Çin'e ait olduğu belirtilen milislere ait bir tekne, bir sahil güvenlik gemisi ve bir araştırma gemisiyle birlikte Tayvan'ın Pasifik kıyıları açıklarında görüldü.
Ağustos ayında gerçekleştiği belirtilen olay, Çinli milis güçlere ait bir teknenin Tayvan'ın doğu kıyısı açıklarında tespit edildiği bilinen ilk vaka olarak kayda geçti.
Reuters'ın incelediği Tayvan merkezli Apex Aviation tarafından hazırlanan gözetleme raporuna göre, balıkçı teknesi Minfudingyu 07902, ağustos ayının ortalarında Çin Sahil Güvenlik Komutanlığına ait 2502 borda numaralı gemi ve Xiang Yang Hong 03 adlı araştırma gemisiyle birlikte faaliyet gösterdi.
Tayvanlı iki üst düzey yetkili de üç geminin ağustos ortasında Tayvan yakınlarında faaliyet gösterdiğini doğruladı.
Yetkililer, Minfudingyu 07902'nin Çin Halk Kurtuluş Ordusu'nun deniz milisi filosunun bir parçası olarak belirlendiğini ve Çin sahil güvenliğinin denizdeki faaliyetleriyle koordinasyon içinde hareket ettiğini söyledi.
Tayvan: Abluka hazırlığı olabilir
Çin, Tayvan'ı kendi topraklarının parçası olarak görüyor ve son aylarda adanın doğu kıyısı açıklarındaki faaliyetlerini artırıyor.
Pekin, eylül ayında Tayvan'ın doğusundaki sularda Çin Sahil Güvenliği tarafından düzenli devriye faaliyetleri gerçekleştirildiğini açıklamıştı.
Çin Savunma Bakanlığı, bu faaliyetlerin "Çin'in yetki alanındaki sularda" gerçekleştirildiğini ve seyrüsefer ile faaliyetlerin düzenini korumayı amaçladığını bildirmişti.
Tayvan yönetimi ise Çin'in doğu kıyısı açıklarındaki faaliyetlerinin olası bir deniz ablukasına hazırlık kapsamında değerlendirilebileceğini düşünüyor.
Tayvan Savunma Bakanlığı, Reuters'a yaptığı açıklamada Çin'in kolluk kuvvetleri ve bilimsel araştırma faaliyetlerini "taciz için örtü" olarak kullandığını ve çatışma dışındaki dönemde faaliyet alanını genişleterek fiili bir yetki alanı oluşturma görüntüsü vermeye çalıştığını savundu.
Bakanlık, bu faaliyetlerin uluslararası düzeni zayıflattığını ve Tayvan'ın denizcilik haklarına meydan okuduğunu belirtti.
Çin'in Tayvan İşleri Ofisi ve Savunma Bakanlığı ise Reuters'ın konuyla ilgili sorularına yanıt vermedi.
Doğu kıyısı Tayvan için kritik
Tayvan'ın doğu kıyısı, adanın olası bir abluka veya savaş durumunda dışarıdan gelecek askeri ve ekonomik desteğin ulaştırılabileceği başlıca güzergahlardan biri olarak görülüyor.
Tayvanlı yetkililer, Çin'in son dönemde adanın doğusundaki faaliyetlerinin özellikle bu nedenle yakından takip edildiğini belirtiyor.
Çin'in doğu kıyısı açıklarında sahil güvenlik, araştırma ve deniz milisi unsurlarını aynı bölgede kullanması, Tayvan'ın "gri bölge" olarak nitelendirdiği faaliyetlerin kapsamının genişlediğine ilişkin endişeleri artırıyor.
Haziran ayında da Çin Sahil Güvenliği'ne ait 2502 numaralı gemi Tayvan'ın doğu ve güneydoğusundaki sularda faaliyet göstermiş, Tayvan Sahil Güvenliği gemiyi yakından izlemişti. Tayvan makamları, Çin'in söz konusu faaliyetleri "kolluk uygulaması" olarak göstermesinin bölgedeki yetki iddialarını güçlendirme amacı taşıdığını savunmuştu.
Milis güçler denizde nasıl kullanılıyor?
Çin'in "deniz milisi" uygulaması 1950'li yıllara kadar uzanıyor. Bu yapı, görünüşte sivil balıkçı teknelerinden oluşurken mürettebatın tartışmalı sularda faaliyet göstermek üzere eğitim ve destek aldığı bir sistem olarak tanımlanıyor.
