Fransız enerji şirketi TotalEnergies, Irak petrolünü Suriye üzerinden Akdeniz'e taşıması planlanan Basra-Banyas petrol boru hattı projesini geliştirmek üzere oluşturulan uluslararası konsorsiyuma ortak olmak için görüşmeler yürütüyor.
TotalEnergies Başkanı Patrick Pouyanné, 14 Eylül'de Paris'te düzenlenen bir etkinlikte yaptığı açıklamada, şirketin Basra-Banyas hattını geliştirmeyi planlayan konsorsiyumdan pay almak için aktif görüşmeler yürüttüğünü söyledi. Şirketin konsorsiyumda yaklaşık yüzde 10 pay hedeflediği bildirildi.
Proje, Irak'ın güneyindeki petrol sahalarından çıkarılan ham petrolün Irak üzerinden Suriye'nin batısındaki Banyas Limanı'na taşınmasını ve buradan Akdeniz üzerinden Avrupa başta olmak üzere uluslararası pazarlara ulaştırılmasını öngörüyor.
ABD ve Katar şirketleri konsorsiyumda
Irak hükümeti, temmuz ayında Basra Petrol Şirketi ile ABD'li Chevron, ABD merkezli yatırım şirketi TI Capital ve Katar-Suriye ortaklı UCC Holding'in yer aldığı konsorsiyum arasında proje için çalışmalar yürütülmesine onay vermişti. Konsorsiyumun yapısı ve nihai ortaklık oranları ise henüz kesinleşmiş değil.
Proje kapsamında farklı güzergahların teknik ve mali açıdan değerlendirilmesi planlanıyor. Bunlar arasında Irak'ın Basra kentinden Hadise ve Kerkük üzerinden Adana'daki Ceyhan limanına uzanan güzergahın yanı sıra Hadise üzerinden Suriye'deki Banyas Limanı'na ulaşacak alternatif de bulunuyor.
Reuters'ın ağustos ayında proje kaynaklarına dayandırdığı haberine göre, Banyas güzergahının hayata geçirilmesi halinde yaklaşık dört yıllık bir inşaat süreci gerekebilir. Projenin maliyetinin ise en az 15 milyar dolar olabileceği tahmin ediliyor. Ancak nihai maliyet ve inşaat süresi, devam eden teknik ve mali çalışmaların sonuçlarına bağlı olacak.
Eski Kerkük-Banyas hattı yeniden gündemde
Yeni proje, geçmişte Irak'ın kuzeyindeki Kerkük petrol sahalarını Suriye'nin Banyas Limanı'na bağlayan Kerkük-Banyas petrol boru hattının güzergahına yakın bir hat üzerinde şekilleniyor.
1950'lerde inşa edilen eski hat, Irak ve Suriye'deki savaşlar sırasında ağır hasar gördü ve çalışamaz hale geldi. Projeye ilişkin kaynaklar, mevcut hattın bazı bölümlerinin ayakta kalmış olmasına rağmen günümüz teknik standartlarını karşılamadığını ve yeni sistemin büyük ölçüde yeni altyapı gerektireceğini belirtiyor.
Yeni sistemin Irak'ın güney ve kuzeyindeki petrol sahalarını birbirine bağlaması, petrolün batı Irak'taki Hadise'de oluşturulacak bir toplama merkezine ulaştırılması ve buradan Suriye toprakları üzerinden Banyas limanına taşınması planlanıyor.
Projenin ilk aşamada günlük 2 milyon varil ham petrol taşıma kapasitesine sahip olması hedefleniyor. Bu kapasite, eski Kerkük-Banyas hattının yaklaşık 300 bin varillik tasarım kapasitesinin yaklaşık altı katına karşılık geliyor.
Hedef, petrol ihracat güzergahlarını çeşitlendirmek
TotalEnergies CEO'su Pouyanné, şirketin Orta Doğu'daki petrol üreticileri açısından ihracat güzergahlarının çeşitlendirilmesini öncelikli gördüğünü belirtti. Şirket, Irak'taki petrolünün yanı sıra bölgedeki diğer üretim noktalarından yapılan ihracatın kritik deniz geçişlerine bağımlılığını azaltacak alternatif altyapıların geliştirilmesini savunuyor.
Irak açısından Banyas hattı, petrol ihracatında Basra Körfezi ve Hürmüz Boğazı'na olan bağımlılığı azaltabilecek alternatiflerden biri olarak değerlendiriliyor. Bağdat son dönemde petrolünü Türkiye'nin Ceyhan limanı üzerinden ihraç etmenin yanı sıra Suriye'nin Banyas ve Ürdün'ün Akabe limanlarına ulaşabilecek yeni güzergahlar üzerinde de çalışıyor.
Bununla birlikte, Basra-Banyas hattı henüz nihai yatırım ve uygulama aşamasına ulaşmış değil. Konsorsiyumun ortaklık yapısı, güzergahın kesinleştirilmesi ve projenin teknik ve mali fizibilitesiyle ilgili çalışmalar devam ediyor. Bu nedenle 15 milyar dolarlık maliyet ve dört yıllık inşaat süresi şu aşamada ön tahmin niteliğinde bulunuyor.
Kaynak: Mepa News