Sally Ibrahim | New Arab | Tercüme: Mepa News
Gazze kentinden yerinden edilen Filistinli Safiye Ebu Sabha, ailesinin bel bağladığı gıda yardımı ortadan kalkarsa dört çocuğunu nasıl besleyebileceğini sorguluyor.
İsrail ordusunun bir saldırıda eşini öldürmesinden ve kendisinin Gazze kentinin doğusundaki Şucaiyye Mahallesi'nden kaçmasından bu yana 40 yaşındaki kadın, çocuklarını tek başına büyütüyor; hiçbir geliri olmadan hızla artan yaşam maliyetleriyle başa çıkmaya çalışıyor.
Dünya Gıda Programı'nın (WFP), finansman yetersizliği nedeniyle Gazze'deki yardımlarında kesintiye gideceğini açıklamasının ardından kaygıları derinleşti.
WFP pazartesi günü, finansman yetersizliği nedeniyle Gazze'deki gıda yardımını üçte bir oranında azaltacağını açıkladı. Kesinti yaklaşık 500 bin kişiyi etkileyecek.
WFP, yaptığı basın açıklamasında, gıda veya nakit yardımı alacak savunmasız durumdaki Filistinlilerin sayısının, önceki ayki yaklaşık 1,6 milyondan yaklaşık 1,1 milyona düşeceğini belirtti.
Gıda paylarının yarıya indirileceği, ailelerin iki yerine bir gıda kolisi alacağı ve buğday unu dağıtımının da azaltılacağı eklendi.
Günlük sağlanan sıcak yemek sayısının 250 binden 150 bine düşeceği ve 75 bin haneye yönelik nakit yardımının azaltılacağı açıklandı. Sözde "Sarı Hat" yakınları da dâhil olmak üzere ulaşılması zor bölgelerde sıcak yemekler her gün yerine gün aşırı dağıtılacak.
Gazze kentinin batısındaki bir barınma alanında, yıpranmış bir çadırda yaşayan Safiye için daha az yardım alma ihtimali, çocuklarını beslemek için bel bağladığı sınırlı desteği tehdit ediyor:
"Bugün beni en çok korkutan, yardımın daha da azaltılabilecek olması. Çocuklarıma yiyecek alabileceğim bir gelirim yok. Bu desteği kaybedersek onları nasıl besleyebileceğimi bilmiyorum.
Aldığımız yardım, çocuklarımın bütün ihtiyaçlarını karşılamaya yetmiyor ve onlar için her zaman en uygun gıdayı sağlayamıyorum, ama en azından yiyecek bir şeyleri olmasını sağlamama yardımcı oluyor. Bir şey olması, hiçbir şey olmamasından iyidir."
Yardım ailesinin tüm beslenme ihtiyaçlarını karşılamasa da gıda alışverişi yapmaya maddi gücü yetmediğinde Safiye'nin sofraya yemek koymasına yardımcı oluyor.
Hayati desteğin kaybı
Safiye'nin kaygılarını, eşi ve üç çocuğuyla Gazze sahiline yakın bir çadırda yaşayan Samir Ebu Hasira da paylaşıyor.
İsrail ordusu, soykırım savaşı sırasında evini yıkarak ailesini barınaksız ve geçim kaynağından yoksun bıraktı.
Kıtlık sırasında gıda yardımı kamyonlarına ulaşmaya çalışırken İsrail güçlerinin onu vurmasıyla durumu daha da kötüleşti. Bir bacağını kaybetti ve çalışamaz hale geldi. O zamandan bu yana eşini ve üç çocuğunu beslemek için insani yardıma giderek daha bağımlı durumda.
New Arab'a, "Eskiden düzenli olarak bir çuval un ve bir koli konserve alırdım, bunlar eşime ve çocuklarıma yiyecek sağlamama yardımcı olurdu" dedi.
Bu malzemeler ailenin ihtiyaçlarının bir bölümünü karşılamaya yardımcı oluyordu, ancak daha fazla kesinti, Samir'in oluşan açığı kapatmakta zorlanmasına yol açabilir. Geliri ve alternatif bir destek kaynağı olmadığı için yerel pazarlardan yiyecek satın almak zor:
"Savaş hayatımızı altüst etti. Evimi kaybettim ve bacağımı kaybettikten sonra çalışma gücümü de yitirdim. Ailem artık hayatta kalmak için yardıma bağımlı. Kendi çocuklarıma yiyecek sağlayamayacağım bir noktaya geleceğimi hiç düşünmemiştim. Beni en çok korkutan, yarının onlar için ne getireceğini bilmemek."
