İran, ABD’nin 14 maddelik barış teklifine yönelik cevabını Pakistan aracılığıyla ilettiğini duyurdu. Gelişme, ABD Başkanı Donald Trump’ın "İran’ın henüz yeterli bedel ödemediği" gerekçesiyle teklifi reddedebileceğini açıklamasından bir gün sonra yaşandı.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi, devlet medyasında yer alan açıklamasında, Washington’dan gelen yanıtın şu an incelendiğini belirtti. Bekayi, mevcut aşamada "nükleer müzakerelerin gündemde olmadığını" vurgulayarak Tahran'ın, nükleer başlığını savaş sonrasına ve ablukanın kaldırılması sonrasına erteleme önerisine atıfta bulundu.
Trump: "Kavram olarak biliyorum, detayları göreceğim"
Sosyal medya hesabı üzerinden açıklama yapan Trump, teklifin tam metnini henüz incelemediğini ancak iyimser olmadığını ifade etti. Trump, "İran'ın planını yakında inceleyeceğim ancak kabul edilebilir olduğunu düşünmüyorum. İnsanlığa ve dünyaya son 47 yılda yaptıklarının bedelini henüz ödemediler" dedi.
Trump, gazetecilerin "İran'a yönelik saldırılar yeniden başlar mı?" sorusuna ise "Bunu bir muhabire söyleyemem ancak kötü davranırlarsa bu bir ihtimaldir" yanıtını verdi.
Nükleer müzakere çıkmazı
İran’ın 14 maddelik teklifi, ABD güçlerinin bölgeden çekilmesi, dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması, yaptırımların kaldırılması ve Hürmüz Boğazı için yeni bir kontrol mekanizması kurulması gibi maddeleri içeriyor.
Ancak Tahran'ın nükleer görüşmeleri "son aşamaya" bırakma isteği, Washington'un "savaş bitmeden sıkı nükleer kısıtlamalar" talebiyle doğrudan çelişiyor. ABD, İran'ın elindeki 400 kilogramdan fazla yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyumun teslim edilmesini istiyor.
Hürmüz Boğazı ve petrol baskısı
Trump’ın diplomatik manevraları, ABD’deki iç siyasi baskılardan bağımsız değil.
Hürmüz Boğazı'ndaki iki aydır süren blokaj, dünya petrol ve gaz arzının yüzde 20’sini kesintiye uğratarak ABD'de benzin fiyatlarını zirveye taşıdı. Kasım ayındaki kongre ara seçimleri öncesinde Cumhuriyetçi Parti, seçmenlerin tepkisinden çekiniyor.
Lübnan denklemi
Taraflar arasındaki diplomatik trafik sürerken, İsrail’in Güney Lübnan’daki 11 kasaba ve köy için verdiği "acil tahliye" emri gerilimi tırmandırdı. İran, Lübnan’da kalıcı bir ateşkes sağlanmadan Washington ile müzakerelerin başarıya ulaşamayacağını savunuyor. İsrail ise Hizbullah'ın son saldırılarını "ateşkes ihlali" olarak göstererek saldırılarını sürdürüyor.
Analistler, Washington'un İran'ın nükleer kartını sonraya bırakma teklifini "zaman kazanma hamlesi" olarak görüp görmeyeceğinin sürecin kaderini belirleyeceğini ifade ediyor.
Kaynak: Mepa News