Fransa'nın Ukrayna'daki gizli askeri varlığı: Paris savaşa ne ölçüde dahil oluyor?

Ukrayna'da faaliyet gösteren Fransız askeri gücü tartışmaların odağı olmayı sürdürüyor.

Fransız medyasında yayımlanan haberlerin, Ukrayna topraklarında küçük gruplar halinde dönüşümlü olarak görev yapan Fransız askerlerinin bulunduğunu ve bu askerlerin Ukrayna güçlerinin eğitimi ile askeri ekipmanların bakımı konusunda faaliyet gösterdiğini ortaya koymasının ardından, Fransa'nın Ukrayna'daki askeri varlığı artık yalnızca bir spekülasyon veya Avrupa ülkelerinin Ukrayna'ya asker gönderme ihtimaline ilişkin siyasi bir tartışma olmaktan çıktı.

Paris, Rusya-Ukrayna savaşının Şubat 2022'de başlamasından bu yana söz konusu faaliyetleri kamuoyunun dikkatinden uzak tutmaya özen gösterdi.

Ancak bu faaliyetlerin açığa çıkması, Fransa'nın üstlendiği rolün niteliği, savaşa dahil olmasının sınırları ve Avrupa'nın uzaktan destek sağlamaktan sınırlı sayıda askerle de olsa doğrudan askeri varlık göstermeye geçme kapasitesi konusunda hassas meseleleri yeniden gündeme getirdi.

Fransız medyasındaki haberler temel bir noktada birleşiyor: Ukrayna topraklarında görev yapan Fransız askerleri bulunuyor. Ancak Fransa'nın resmi açıklamalarına göre bu varlık, muharip bir gücün konuşlandırılması veya askeri operasyonlara doğrudan katılım anlamına gelmiyor.

Uluslararası Fransa Radyosunun (RFI) ortaya çıkardığı ve konu hakkında bilgi sahibi kaynakların Fransız medya kuruluşlarına doğruladığı görev kapsamında, uzmanlık gerektiren askeri eğitimlerin verilmesi, ekipmanların bakım ve onarımına yardımcı olunması için küçük gruplar belirli aralıklarla dönüşümlü olarak Ukrayna'ya gönderiliyor.

Son dönemde bu unsurların takviye edildiği belirtilirken personel sayısına ilişkin herhangi bir bilgi paylaşılmadı.

Fransa'nın Kiev'deki askeri koordinasyon birimi

Ortaya çıkan ayrıntılar, meselenin savaş halindeki bir ülkeye askeri eğitmenler gönderilmesinin ötesine geçtiğini gösteriyor.

Yayımlanan bilgilere göre Fransa'nın askeri varlığı, Kiev'de faaliyet gösteren ve Fransız Büyükelçiliğinin askeri ataşesi tarafından yönetilen bir askeri koordinasyon birimiyle bağlantılı.

Bu birim, özellikle gelecekte Avrupa'nın Ukrayna'daki askeri varlığının genişletilmesi ihtimaline yönelik hazırlıklar kapsamında Fransa'nın Ukrayna'ya sağladığı desteğin koordinasyonu açısından önem taşıyor.

Dikkat çeken başlıca hususlardan biri, Paris'in bu faaliyetleri kapsamlı bir askeri konuşlandırma olarak değil, sahadaki ve lojistik alandaki ihtiyaçlara yönelik sınırlı ve aralıklı faaliyetler olarak sunması.

Askeri ekipmanların Polonya'ya nakledilmesi ve bakımlarının ardından yeniden Ukrayna'ya getirilmesi yerine doğrudan Ukrayna'da onarılması, zaman ve maliyet açısından tasarruf sağlarken Ukrayna ordusunun lojistik yükünü de hafifletebilir.

Konu hakkında bilgi sahibi kaynaklardan biri bu ihtiyacı şu sözlerle özetliyor:

"Parçaların onarılması için sürekli olarak götürülüp getirilmesinin azaltılmasında açık bir fayda var."

Kapsamlı onarım gerektiren ekipmanların halen Polonya topraklarına nakledilmesi gerekiyor. Bu durum, Ukrayna içerisinde teknik ekiplerin bulunmasını operasyonel açıdan önemli bir seçenek haline getiriyor.

