Nijer'in başkenti Niamey'de cumartesi günü meydana gelen darbe girişiminin ardından ülkede durumun kontrol altına alındığı açıklanırken, cunta yönetimi lideri General Omar Abdurrahmane Tchiani'nin nerede olduğu konusunda belirsizlik sürüyor.
Tchiani, başkent Niamey'de sabah saatlerinde yaşanan isyan girişiminden bu yana kamuoyu önüne çıkmadı ve herhangi bir açıklama yapmadı.
Nijer Savunma Bakanı General Salifou Mody ise devlet televizyonunda okunan açıklamasında güvenlik durumunun kontrol altına alındığını duyurdu.
Darbeciler bazı stratejik noktaları ele geçirdi
Nijer Savunma Bakanlığı, "askeri düzenlemelere uymayan bir grup" olarak tanımladığı askerlerin, başkentteki 101. Hava Üssü'nde bazı askerleri alıkoymaya çalıştığını ve kentteki bazı hassas noktalara ateş açtığını açıkladı.
Bakanlık, güvenlik güçlerinin hızlı müdahalesiyle girişimin bastırıldığını ve stratejik noktaların kontrolünün kademeli olarak yeniden sağlandığını bildirdi.
Reuters'a göre çatışmaların en yoğun yaşandığı bölgelerden biri, Diori Hamani Uluslararası Havalimanı'nın bitişiğindeki 101. Hava Üssü oldu. Cumhurbaşkanlığı sarayı çevresinde de silah sesleri duyuldu.
Financial Times ise kaynaklarına dayandırdığı haberinde, cunta içindeki isyancıların olayların bir aşamasında havalimanını, burada konuşlu Türk yapımı insansız hava araçlarını ve devlet televizyonu ile radyosunu kontrol altına aldığını aktardı. Ancak hükümet güçlerinin daha sonra Niamey merkezinde yeniden kontrolü sağladığı belirtildi.
Devlet televizyonu RTN, onlarca isyancı askerin öldürüldüğünü veya gözaltına alındığını duyurdu. Ancak ajanslar bu bilginin bağımsız olarak doğrulanamadığını ve Nijer makamlarının henüz resmi bir bilanço açıklamadığını bildirdi.
Tchiani'nin görevden alındığı iddiası doğrulanmadı
Tchiani'nin kamuoyuna çıkmamasının ardından sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarında, kendisini “Vatanın Yeniden Tesisi Silahlı Kuvvetleri” olarak adlandıran bir grubun ses kaydı dolaşıma girdi.
Kayıtta Tchiani'nin artık Nijer Devlet Başkanı olmadığı, anayasa ile geçiş dönemi kurumlarının feshedildiği öne sürüldü.
Ancak Fransızca yayın yapan L'Exclusive, ses kaydının gerçekliğinin doğrulanmadığını ve Nijer makamlarının kayıtta yer alan iddiaları teyit etmediğini bildirdi.
Rusya destek verdi
Fransız haber ajansı AFP, cumhurbaşkanlığı muhafızlarının başkanlık sarayına yönelik girişimi püskürttüğünü ve Rusların desteğiyle hava üssünün kontrolünü yeniden ele geçirdiğini aktardı.
Rusya'nın Nijer Büyükelçisi Viktor Voropaev de genç subayların isyan girişimine katıldığını ve 101. Hava Üssü yönetiminin Rusya'dan askeri yardım talep ettiğini söyledi.
Rus haber ajansı TASS'ın aktardığına göre Nijer Genelkurmay Başkanı, Kara Kuvvetleri Komutanı ve 101. Hava Üssü Komutanı, isyanın bastırılmasına yardım eden Rusya Savunma Bakanlığı'na bağlı Afrika Kolordusu (eski Wagner) unsurlarını ziyaret ederek teşekkür etti.
Associated Press'in diplomat ve analistlere dayandırdığı haberinde ise Afrika Kolordusu'nun Nijer güvenlik güçlerine hava ve kara desteği sağladığı belirtildi.
Havalimanındaki faaliyetler normale döndü
Nijer Ulusal Sivil Havacılık Ajansı, pazar günü Diori Hamani Uluslararası Havalimanı'ndaki operasyonların başkentte yaşanan güvenlik olaylarının ardından normal şekilde sürdüğünü açıkladı.
Ajans Genel Müdürü Hamadou Ousseini Ibrahim, havalimanındaki birimlere hizmetlerin kesintisiz devam etmesini sağlama talimatı verdi.
Nijer, Mali ve Burkina Faso'dan oluşan Sahel Devletleri İttifakı da yaşananları bir “istikrarsızlaştırma girişimi” olarak nitelendirerek Nijer'in yanında olduğunu açıkladı.
Nijer'deki Ulusal Vatanı Koruma Konseyi ise vatandaşlara sosyal medyada doğrulanmamış bilgileri paylaşmama çağrısında bulundu.
İsyana katılan askerler kim?
Reuters'ın güvenlik kaynakları ve araştırmacı Ivan Gishawa'ya dayandırdığı bilgilere göre, girişime ülkenin güneybatısındaki Oualam, Tera ve Dosso bölgelerinden gelen bazı askerler katıldı.
Bu birliklerin, Sahel bölgesinde IŞİD'in bölgesel yapılanmasına karşı yürütülen operasyonlarda ağır kayıplar verdiği belirtiliyor.
Nijer makamları yaşananları “isyan” olarak tanımlarken, Jeune Afrique ise olayı genç subayların öncülük ettiği bir darbe girişimi olarak değerlendirdi.
101. Hava Üssü neden önemli?
Diori Hamani Havalimanı kompleksi içerisinde bulunan 101. Hava Üssü, Niamey kent merkezine yaklaşık 10 kilometre uzaklıkta bulunuyor.
Üs, ABD askerlerinin Temmuz 2024'te Nijer'den çekilmesinden önce Amerikan insansız hava araçlarının operasyonlarında kullanılıyordu. Daha sonra üs, Türk yapımı modern insansız hava araçlarının konuşlandırılması ve Sahel Devletleri İttifakı'nın ortak gücünün komuta merkezi olarak kullanılmak üzere yeniden düzenlendi.
Üste ayrıca Nijer'deki askeri yönetime destek veren Rus askerleri bulunuyor.
Üssün önemini artıran bir diğer unsur ise havalimanı kompleksindeki uranyum depoları. Fides ajansına göre bölgede, Nijer'in Arlit madenlerinden çıkarılan yaklaşık 1000 ton konsantre uranyum oksidi, yani “yellowcake”, bulunuyor.
Söz konusu malzemenin Fransız şirketi Orano'dan el konulmasının ardından bölgeye taşındığı ve burada kaldığı belirtiliyor.
101. Hava Üssü ve havalimanı kompleksi bu yıl daha önce de saldırıların hedefi olmuştu. Ocak ayında Sahel'deki IŞİD yapılanması, haziranda ise Cemaat Nusret el İslam ve'l Müslimin (CNİM) bölgeye yönelik saldırıları üstlenmişti.
Uzmanlar, Sahel'de silahlı grupların saldırılarının giderek rutin hale gelmesinin Nijer ordusu içerisindeki gerilimleri daha da artırabileceği uyarısında bulunuyor.
Kaynak: Mepa News