İsrailli yetkililer, ABD ile birlikte yürütülen yoğun hava saldırılarına rağmen İran'daki mevcut rejimin kısa vadede çökeceğine dair bir kesinlik bulunmadığını değerlendirdiklerini bildirdi.
Reuters’a konuşan üst düzey bir İsrailli yetkili, bombardımana rağmen İran’da rejime karşı kitlesel bir ayaklanma belirtisi görülmediğini söyledi. Yetkili, ABD Başkanı Donald Trump’ın savaşın yakında sona erebileceği yönündeki açıklamalarına karşın, İsrail’in Washington’un saldırıları bitirmeye yakın olmadığı kanaatinde olduğunu aktardı.
ABD ve İsrail’in hava saldırılarında İran lideri Ali Hamaney ile çok sayıda üst düzey askeri yetkilinin öldürüldüğü, ancak saldırılarda sivillerin de hayatını kaybettiği ve geniş çaplı yıkım yaşandığı belirtiliyor.
İran rejiminin olası protestolara karşı ölümcül güç kullanma tehdidinde bulunması ve bombardımanın sürmesi nedeniyle halkın sokağa çıkmaktan çekindiği ifade ediliyor.
İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu, saldırıların ilk gününde İran halkının “kendi kaderini eline alabileceği koşulların oluşacağını” söylemiş, özellikle Kürt, Beluç ve Arap azınlıklara dikkat çekmişti. Ancak Netanyahu daha sonra yaptığı açıklamada, rejimin devrilmesinin nihayetinde İran halkına bağlı olduğunu belirterek yakın bir ayaklanma ihtimalinin düşük olduğuna işaret etti.
İsrail ve ABD, savaşın nihai hedefleri ya da sona erdirilme koşullarına ilişkin ortak ve net bir açıklama yapmış değil. Trump, çatışmayı “büyük ölçüde tamamlanmış” olarak nitelendirirken, Beyaz Saray savaşın ancak hedefler gerçekleştiğinde ve İran’ın koşulsuz teslim olduğu kanaatine varıldığında sona ereceğini bildirdi.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar da yabancı diplomatlarla yaptığı kapalı bir toplantıda operasyon için bir takvim vermekten kaçındı. Kaynaklara göre Saar, İran rejiminin savaşı atlatabileceğini kabul etmekle birlikte uzun vadede çökeceğini öngörüyor.
Saar, kamuoyuna yaptığı açıklamada ise İsrail’in “sonsuz bir savaş” istemediğini ancak çatışmanın, ABD ile birlikte uygun görülen zamana kadar süreceğini söyledi.
Uzmanlar, İran’ın askeri kapasitesinin zayıflatılmasının somut ve ölçülebilir bir hedef olduğunu, ancak rejim değişikliğinin dolaylı ve belirsiz bir süreç olduğunu belirtiyor. Eski İsrailli strateji yetkilisi Assaf Orion, askeri operasyonun haftalar içinde planlanmış olabileceğini, ancak olası bir iç ayaklanmanın aylar hatta yıllar alabileceğini ifade etti.
İran’da güvenlik güçleri protesto çağrılarına sert uyarılar yaparken, polis şefi Ahmed Rıza Radan, “düşmanın çağrısıyla sokağa çıkanların protestocu değil düşman muamelesi göreceğini” açıkladı.
Tahran’da günlük yaşamın kısmen sürdüğü, bankalar, akaryakıt istasyonları ve kamu kurumlarının sınırlı saatlerle açık olduğu bildiriliyor. Ancak yoğun bombardıman nedeniyle altyapının zarar gördüğü, liman ve havaalanlarının tahrip olduğu ve ekonomik sorunların derinleştiği belirtiliyor.
Bazı İranlılar rejimden hoşnutsuzluk duyduklarını dile getirirken, savaş ortamında protesto etmenin mümkün olmadığını ifade ediyor. Reuters’a konuşan Tahranlı bir akademisyen, savaş sona ererse ekonomik sorunlar nedeniyle protestoların başlayabileceğini, bu nedenle yönetimin çatışmanın sürmesini tercih edebileceğini öne sürdü.
Kaynak: Mepa News, Reuters