Çok uluslu askeri gücün konuşlandırılmasına hazırlık

Ancak bu sınırlı askeri varlık, eğitim ve bakım faaliyetlerinin ötesine geçen stratejik boyutlar da taşıyor.

Yayımlanan bilgilere göre Fransız askerlerinin Ukrayna'daki varlığı, Kiev'i destekleyen ve "Gönüllüler Koalisyonu" olarak bilinen oluşumun askeri kanadını teşkil eden Ukrayna Çok Uluslu Gücünün (MNF-U) konuşlandırılması ihtimaline yönelik hazırlıklarla da bağlantılı.

Bu çalışmalar, Avrupa Birliği Ukrayna Askeri Yardım Misyonunun (EUMAM Ukraine) Ukrayna topraklarına taşınmasına yönelik hazırlıklarla eş zamanlı olarak yürütülüyor.

Söz konusu misyonun eğitim faaliyetleri şimdiye kadar ağırlıklı olarak Polonya dahil Ukrayna'ya komşu ülkelerle sınırlı kalmıştı. Misyon, 2022 yılında faaliyete geçmesinden bu yana yaklaşık 25 bin Ukraynalı askerin eğitimine katkı sağladı.

Bu açıdan Fransa'nın Kiev'deki varlığını güçlendirmesi, gerekli koşulların ve güvenlik garantilerinin sağlanması halinde gelecekte daha kapsamlı görevler yürütebilme kapasitesi oluşturmak için atılmış bir hazırlık adımı niteliğinde.

Fransa'nın gizli istihbarat operasyonları

Fransa'nın Ukrayna'daki varlığı geleneksel askeri görevlerle de sınırlı değil.

Elde edilen bilgiler, cephe hatlarına daha yakın bölgelerde gözetleme faaliyetleri yürüten ve istihbarat birimleriyle bağlantılı unsurların da Ukrayna'da bulunduğuna işaret ediyor.

Bu unsurların bir bölümü Fransa Özel Harekat Komutanlığına, bir bölümü ise Fransız Dış Güvenlik Genel Müdürlüğüne (DGSE) bağlı operasyon birimine mensup.

Bu kapsamda "Volia" adı verilen gizli görev özellikle dikkat çekiyor.

Fransız medyasındaki haberlerde, sınırlı sayıda personelden oluşan, kısa süreli görevler yürüten, küçük ve esnek bir yapılanmadan söz ediliyor.

Ancak bu yapılanmanın tam olarak ne büyüklükte olduğuna ve yürüttüğü bütün faaliyetlerin niteliğine ilişkin resmi ayrıntıların bulunmaması, konunun hassasiyetini ortaya koyuyor.

Paris, Ukrayna'da Fransız askerlerinin bulunduğunun açıklanmasının bile Rusya tarafından siyasi ve medya alanında kullanılabileceğinin farkında.

Rusya: Fransa savaşa doğrudan katılıyor

Gelişmeler de bu yönde oldu.

Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Fransa'nın Ukrayna'daki askeri varlığını "savaşa doğrudan katılım" olarak nitelendirdi. Lavrov, Moskova'nın Ukrayna topraklarına asker gönderilmesi konusunda Paris'e ve diğer ülkelere uyarılarda bulunduğunu belirtti.

Lavrov, yalnızca mevcut askeri varlığa itiraz etmekle kalmadı, istikrar güçleri adı altında Avrupa ülkelerinin askerlerinin Ukrayna'ya konuşlandırılmasının da kendi ifadesiyle "Avrupa'nın doğrudan ve açık biçimde savaşa girmesi" anlamına geleceği uyarısında bulundu.

Paris ise bu değerlendirmeyi kesin bir dille reddetti.

Fransa Silahlı Kuvvetler Bakanlığı nezdinde görev yapan Bakan Alice Rufo, Moskova'nın suçlamalarını "saçma" olarak nitelendirerek Fransız askerlerinin herhangi bir muharip amaç taşımadığını vurguladı.

Rufo, söz konusu faaliyetlerin cephe hatlarından çok uzakta gerçekleştirilen sınırlı eğitim ve bakım çalışmaları olduğunu, bunların silahlı bir askeri müdahale veya savaşa doğrudan katılım niteliği taşımadığını söyledi.

