İsrail, Suriye'deki bir askeri hava üssüne düzenlediği son saldırının bölgede Türkiye'nin askeri kapasitesini artırmasını engellemeyi amaçladığını Trump yönetimine bildirdi.
Bu açıklama, ABD ve İsrailli yetkililere dayandırıldı.
Salı günü sabah erken saatlerde gerçekleştirilen saldırı, Suriye'nin kuzeyindeki Ebu Zuhur Hava Üssü'nün pistlerini ve hangarlarını hedef aldı. Türkiye sınırına yaklaşık 72 kilometre mesafedeki üsse en az sekiz bomba isabet etti.
Saldırıda yakın zamanda yeniden inşa edilen pistlerin zarar gördüğü ancak can kaybı yaşanmadığı belirtildi.
İsrail, saldırının ardından başlangıçta sorumluluğu üstlenmedi. İsrail ordusuna bağlı askeri sansür birimi de saldırının İsrail Savunma Kuvvetleri tarafından gerçekleştirildiğini doğrulayan haberlerin yayınlanmasını engelledi.
Ancak ABD'nin Ankara Büyükelçisi ve aynı zamanda Suriye Özel Temsilcisi olan Tom Barrack, daha sonra sosyal medya hesabından saldırının İsrail tarafından gerçekleştirildiğini açıkladı.
Barrack, Trump yönetiminin saldırı konusunda "derin endişe" duyduğunu belirterek operasyonu "gereksiz bir tırmanma" olarak nitelendirdi ve saldırının bölgesel istikrara katkı sağlamadığını söyledi.
Şam ve Ankara yönetimleri de İsrail'in saldırısını kınadı.
İsrail: Türkiye'nin asker konuşlandırması güvenlik tehdidi
Saldırıdan yaklaşık 20 saat sonra İsrail Başbakanlık Ofisi operasyonun sorumluluğunu üstlendi.
Başbakan Binyamin Netanyahu'nun ofisinden yapılan açıklamada, Suriye'nin Türkiye'nin Halep yakınlarındaki bir hava üssüne asker konuşlandırmasına izin vererek İsrail ile yapılan güvenlik statükosunu koruma anlaşmasını ihlal etmenin eşiğine geldiği öne sürüldü.
Açıklamada, "İsrail, böyle bir konuşlanmanın İsrail'in güvenliği için tehdit oluşturacağı konusunda Suriye'yi defalarca uyardı. Suriye bu uyarıları görmezden gelmeyi seçti" ifadeleri kullanıldı.
İsrail yönetimi ayrıca güvenliğine yönelik tehditlere müsamaha göstermeyeceğini ve mevcut güvenlik statükosuna dönülmesini memnuniyetle karşılayacağını belirtti.
Suriye yönetiminin hava üssüyle ilgili İsrail'in endişelerinden bir süredir haberdar olduğu bildirildi. Konuya yakın bir kaynak, Şam'ın pistin neden yeniden inşa edildiğini İsrail tarafına ilettiğini ve herhangi bir düşmanca niyet taşımadığını vurguladığını söyledi.
İsrail saldırı öncesinde Washington'u bilgilendirdi
ABD ve İsrailli yetkililere göre İsrail yönetimi saldırıdan önce Beyaz Saray'ı bilgilendirdi.
Saldırıdan yaklaşık üç saat önce ABD Başkanı Donald Trump, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile telefon görüşmesi gerçekleştirdi. Görüşmede Suriye'deki hava üssü meselesinin ele alınıp alınmadığı ise bilinmiyor.
İsrailli yetkililer Beyaz Saray'a saldırının, Türkiye'nin hava üssüne gelişmiş silah sistemlerinden oluşan bir sevkiyat göndermesini caydırmayı ve bölgede daha geniş çaplı bir Türk askeri yapılanmasını önlemeyi amaçladığını aktardı.
Ancak Türk bir yetkili İsrail'in iddiasını reddetti.
Yetkili, "Hava üssünde hiçbir Türk varlığı yoktu. İsrail, komşu ülkeleri bombalamak ve bölgeyi istikrarsızlaştırmak için bahaneler uyduruyor" dedi.
Beyaz Saray ise konuya ilişkin yorum talebine yanıt vermedi.
ABD'de saldırının siyasi boyutuna ilişkin değerlendirme
Bazı üst düzey ABD'li yetkililer, saldırının İsrail'de ekim ayında yapılması planlanan seçimlerle de bağlantılı olabileceğini değerlendiriyor.
ABD'li yetkililere göre Suriye yönetimi İsrail'e karşı düşmanca herhangi bir adım atmadı ve aylardır iki ülke arasındaki sınırdaki gerilimi azaltacak yeni bir güvenlik anlaşmasına ulaşmaya çalışıyor.
ABD'li bir yetkili, Suriye yönetiminin haftalar boyunca ABD ve İsrail ile Ürdün'de ortak bir koordinasyon merkezi kurulması yönünde girişimde bulunduğunu söyledi. Merkezin, benzer olayların yönetilmesini ve gerilimin tırmanmasının önlenmesini amaçladığı belirtildi.
Yetkiliye göre bu mekanizma, iki tarafın "askeri faaliyetleri dondurmayı" kabul ettiği anlaşmanın bir parçasıydı. Ancak İsrail koordinasyon merkezini hayata geçirmeyi reddederken, İsrail ordusunun Suriye'nin güneyindeki operasyonlarını artırdığı ileri sürüldü.
Bir başka ABD'li yetkili, "Bir noktada Suriye yönetimi tutumunu değiştirmeye ve kendisini İsrail saldırganlığına karşı savunması gerektiğini düşünmeye başladı" dedi.
ABD yönetiminin Suriye'ye itidal çağrısında bulunduğu ve İsrail'deki seçimlerin ardından bu meselenin ele alınmasının daha kolay olacağını Şam'a ilettiği aktarıldı.
Kaynak: Mepa News, Axios