Yaşadıkları, geçim kaynaklarını kaybeden ailelerin, özellikle de yaralanma veya engellilik nedeniyle çalışamayan kişilerin bakımını üstlenenlerin kırılganlığını ortaya koyuyor.
Bu tür haneler için yardımın azaltılması, gıda paylarının küçülmesinden daha fazlası anlamına geliyor, temel ihtiyaçlarını karşılama imkânlarını tehdit ediyor.
Kesintilere rağmen WFP, Gazze'nin ekmek ihtiyacının yaklaşık üçte birini karşılayan fırınları desteklemeyi, yaklaşık 300 bin kadın ve çocuğa gıda yardımı ve 200 bin öğrenciye besleyici atıştırmalıklar sağlamayı sürdürmeyi amaçlıyor.
Ancak finansman krizi, birçok ailenin çok az alternatifi olduğu bir dönemde programın yardımı sürdürme kapasitesini tehdit ediyor. Safiye ve Samir'inkiler gibi haneler için daha az gıda yardımı alma ihtimali, düzenli bir barınma imkânı veya gelir olmadan yaşamanın belirsizliğini artırıyor.
Psikolojik ve toplumsal baskılar
WFP, yaklaşık 1,4 milyon kişinin, yani Gazze nüfusunun yüzde 67'sinin kriz düzeyinde ya da daha kötü düzeyde akut gıda güvensizliğiyle karşı karşıya olduğunu tahmin ediyor. Her beş çocuktan yalnızca biri yeterli çeşitlilikte beslenme imkânına sahip.
Programa göre işsizliğin yüzde 80'i aştığı Gazze'de birçok ailenin, yerel pazarlarda bulunsa bile taze ürünleri ve protein açısından zengin gıdaları almaya gücü yetmiyor. Gıda yardımı, son üç yılda Gazze'deki hanelerin yüzde 90'a varan bölümü için can simidi işlevi gördü.
Ekim 2025'te ateşkesin başlamasından bu yana WFP, gıda kolileri, un, ekmek, sıcak yemek, beslenme programları ve nakit yardımları aracılığıyla her ay yaklaşık 1,6 milyon kişiye ulaştı.
Ancak 2026'da Filistin'deki operasyonları için aldığı finansman, önceki yıllarda aldığı miktarın yarısını aşmadı. Programın, Ekim 2026'dan Mart 2027 sonuna kadar Gazze ve Batı Şeria'daki operasyonlarını sürdürebilmek için acilen 450 milyon ABD dolarına ihtiyacı var.
Gıda güvensizliği, fiziksel sonuçlarının ötesinde, ailelere, özellikle de yerinden edilme, yoksulluk ve evlerini kaybetmenin ortasında çocuklarının ihtiyaçlarını karşılamaya çalışan annelere psikolojik bir bedel ödetiyor.
Gazze kentinden toplumsal konular uzmanı Mustafa Ayeş, New Arab'a, gıda kıtlığının ruh sağlığını ve aile ilişkilerini etkilediğini söyledi.
Ayeş, "Bir anne çocuklarına yiyecek sağlayamadığında veya ertesi gün onları besleyemeyeceğinden korktuğunda yoğun psikolojik baskıyla ve çaresizlik duygusuyla karşı karşıya kalır" dedi.
Yardımlardaki kesintilerin ailelerin geleceğe ilişkin kaygılarını artırdığını, evde gerginlik yükseldikçe çocukların daha fazla korku ve güvensizlik hissedebileceğini ekledi.
Ayeş, kıtlığın sürmesinin aileleri bulabildikleri her türlü yiyeceği yemeye zorlayabileceği ve özellikle çocuklar, hamile kadınlar ve emziren anneler arasında yetersiz beslenme riskini artırabileceği uyarısında bulundu. "Birçok aile için gıda yardımı, gelirleri veya başka destekleri olmadığında açlığa karşı temel bir güvencedir. Her türlü kesinti, zaten hayatta kalmaya çalışan insanların üzerindeki baskıyı artırır" dedi.
Safiye için gıda yardımı evini eski haline getiremez veya eşini geri getiremez, ama çocuklarını beslemesine yardımcı oluyor.
Safiye ve Samir için aldıkları yardım, ihtiyaçlarını tam olarak karşılamasa da hayati önemini koruyor. Finansman yetersizliği daha fazla kesinti tehdidi oluştururken her iki aile de bir sonraki öğünlerini nasıl sağlayacakları konusunda giderek artan bir belirsizlikle karşı karşıya.