Türkiye ve Katar'dan üst düzey güvenlik yetkililerinin Afganistan'ın başkenti Kabil'e gerçekleştirdiği ziyaretin, Pakistan'ın talebi üzerine yapıldığı öne sürüldü. Görüşmelerin ana gündem maddelerinden birinin İslamabad ile Taliban yönetimi arasındaki gerilim olduğu bildirildi.
Afgan yerel haber kaynaklarının İslam Emirliği yönetiminden bir yetkili ve yönetime yakın bir kaynağa dayandırdığı haberine göre, Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) Başkanı İbrahim Kalın ile Katar Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreter Yardımcısı Hamad bin Hamis el Kubeysi'nin Kabil ziyaretinde Pakistan-Taliban ilişkilerindeki sorunlar ele alındı. Kaynaklar, ziyaretin Pakistan'ın talebi üzerine gerçekleştiğini ifade etti.
Ancak İslam Emirliği yönetiminin resmi açıklamalarında ziyaretin Pakistan'ın talebiyle gerçekleştirildiğine ilişkin bir bilgi yer almadı. İslam Emirliği makamları görüşmelerin güvenlik, savunma, ikili ilişkiler ve bölgesel istikrar başlıklarına odaklandığını açıkladı.
Kalın ve Kubeysi İslam Emirliği yetkilileriyle görüştü
Kalın ve Kubeysi, Kabil'de İslam Emirliği yönetiminin üst düzey isimleriyle ayrı ayrı görüşmeler gerçekleştirdi.
Görüşülen isimler arasında Afganistan Başbakan Yardımcısı Abdulgani Birader, İçişleri Bakanı Siraceddin Hakkani, istihbarat başkanı Abdulhak Vasık ve Savunma Bakanı Muhammed Yakub Mücahid'in bulunduğu bildirildi.
Afganistan Savunma Bakanlığı, Mevlevi Yakub Mücahid'in Kalın ile görüşmesinde Afganistan-Türkiye ilişkilerinin geliştirilmesi, güvenlik meseleleri ve bölgesel istikrarın ele alındığını açıkladı. Bakanlık ayrıca güvenlik ve savunma alanındaki ilişkilerin güçlendirilmesi gerektiğinin vurgulandığını bildirdi.
Katar temsilcisi Kubeysi'nin de Mücahid ile yaptığı ayrı görüşmede iki ülke arasındaki ilişkilerin ve çeşitli alanlardaki iş birliğinin geliştirilmesinin ele alındığı belirtildi.
Kalın Kandahar'a da gitti
Kalın'ın Kabil temaslarının ardından Kandahar'a geçtiği ve burada Kandahar Valisi Molla Şirin Ahund ile Taliban lideri Hibetullah Ahundzade'ye yakın bazı isimlerle görüştüğü aktarıldı.
Kalın'ın Hibetullah Ahundzade ile doğrudan görüşüp görüşmediği ise netlik kazanmadı. Yerel kaynaklar da Kalın'ın Kandahar'da İslam Emirliği'nin üst düzey isimleriyle temas kurduğunu, ancak Ahundzade ile görüşmesinin doğrulanmadığını bildirdi.
Gündemde Afganistan-Pakistan gerilimi
Ziyaret, Pakistan ile İslam Emirliği yönetimi arasındaki ilişkilerin yeniden gerildiği bir dönemde gerçekleşti.
İslamabad, Afganistan topraklarından Pakistan'a yönelik faaliyet gösteren silahlı gruplara karşı Kabil yönetiminin somut ve doğrulanabilir adımlar atmasını talep ediyor. İslam Emirliği yönetimi ise Afganistan topraklarının komşu ülkelere karşı kullanılmasına izin verdiği yönündeki Pakistan suçlamalarını reddediyor.
Pakistan Dışişleri Bakanlığı, İslam Emirliği ile yaşanan anlaşmazlıkların çözümü için daha önce Çin, Türkiye ve Katar'ın girişimlerde bulunduğunu ancak bu çabaların sonuç vermediğini açıklamıştı.
Türkiye ve Katar yeniden arabuluculuk rolünde mi?
Afganistan konusunda uzman bazı isimler, Türkiye ve Katar'ın İslam Emirliği ile kurduğu ilişkiler nedeniyle İslamabad-Kabil hattındaki sorunların çözümünde yeniden rol üstlenebileceğini değerlendiriyor.
Uluslararası ilişkiler analisti Vahid Fakiri, Türkiye ve Katar'ın daha önce Pakistan ile Afganistan arasındaki anlaşmazlıklarda arabuluculuk girişimlerinde bulunduğunu belirterek iki ülkenin yeniden uygun bir zemin oluştuğunu düşündüğünü söyledi.
Eski Afgan diplomat Muhammed Afzali de Türkiye ve Katar'ın Afganistan üzerinde güvenlik konularında etkili olabilecek ülkeler arasında bulunduğunu ifade etti.
Ancak iki ülke, Kalın ve Kubeysi'nin son ziyaretlerini kamuoyuna açık şekilde "Pakistan'ın talebi üzerine yürütülen bir arabuluculuk girişimi" olarak nitelendirmedi.
Kalın'ın İslamabad ziyareti dikkat çekti
Kalın'ın Kabil ve Kandahar temaslarının ardından Pakistan'a geçmesi de ziyaretlerin bölgesel güvenlik boyutunu güçlendirdi.
MİT Başkanı, İslamabad'da Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Asım Münir, İstihbarat Başkanı Asım Malik ve Başbakan Şahbaz Şerif ile görüştü. Görüşmelerde Türkiye-Pakistan ilişkilerinin yanı sıra bölgesel güvenlik, Orta Doğu'daki gelişmeler ve Pakistan-Afganistan geriliminin diyalog yoluyla azaltılması ele alındı.
Türkiye tarafı görüşmeler sırasında Pakistan ile Afganistan arasındaki gerilimlerin daha önce olduğu gibi diyalog yoluyla çözülmesine katkı sağlamaya devam edeceğini bildirdi.
Bu temaslar, Ankara ve Doha'nın Taliban ile ilişkilerini kullanarak Pakistan ile Kabil arasındaki güvenlik anlaşmazlığında yeniden diplomatik bir kanal oluşturma arayışında olabileceği değerlendirmelerine yol açtı. Ancak ziyaretlerin nihai amacı ve olası bir arabuluculuk mekanizmasının kapsamı konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Kaynak: Mepa News