İran medyası, Hürmüz Boğazı’nda çok sayıda geminin mahsur kaldığını bildirdi.
İran’ın yarı resmi Tasnim haber ajansı perşembe sabahı yayınladığı haberde stratejik su yolunda “çok sayıda” geminin beklediğini duyurdu.
Haberde, Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan ve küresel petrol ticaretinin önemli bir bölümünün geçtiği Hürmüz Boğazı’nda gemi trafiğinin ciddi şekilde aksadığı belirtildi.
İran’dan yeni düzenleme
Gelişme, İran devlet televizyonu IRIB’in İran Limanlar ve Denizcilik Kurumu’na dayandırdığı açıklamanın ardından geldi.
Yetkililer, boğazdan geçmek isteyen gemilerin İran Devrim Muhafızları Donanması ile koordinasyon kurması ve belirlenen güzergâhları kullanması gerektiğini bildirdi.
Limanlar ve Denizcilik Kurumu çarşamba akşamı yaptığı açıklamada söz konusu önlemin “Basra Körfezi’ndeki savaş durumu ve Hürmüz Boğazı’nın ana trafik bölgesinde gemisavar mayınlarının bulunma ihtimali” nedeniyle alındığını belirtti.
Ateşkes sonrası belirsizlik
ABD ile İran çarşamba günü savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin önünü açmak amacıyla iki haftalık bir ateşkes anlaşması duyurmuştu.
İran ve Pakistanlı yetkililer anlaşmanın Lübnan’ı da kapsadığını belirtirken İsrail yönetimi Lübnan’ın ateşkese dahil olmadığını savundu.
İsrail ordusu bu açıklamaların ardından çarşamba günü Lübnan genelinde geniş çaplı hava saldırıları düzenlemişti.
Denizcilik verilerine göre savaş öncesinde günde 130’dan fazla geminin geçtiği stratejik su yolundan son günlerde ortalama yalnızca yedi gemi geçebildi.
Verilere göre son 24 saat içinde boğazdan geçen gemilerin çoğunu dökme yük taşıyan gemiler oluşturdu. Bu gemilerin büyük bölümü İran kıyıları boyunca uzanan ve Tahran tarafından belirlenen alternatif rotayı kullandı.
Söz konusu gemilerin üçü Çin, üçü ise Yunanistan şirketlerine ait yük gemileriydi.
Boğazdan geçtiği belirlenen yedinci geminin ise Çin’e ait bir petrol ve kimyasal tanker olduğu bildirildi. Ancak geminin boğazdan geçişi sırasında takip sinyalinin kaybolduğu ve izleme verilerinin kesildiği belirtildi.
İran’dan kontrollü geçiş uygulaması
İran, bir gün önce yaptığı açıklamada iki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan geçişlerin İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak mümkün olacağını duyurmuştu.
ABD ile İran arasında varılan ateşkes kapsamında İran’ın boğazdan geçen gemi sayısını günlük yaklaşık 12 ile sınırlayabileceği de öne sürüldü.
Bazı İran medya organları ise İsrail’in Lübnan’a yönelik saldırılarının ardından Tahran yönetiminin boğazı yeniden kapattığını iddia etti.
Öte yandan İran Devrim Muhafızları’nın gemilerin deniz mayınlarından kaçınmasına yardımcı olmak için boğazdaki güvenli rotaları gösteren bir harita paylaştığı da bildirildi.
Hürmüz Boğazı müzakerelerin merkezinde
Hürmüz Boğazı, ABD ile İran arasında yürütülen müzakerelerin en kritik başlıklarından biri olarak öne çıkıyor.
ABD Başkanı Donald Trump daha önce boğazın açılmaması halinde “bütün bir medeniyetin yok olabileceğini” söyleyerek İran’a sert tehditte bulunmuştu.
Tarafların cumartesi günü Pakistan’da yapılması planlanan görüşmelerde savaşın tamamen sona erdirilmesine yönelik müzakerelere başlaması bekleniyor.
Küresel enerji piyasası etkileniyor
Basra Körfezi ile Umman Denizi’ni birbirine bağlayan Hürmüz Boğazı’ndan normal şartlarda dünya petrolünün ve sıvılaştırılmış doğal gazın yaklaşık yüzde 20’si taşınıyor.
Enerji piyasası analistleri, boğazdaki aksamanın küresel petrol ve gaz tedarik zincirlerini ciddi şekilde etkilediğini belirtiyor.
Uzmanlara göre gemi trafiği kısa sürede normale dönse bile küresel enerji arzının toparlanması aylar sürebilir.
Kaynak: Mepa News, Ajanslar