Suriye'nin Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi İbrahim Ulabi, ülkesinin İsrail ile 1974'te imzalanan Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'na bağlı olduğunu belirterek, Suriye'nin egemenlik haklarından vazgeçmeyeceğini söyledi.
Ulabi'nin açıklaması, İsrail güçlerinin Kuneytra ve Dera kırsalındaki askeri hareketliliğini sürdürdüğü ve Şam'ın batısındaki Beyt Cin çevresini topçu ateşiyle hedef aldığı bir dönemde geldi.
Ulabi, BM Genel Kurulu'nun Dördüncü Komitesi'nde barış gücü operasyonlarının kapsamlı biçimde ele alındığı oturumda yaptığı konuşmada, Suriye'nin BM Ateşkes Gözlem Gücü'nün (UNDOF) görev ve yetkilerine bağlı olduğunu ifade etti.
Şam yönetiminin gerilimin düşürülmesi ve uluslararası toplumla yapıcı ilişkilerin geliştirilmesi yönünde hareket ettiğini belirten Ulabi, Suriye'nin söylem ve eylemleriyle 1974 anlaşmasına bağlılığını ortaya koyduğunu söyledi.
Şam'dan İsrail'e ihlal suçlaması
Ulabi, İsrail güçlerinin Esed rejiminin Aralık 2024'te devrilmesinden bu yana UNDOF'un operasyon bölgesi içerisinde yeni askeri mevziler oluşturduğunu ve bu noktalardaki varlığını sürdürdüğünü belirtti.
İsrail'in bölgedeki faaliyetlerinin yerel halkın günlük yaşamını etkilediğini kaydeden Ulabi, Suriyeli sivillerin alıkonulması, gazetecilerin hedef alınması ve tarım arazilerinin zarar görmesi gibi olaylara dikkat çekti.
Ulabi, İsrail'in eylemlerinin münferit saha olayları olarak değerlendirilemeyeceğini, bu faaliyetlerin gerilimi önlemeye yönelik düzenlemeleri zayıflattığını ve BM'nin otoritesine meydan okuduğunu savundu. İsrail'in faaliyetlerinin UNDOF'un istikrarı koruma görevini de zorlaştırdığını belirten Ulabi, uluslararası topluma mevcut anlaşmalara ve uluslararası hukuka uyulması için daha fazla çaba gösterme çağrısında bulundu.
Suriye temsilcisi, ülkesinin bölgedeki gerilimi artıracak askeri bir karşılaşma yerine diplomasi ve uluslararası hukuk yolunu tercih ettiğini vurguladı. Ulabi, Şam'ın mevcut yükümlülüklerini yerine getirmeyi sürdüreceğini, uluslararası toplumun da kendi sorumluluklarını yerine getirmesini beklediğini ifade etti.
İsrail güçleri Kuneytra ve Dera'da ilerledi
Suriye temsilcisinin açıklamalarının yapıldığı gün İsrail güçlerinin güney Suriye'deki askeri hareketliliği de devam etti.
Kuneytra'nın güney kesiminde bulunan Rüfeyd beldesinin batısına giren İsrail askeri devriyesinin, zeytin hasadı yapan işçileri durdurarak arama yaptığı, işçileri bölgeden uzaklaştırdığı ve tarım arazilerine erişimlerini engellediği bildirildi.
Kuneytra Medya Müdürlüğü tarafından aktarılan bilgilere göre devriye, asker taşıyan birkaç askeri araçtan oluşuyordu.
Dera'nın batısındaki Yermuk Havzası'nda ise İsrail güçleri, terk edilmiş Cümle askeri karakolunun bulunduğu bölgeye ağır askeri araçlarla girdi. Suriye'deki yerel basına göre askerler, Cümle köyündeki yerleşim alanlarına doğru makineli tüfeklerle ateş açtı. Bölgede yaşayanların tedirginlik yaşadığı, İsrail birliklerinin daha sonra bölgeden çekildiği bildirildi.
Suriye devlet televizyonu da İsrail askerlerinin Cümle yakınlarındaki Hamata beldesine piyade birliklerinin desteğiyle girdiğini, çevrede ve tarım yollarında arama ve keşif faaliyetleri yürüttükten sonra geri çekildiğini aktardı.
Şam'ın batısındaki Beyt Cin beldesinin çevresi de İsrail topçu ateşinin hedefi oldu. Salı akşamı düzenlenen saldırıda iki top mermisinin tarım arazilerine düştüğü, olayda can kaybı veya yaralanma yaşanmadığı bildirildi.
Birkaç gün önce Kuneytra'nın güneyindeki Bir Acem köyünde saha çalışması yapan Suriye Arap Haber Ajansı (SANA) muhabiri ve Kuneytra Medya Müdürlüğü çalışanlarından oluşan medya ekibinin de İsrail askerleri tarafından doğrudan ateş açılarak hedef alındığı, olayda yaralanan olmadığı açıklanmıştı.
UNDOF'un görevi ve 1974 anlaşması
İsrail ile Suriye arasında 31 Mayıs 1974'te imzalanan Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması, 1973 Arap-İsrail Savaşı'nın ardından iki ülkenin askeri güçleri arasındaki ayrışma hatlarını ve silahlandırma kısıtlamalarını düzenlemek amacıyla oluşturuldu.
Anlaşma kapsamında iki taraf arasındaki ayrıştırma bölgesinin denetlenmesi ve ateşkesin gözetlenmesi için BM Güvenlik Konseyi'nin 350 sayılı kararıyla UNDOF kuruldu. Gücün temel görevleri, İsrail ve Suriye kuvvetleri arasındaki ateşkesi izlemek, ayrıştırma anlaşmasının uygulanmasını denetlemek ve tarafların belirlenen askeri sınırlamalara uyup uymadığını gözlemlemek olarak belirlendi.
Suriye'de Esed rejminin 8 Aralık 2024'te devrilmesinin ardından İsrail ordusu, ayrıştırma bölgesinde ve çevresinde askeri varlığını genişletti. BM gözlem gücü, Aralık 2024'te yaptığı açıklamada İsrail birliklerinin ayrıştırma bölgesindeki varlığının 1974 anlaşmasını ihlal ettiğini bildirmişti.
Şam yönetimi, İsrail güçlerinin 8 Aralık 2024 öncesindeki hatlara çekilmesini talep ediyor. Suriye Dışişleri Bakanı Esad Şeybani de Ekim 2026'da Manama Diyalog Konferansı'nda yaptığı konuşmada, İsrail'in Suriye'ye yönelik saldırılarının sayısının bini aştığını ve onlarca kişinin hayatını kaybettiğini ileri sürerek İsrail'e eski hatlara dönme çağrısında bulunmuştu.
Suriye yönetimi, 1974 anlaşmasına bağlılığını yineleyerek güneydeki gelişmelerin diplomatik yollarla ele alınmasını savunurken, İsrail'in bölgedeki askeri varlığını sürdürmesi iki ülke arasındaki gerilimin temel başlıklarından biri olmaya devam ediyor.
Kaynak: Mepa News