İran ve Amerika Birleşik Devletleri arasındaki gerilim, stratejik önemdeki Hürmüz Boğazı üzerinden yapılan karşılıklı hamlelerle yeni bir safhaya evrildi.
İran, boğaz üzerindeki denetimini mutlak hale getirdiğini ilan ederken, ABD ticari gemileri korumak amacıyla askeri operasyon başlattığını duyurdu.
İran'ın savunma stratejilerinden sorumlu Hatemü’l Enbiya Karargahı’ndan Pazartesi günü yapılan açıklamada, Hürmüz Boğazı’nın güvenliğinin tamamen İran güçlerinin gözetiminde olduğu vurgulandı. Açıklamada, "Hangi koşulda olursa olsun, boğazdan yapılacak her türlü geçiş İran ile koordinasyon içinde gerçekleştirilmelidir. Koordinasyon dışı geçişlere izin verilmeyecektir" denildi.
"Yaklaşan hedef olur" uyarısı
İran askeri makamları, başta ABD ordusu olmak üzere bölgeye yaklaşacak herhangi bir yabancı gücün doğrudan hedef alınacağı uyarısında bulundu. Açıklamada, ABD'nin herhangi bir "saldırgan tutumunun" statükoyu bozacağı ve ticari gemilerin güvenliğini tehlikeye atacağı ifade edilerek, tüm tankerlere güvenlikleri için İran güçleriyle iletişim kurma çağrısı yapıldı.
Trump’tan "Özgürlük Projesi" hamlesi
Tahran’ın sert açıklamalarına yanıt Washington’dan gecikmedi. ABD Başkanı Donald Trump, ticari gemilere ve petrol tankerlerine Amerikan donanmasının eşlik etmesini içeren "Özgürlük Projesi" (Project Freedom) operasyonunun Pazartesi sabahı itibarıyla resmen yürürlüğe girdiğini açıkladı.
Bu hamle, İran’ın Hürmüz üzerindeki kontrolüne karşı ABD’nin liman blokajını askeri eşlik operasyonuyla tahkim etmesi olarak yorumlanıyor.
Ekonomik ve stratejik çıkmaz
Hürmüz Boğazı, savaş öncesi dönemde dünyada ticareti yapılan petrol ve sıvılaştırılmış doğal gazın (LNG) yaklaşık beşte birinin taşındığı en kritik su yolu olarak biliniyor. 8 Nisan’da sağlanan ateşkese rağmen barış müzakerelerinin tıkanmış olması, bölgedeki askeri hareketliliği canlı tutuyor.
İran’ın boğazdaki fiili kontrolüne karşılık ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukası devam ederken, her iki tarafın da "güvenlik sağlama" gerekçesiyle attığı adımların sıcak çatışma riskini en üst seviyeye taşıdığı değerlendiriliyor.
Kaynak: Mepa News