daki toplumsal ve siyasi ağlarını geliştirme çabaları bakımından öne çıkıyor.
Fransız RFI radyosunun Beyrut muhabiri Paul Khalifeh'in değerlendirmesine göre Türkiye, Lübnan'daki siyasi, ekonomik ve kültürel varlığını güçlendirmeye çalışıyor. Bu çerçevede Sünni toplum içerisindeki ilişkilerini geliştirmeyi hedefleyen Ankara'nın girişimleri, Suudi Arabistan'ın son yıllarda Lübnan siyasetindeki doğrudan angajmanını azaltmasıyla birlikte değerlendiriliyor.
Suudi Arabistan uzun yıllar Lübnan'daki Sünni siyasi çevrelerin başlıca dış destekçilerinden biri oldu. Riyad'ın Lübnan siyasetindeki etkisinin son yıllarda görece azalması, Türkiye ve diğer bölgesel aktörlerin ülkedeki siyasi ve toplumsal ilişkilerini geliştirmeleri için yeni alanlar oluşturdu.
Lübnan'daki siyasi dengeler ise mezhepsel temsile dayanan karmaşık bir yapı içerisinde şekilleniyor. Cumhurbaşkanlığı Maruni Hristiyanlara, başbakanlık Sünnilere, Meclis başkanlığı ise Şiilere ayrılmış durumda. Bu yapı, ülkenin farklı siyasi ve dinî topluluklarıyla ilişkilerin dış aktörler açısından önemini artırıyor.
Bununla birlikte Bilal Erdoğan'ın hükümette resmi bir görevi bulunmuyor. Dolayısıyla ziyaretin Ankara adına yürütülen resmi bir diplomatik müzakere olduğu yönünde kesin bir değerlendirme yapmak mümkün değil.
Ancak kabul edildiği siyasi ve dini isimlerin düzeyi ile ziyaret programının kapsamı, temasların diplomatik ve siyasi önemini artırıyor.
Lübnan'dan Türkiye ile askeri işbirliğine onay
Ziyaretin dikkat çeken bir diğer gelişmesi ise Lübnan Parlamentosunun perşembe günü Türkiye ile askeri mali işbirliği anlaşmasını onaylaması oldu.
Lübnan Parlamentosu, iki ülke hükümetleri arasında imzalanan askerî mali işbirliği anlaşması ile nakdi destek projesinin uygulama protokolüne ilişkin yasa tasarısını kabul etti.
Lübnan Meclisi Maliye ve Bütçe Komisyonu Başkanı İbrahim Kanaan'ın açıklamasına göre yaklaşık 100 milyon Türk lirası, yani 3 milyon dolar değerindeki anlaşma, beş yıllık bir dönemi kapsıyor.
Anlaşma kapsamında Lübnan ordusunun ihtiyaçlarının karşılanması, askeri teçhizat temini ve iki ülkenin silahlı kuvvetleri arasında tecrübe paylaşımı öngörülüyor. İşbirliğinin uygulanması ve ihtiyaçların belirlenmesi iki ülkenin savunma bakanlıkları arasındaki koordinasyonla yürütülecek.
Türkiye ile Lübnan arasındaki askeri ilişkiler yeni değil. İki ülke arasında 2010 yılında imzalanan Askeri Çerçeve Anlaşması, askeri ilişkilerin hukuki temelini oluşturuyor. Sonraki yıllarda eğitim, teknik işbirliği ve askerî yardım alanlarında çeşitli düzenlemeler yapıldı.
Lübnan ordusuna yönelik yeni anlaşma, Türkiye'nin ülkedeki askeri ve kurumsal ilişkilerini geliştirmesi bakımından da önem taşıyor.
Bilal Erdoğan'ın ziyareti, Türkiye'nin Lübnan'daki ilişkilerinin yalnızca devlet kurumlarıyla sınırlı olmadığını, siyasi aktörler, dini çevreler, yerel yönetimler ve ekonomik yapılarla da geliştirilmeye çalışıldığını gösteren bir gelişme olarak öne çıkıyor.
Trablus ve Akkar temasları ile askeri işbirliği anlaşmasının aynı döneme denk gelmesi, Ankara'nın Lübnan'daki çok boyutlu angajmanının dikkat çekici örneklerinden biri.
Kaynak: Mepa News