Fransa'da anayasa tartışması

Ancak tartışmalar Paris ile Moskova arasında sınırlı kalmayarak Fransa'nın iç siyasetine de taşındı.

Söz konusu askeri görevin parlamentonun bilgisi dışında yürütülmesinin hukuka uygunluğu konusunda görüş ayrılıkları ortaya çıktı.

Jean-Luc Melenchon liderliğindeki Boyun Eğmeyen Fransa Partisi, Fransız Anayasası'nın 35. maddesini gündeme getirdi. Söz konusu madde, hükümetin yurt dışında askeri müdahalede bulunma kararını operasyonun başlamasından itibaren üç gün içerisinde parlamentoya bildirmesini zorunlu kılıyor.

Parti, milletvekillerinin Ukrayna'da Fransız askerlerinin bulunduğunu medya aracılığıyla öğrenmelerinin kabul edilemez olduğunu belirterek meselenin Ulusal Meclisin gündemine taşınmasını talep etti.

Hükümet ise askerlerin sayısının sınırlı olmasını ve görevlerinin muharip nitelik taşımamasını gerekçe göstererek söz konusu faaliyetlerin anayasanın ilgili maddesinin uygulanmasını gerektiren bir yurt dışı askeri operasyon teşkil etmediğini savunuyor.

Ancak itirazlar sol partilerle sınırlı kalmadı.

Fransa Senatosu Dışişleri, Savunma ve Silahlı Kuvvetler Komisyonu Başkanı Cedric Perrin, parlamentonun bilgilendirilmesinin "anayasal bir yükümlülük" olduğunu ve bu tür kararlarda demokratik denetime riayet edilmesi gerektiğini vurguladı.

Fransız Komünist Partisi de söz konusu askeri varlığın gerilimin tırmanmasında ve Fransa'nın savaşa dahil olmasında yeni bir aşamayı temsil ettiği uyarısında bulundu.

Fransa'nın Ukrayna'daki askeri varlığı genişleyecek mi?

Bu noktada dikkat çekici bir çelişki ortaya çıkıyor. Paris, bir yandan Ukrayna'daki askeri varlığını sınırlı ve muharip olmayan bir faaliyet olarak sunmaya çalışırken diğer yandan gelişmelerin gerektirmesi halinde daha kapsamlı bir askeri varlığa geçiş yapabilme kapasitesini artırmayı hedefliyor.

Paris'in meselenin Moskova tarafından kullanılmasından ve ülke içerisinde Ukrayna'ya destek verilmesine karşı çıkan siyasi güçler tarafından gündeme taşınmasından duyduğu endişeler de bu faaliyetlerin neden gizlilik içerisinde yürütüldüğünü kısmen açıklıyor.

Sonuç itibarıyla Ukrayna'da Fransız askerlerinin bulunduğunun ortaya çıkmasının önemi, yalnızca bu askerlerin sayısından veya mevcut görevlerinin niteliğinden değil, söz konusu askeri varlığın siyasi ve stratejik anlamından kaynaklanıyor.

Paris, Rusya ile savaş halindeki bir ülkede Avrupa'nın askeri varlığının sınırlarını fiilen test ediyor. Aynı zamanda eğitim ve bakım faaliyetlerinin ötesine geçerek daha kapsamlı güvenlik düzenlemelerine dönüşebilecek ihtimallere hazırlanıyor.

Moskova, Avrupa ülkelerinin Ukrayna'daki her türlü askeri varlığını savaşa katılım olarak nitelendirmekte ısrar ederken Paris, askeri destek ile çatışmalara doğrudan katılım arasında ayrım yapılması gerektiğini savunuyor.

Ancak Fransız yönetiminin hesaplarında bu ayrım ne kadar belirgin görünürse görünsün, askeri, siyasi ve caydırıcılığa ilişkin unsurların iç içe geçtiği bir savaş ortamında kırılganlığını koruyor.

Dolayısıyla artık mesele yalnızca Fransız askerlerinin Ukrayna'da ne yaptığı değil, Fransa'nın adım adım genişlettiği askeri varlığının Moskova ile doğrudan bir çatışmaya dönüşmeden ne ölçüde artırılabileceği.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera

İlk yorum yazan siz olun
UYARI: Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Mepa News, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Her bir yorum 600 karakterle (boşluklu) sınırlıdır.

Haberler Haberleri