Irak Başbakanı Ali Zeydi, ülkede devlet kontrolü dışındaki silahların devlet kurumlarına devredilmesi için yeni bir takvim açıkladı. Buna göre silahlı grupların silahlarının devlet kontrolüne alınması sürecinin en geç 30 Haziran 2027'ye kadar tamamlanması hedefleniyor.
Zeydi, ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak'taki misyonunun sona ermesinin ardından yaptığı açıklamada, 1 Ekim'in devlet kontrolü dışındaki silahlar sorunuyla mücadelede ciddi bir başlangıç olduğunu söyledi.
Irak Başbakanı, sürecin açık bir yol haritası ve üzerinde mutabık kalınmış takvim doğrultusunda yürütüleceğini belirterek nihai tarihin 30 Haziran 2027'yi geçmeyeceğini açıkladı.
30 Eylül'deki tarih ertelendi
Yeni tarih, Zeydi'nin daha önce açıkladığı 30 Eylül 2026 takviminin geriye çekilmesinin ardından geldi.
Başbakan daha önce ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmesinde, Irak'taki silahlı grupların silahlarını bırakması için 30 Eylül tarihini işaret etmişti. Ancak hükümet, sürecin tek seferde tamamlanması yerine aşamalı bir yol haritası üzerinde çalışmaya başladı.
Zeydi'nin daha önce açıkladığı plana göre, ABD öncülüğündeki koalisyonun Irak'tan çekilmesinin ardından silahlı grupların yaklaşık 90 gün boyunca herhangi bir saldırı düzenlememesi, ardından silahların kademeli biçimde devlet kurumlarına devredilmesi öngörülüyordu.
ABD Irak'tan çekildi
ABD öncülüğündeki uluslararası koalisyonun Irak'taki askeri misyonu 30 Eylül'de resmen sona erdi. Washington'ın Irak'taki askeri varlığının sona ermesiyle birlikte ülkenin güvenliğine ilişkin sorumluluk büyük ölçüde Irak güvenlik kurumlarına devredildi.
Irak Başbakanı Zeydi, koalisyon misyonunun sona ermesini Irak açısından yeni bir dönem olarak nitelendirirken, devlet dışındaki silahların kontrol altına alınmasını bu dönemin temel başlıklarından biri olarak gösteriyor.
Irak Başbakanlık Ofisi de 30 Eylül'deki açıklamasında “kanun dışında silah, devlet kurumları dışında güç olmayacağını” vurguladı.
İran destekli silahlı gruplar gündemde
Silahların devlet kontrolüne alınması planının en önemli boyutlarından birini, İran'la yakın ilişkileri bulunan Şii milis grupların geleceği oluşturuyor.
Irak'ta Haşdi Şabi çatısı altında bulunan çok sayıda silahlı grup resmi güvenlik yapısının parçası olarak kabul edilirken, bazı grupların devlet kurumlarından bağımsız silahlı kapasitesini koruması uzun süredir tartışılıyor.
Bağdat yönetimi, bir yandan Haşdi Şabi'nin resmi devlet yapısı içindeki statüsünü korumaya, diğer yandan devlet kurumlarının dışında faaliyet gösteren silahlı yapıların kontrolünü sağlamaya çalışıyor. Irak hükümeti ayrıca ülke topraklarının komşu ülkelere yönelik saldırılar için kullanılmasına izin vermeyeceğini açıklıyor.
Zeydi'nin yeni açıklaması, ABD güçlerinin çekilmesinin hemen ardından Bağdat'ın silahların kontrolü konusunda doğrudan sorumluluk üstlendiğini gösteriyor.
Ancak yeni takvimin silahlı gruplar tarafından nasıl uygulanacağı ve devletin silahların teslimini hangi mekanizmalarla sağlayacağı henüz tam olarak açıklanmış değil.
Bu nedenle 30 Haziran 2027, silahsızlanmanın tamamlanması için belirlenen siyasi takvim olarak öne çıkarken, sürecin sahadaki uygulanması Irak hükümeti ile silahlı gruplar arasındaki görüşmelere bağlı olacak.
Kaynak: Mepa News