İran, Hürmüz Boğazı'nın yeniden açılması ve ABD ile müzakerelerin sürdürülmesi için Washington'a 4 ila 5 gün süre verdiğini açıkladı.
İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Tahran'ın ABD'ye belirlediği şartları yerine getirmesi için dört veya beş günlük süre tanıdığını söyledi.
Rızai, İran'ın şartlarının tamamının ve eş zamanlı olarak uygulanması gerektiğini belirterek, Washington'ın öncelikle adım atması gerektiğini ifade etti.
İranlı yetkili, ABD'nin şartları yerine getirmemesi durumunda Tahran'ın nasıl bir adım atacağını ise açıklamadı. Rızai, süre dolduktan sonra İran'ın "bir sonraki adımına" karar vereceğini söyledi.
"Önce ABD adım atmalı"
Rızai, İran'ın mevcut koşullarda yeniden müzakere masasına oturmayacağını ve Hürmüz Boğazı'nı açmayacağını belirterek, "Artık konuşmak çözüm değil. Bu kadar müzakere yeter. Şimdi harekete geçmeliyiz" mesajı verdi.
Rızai'nin açıklaması, İran'ın birkaç gün önce ortaya koyduğu tutumdan daha sert bir çizgiye işaret ediyor. Tahran daha önce ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik deniz ablukasını kaldırması halinde Hürmüz Boğazı'nı yedi gün içinde yeniden açabileceğini bildirmişti.
İran'ın yeni açıklamasında ise süre yedi günden dört-beş güne indirilirken, boğazın açılması için ABD'nin önce harekete geçmesi şartı öne çıkarıldı.
İran'ın şartları
İranlı yetkililer, Washington'a iletilen şartların arasında ABD yaptırımlarının kaldırılması, askeri operasyonların ve deniz ablukasının sona erdirilmesi ile savaşın tüm cephelerinde çatışmaların durdurulmasının bulunduğunu belirtiyor.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi'nin New York'taki temaslarda İran'ın yedi ön koşulunu gündeme getirdiği bildirildi. Tahran, 16 Eylül'de hazırladığı önerileri arabulucular aracılığıyla Washington'a iletmişti.
İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da 23 Eylül'de BM Genel Kurulu'nda yaptığı konuşmada, güç kullanımı olmadan diplomasi ve müzakerelere hazır olduklarını belirtmişti. Aynı dönemde İran Dışişleri Bakanlığı, ABD ile temaslarda savaşın tüm boyutlarının sona erdirilmesi, Amerikan askeri operasyonlarının ve deniz ablukasının kaldırılması ile İran varlıklarının serbest bırakılması gibi şartların iletildiğini açıkladı.
ABD-İran görüşmeleri sürüyor
Rızai'nin açıklaması, ABD ve İran heyetlerinin Birleşmiş Milletler Genel Kurulu marjında diplomatik temas yürüttüğü bir dönemde geldi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ile ABD'nin özel temsilcisi Steve Witkoff, New York'ta üç saat süren bir görüşme gerçekleştirmişti. Reuters'a göre taraflar savaşın sona erdirilmesi konusunda halen önemli görüş ayrılıkları yaşıyor ancak diplomatik kanal açık tutuluyor.
İran'ın 4-5 günlük süre açıklaması, tarafların görüşmelerini sürdürdüğü bir dönemde Washington üzerindeki baskıyı artıran yeni bir unsur olarak ortaya çıktı.
Hürmüz'de gemi trafiği en düşük seviyede
Hürmüz Boğazı, Basra Körfezi'ni Umman Körfezi ve Hint Okyanusu'na bağlayan ve küresel enerji taşımacılığı açısından kritik öneme sahip bir güzergah.
Boğazdaki gemi trafiği İran-ABD çatışması nedeniyle ciddi ölçüde gerilemiş durumda. Reuters'ın 22 Eylül tarihli haberine göre İran, ABD'nin askeri baskıyı azaltması ve İran limanlarına yönelik ablukayı kaldırması halinde boğazı bir hafta içinde açmaya hazır olduğunu bildirmişti.
Tahran'ın son açıklaması, Hürmüz'ün yalnızca askeri gerilim açısından değil, Washington ile yürütülen diplomatik süreçte de önemli bir pazarlık unsuru olarak kullanılmaya devam ettiğini gösteriyor.
İran'ın verdiği 4-5 günlük sürenin ne zaman sona ereceği ve Washington'ın bu şartlara nasıl karşılık vereceği, Hürmüz'deki deniz trafiğinin yanı sıra ABD-İran müzakerelerinin geleceği açısından belirleyici olacak.
Kaynak: Mepa News