İran'ın eski dini lideri Ali Hamaney'in cenazesi, defin öncesinde Irak'ın Şii dünyası açısından en kutsal şehirleri olan Necef ve Kerbela'ya götürülecek.
İranlı yetkililer bunu dini bir gelenek olarak sunarken, cenaze güzergahı Tahran'ın bölgesel nüfuzun yeniden sergilenmesi açısından da dikkat çekiyor.
İranlı yetkililerin açıkladığı programa göre cenaze, 8 Temmuz'da Irak'a ulaştırılacak. Aynı gün Necef ve Kerbela'da düzenlenecek törenlerin ardından cenaze yeniden İran'a getirilecek ve 9 Temmuz'da Meşhed'de, İmam Rıza Türbesi'nin yakınında gömülecek.
Milyonlarca kişinin katılması bekleniyor
Irak makamları, Necef ve Kerbela'daki törenlere milyonlarca kişinin katılmasını beklerken, kentlerde geniş güvenlik önlemleri ve kalabalık yönetim planları hazırlandı.
Törenler, Irak Başbakanı Ali Zeydi'nin bir yandan ABD ile ekonomik ve stratejik ilişkileri geliştirmeye çalışırken diğer yandan Tahran'la yakın bağları koruma politikası izlediği hassas bir dönemde gerçekleştiriliyor.
Bu nedenle uzmanlar, İran'ın cenazeyi Irak'a taşımasının yalnızca dini değil, aynı zamanda siyasi bir mesaj içerdiğini değerlendiriyor.
"Direniş Ekseni" vurgusu
Necef, Hz. Ali'nin, Kerbela ise Hz. Hüseyin ile Hz. Abbas'ın türbelerine ev sahipliği yapıyor. Şii inancının en kutsal merkezleri arasında yer alan bu şehirlerde düzenlenecek törenlerle İran rejimi, Hamaney'i "Ehl-i Beyt'in manevi mirasıyla ilişkilendiren sembolik bir çerçeve oluşturmayı" amaçlıyor.
Yerel Irak medyasına konuşan bazı Necef sakinleri de Hamaney'i "Ehl-i Beyt'in yolunda yürüyen lider" ve "İslam ümmetinin şehidi" olarak nitelendirirken, cenazeye ev sahipliği yapmanın kendileri için onur olduğunu ifade etti.
Uzmanlara göre bu söylem, cenazeyi yalnızca bir yas töreni olmaktan çıkararak İran'ın ideolojik söyleminin bir parçası haline getiriyor.
Irak'taki İran etkisine vurgu
Hamaney döneminde İran, Hizbullah, Husiler, Hamas, Filistin İslami Cihad Hareketi ve Iraklı Şii silahlı grupları kapsayan "Direniş Ekseni" olarak adlandırdığı bölgesel ittifakı güçlendirmeye çalıştı.
Bu ağ içerisinde Iraklı Şii gruplar, İran açısından en önemli unsurlar arasında yer alıyor. Bu yapıların önemli bölümü yıllar içinde İran Devrim Muhafızları tarafından desteklenirken, zamanla Irak'ın siyasi ve güvenlik yapısında etkili aktörlere dönüştü.
Analistler, Hamaney'in cenazesinin Necef ve Kerbela'dan geçirilmesinin, ABD ve İsrail ile yaşanan savaşın ve Hamaney'in öldürülmesinin ardından İran'ın bölgesel etkisinin sürdüğü mesajını vermeyi amaçladığını belirtiyor.
Iraklı yetkililer ise zamanın sınırlı olması nedeniyle törenlerin yalnızca Necef ve Kerbela'da gerçekleştirileceğini, organizasyonun iki ülke yetkilileri ile kutsal türbelerin yönetimleri arasında koordinasyon içinde yürütüldüğünü açıkladı.
Kaynak: Mepa News, The New Arab