Deniz milisi unsurları özellikle Güney Çin Denizi'ndeki ihtilaflı bölgelerde Çin Sahil Güvenliği ve diğer devlet gemileriyle birlikte kullanılıyor.
Analistlere göre bu yapı, Pekin'in askeri güç kullanmadan denizlerdeki hak iddialarını desteklemesine ve aynı zamanda sivil bir görünüm korunmasına imkan sağlıyor.
Yetkililerden biri, milis teknelerinin amacının "fiili taciz faaliyetleri yürütmek" olduğunu savundu.
Üç gemi yaklaşık 10 deniz millik alana yayıldı
Apex Aviation'ın raporuna göre şirketin işlettiği keşif uçağı, Tayvan'ın doğusundaki Hualien bölgesi açıklarında kıyıdan 30 deniz milinden daha uzakta üç gemiden oluşan Çin deniz grubunu tespit etti.
Şirket, güvenlik gerekçesiyle olayın gerçekleştiği kesin tarihi açıklamadı.
Raporda radar görüntüleri, kızılötesi görüntüler ve Otomatik Tanımlama Sistemi (AIS) verileri kullanıldı.
Apex'in Savunma ve Güvenlik Direktörü Honor Hung, üç geminin yaklaşık 10 deniz millik bir alana yayıldığını söyledi.
Hung, tek bir gözetleme operasyonundan hareketle gemilerin görevlerinin veya aralarındaki koordinasyonun kesin olarak belirlenemeyeceğini de vurguladı.
Sivil şirketler Tayvan'ın savunma hazırlıklarına dahil oluyor
Olay, Tayvan'ın "tüm toplumun dayanıklılığı" olarak adlandırdığı savunma ve kriz hazırlığı yaklaşımının bir başka boyutunu da ortaya koydu.
Pilot eğitimi ve charter uçuşlarıyla tanınan Apex Aviation, kendi imkanlarıyla gözetleme uçuşları gerçekleştiriyor. Şirket, operasyonlarının Tayvan hükümeti adına yürütülmediğini belirtiyor.
Apex'in kullandığı sivil uçak, ABD üretimi gelişmiş bir radar sistemiyle donatılmış durumda. Şirket, radarın yaklaşık 900 santimetrekarelik yüzey alanına sahip küçük nesneleri dahi deniz yüzeyinde tespit edebildiğini belirtiyor.
Apex yetkilisi Hung, Çin savaş gemileri, sahil güvenlik gemileri, araştırma gemileri ve bazı sivil gemilerin birbirleriyle örtüşen faaliyetlerinin Tayvan çevresindeki sularda giderek daha fazla baskı oluşturduğunu söyledi.
Bu durum, Tayvan'ın olası bir kriz veya çatışma durumunda yalnızca askeri unsurlara değil, sivil gözetleme ve erken uyarı kapasitesine de daha fazla önem verdiğini gösteriyor.
Çin'in doğu kıyısındaki faaliyetleri genişliyor
Çin'in Tayvan çevresindeki deniz faaliyetleri son aylarda yalnızca Tayvan Boğazı'yla sınırlı kalmıyor.
Haziran ayından bu yana Çin Sahil Güvenliği'nin Tayvan'ın doğusundaki sularda daha düzenli devriye faaliyetleri yürüttüğü bildiriliyor. Çin yönetimi bu faaliyetleri "yasal kolluk devriyeleri" olarak tanımlarken Tayvan, bunların Çin'in bölgedeki yetki iddialarını fiilen genişletmeye yönelik gri bölge faaliyetleri olduğunu savunuyor.
Ağustos ayında Çin deniz milislerine ait olduğu belirtilen balıkçı teknesinin bir sahil güvenlik gemisi ve araştırma gemisiyle birlikte aynı bölgede görülmesi, bu faaliyetlerin niteliği açısından yeni bir örnek oluşturdu.
Ancak mevcut veriler, üç geminin belirli bir askeri operasyon veya abluka provası gerçekleştirdiğini kesin olarak ortaya koymuyor.
Buna karşılık Tayvan makamları, farklı nitelikteki Çin gemilerinin aynı bölgede eş zamanlı faaliyet göstermesini yakından izlemeye devam ediyor.
Kaynak: Mepa News