İsrail ordusunun, işgal altındaki Golan Tepeleri boyunca Suriye sınırını yeniden tahkim etmek amacıyla yürüttüğü "Yeni Doğu" (New East) projesinin yaklaşık yüzde 80'inin tamamlandığı bildirildi.
Yedioth Ahronoth gazetesinin haberine göre proje, kuzeyde Mecdel Şems bölgesinden başlayarak güneyde Yermuk Havzası'na kadar uzanan sınır hattını kapsıyor.
Haberde, İsrail Kuzey Komutanlığı'ndan üst düzey bir subay eşliğinde yapılan saha gezisinde, çalışmaların iki yıl önce başlamasına rağmen mühendislik birliklerinin Lübnan'daki operasyonlarda da görev alması nedeniyle beklenenden daha yavaş ilerlediği aktarıldı.
4 metrelik hendekler ve toprak setler
Projede, sınır boyunca 4 metre derinliğinde ve 4 metre genişliğinde hendekler, yüksek toprak setleri ve yeni savunma hatları inşa ediliyor.
İsrail ordusu, bu sistemin olası sızmaları yavaşlatmayı ve sınır birliklerinin toplu saldırılar yerine bireysel tehditlere odaklanmasını amaçladığını öne sürüyor.
Gazeteye konuşan İsrailli yetkili, sınırı geçişe elverişli noktaların gözetleme sistemleri ve topçu birlikleriyle sürekli kontrol altında tutulduğunu belirtti.
Tampon bölgede fiili kontrol genişliyor
Haberde, mühendislik çalışmalarına paralel olarak İsrail ordusunun Suriye tarafındaki tampon bölgede kontrolünü artırdığı ve birliklerin köyler ile kırsal alanlarda düzenli devriye faaliyetleri yürüttüğü ifade edildi.
İsrailli komutana göre, Golan Tugayı'nın sorumluluk sahasında Suriye toprakları içinde yaklaşık dokuz ileri askeri noktabulunuyor.
Yetkili, İsrail'in güvenlik anlayışının da değiştiğini savunarak, "Artık tehdidi kimin oluşturduğuna değil, sahip olduğu kapasiteye bakıyoruz. Hizbullah, Suriye ordusu ya da başka bir silahlı grup olması fark etmiyor." dedi.
Aynı yetkili, bölgede hareket eden siviller veya çobanların dahi potansiyel güvenlik tehdidi olarak değerlendirildiğini ifade etti.
Abidin operasyonuna da değinildi
Haberde, Haziran ayı sonunda Dera'nın batısındaki Abidin bölgesinde yaşanan olaylara da yer verildi.
İsrail ordusunun operasyon sırasında yerel halkın askeri konvoyu taşlamasının ardından havan topları ve savaş helikopterleriyle karşılık verdiği belirtilirken, olayda İsrail birliklerinin bazı askeri ekipmanlarını bölgede bıraktığı ve olaydan dersler çıkarıldığı aktarıldı.
Suriye kaynaklarına göre ise 28 Haziran'da Abidin'de düzenlenen topçu ve helikopter saldırıları nedeniyle çok sayıda sivil gece saatlerinde çevre köylere göç etmek zorunda kalmıştı.
İsrail'in işgali sürüyor
İsrail, Beşar Esed'in 8 Aralık 2024'te devrilmesinin ardından 1974 Ateşkes ve Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nın fiilen geçersiz hale geldiğini öne sürerek tampon bölgeyi işgal etmiş ve Suriye toprakları içinde yeni askeri noktalar kurmuştu.
Şam yönetimi ise anlaşmaya bağlılığını sürdürdüğünü açıklayarak İsrail'in tampon bölge ile işgal ettiği diğer Suriye topraklarından çekilmesini talep ediyor.
Güvenlik görüşmeleri iddiası
Öte yandan Devlet Başkanı Ahmed Şara, geçtiğimiz ay verdiği bir röportajda, bazı ülkelerin arabuluculuğunda İsrail ile güvenlik düzenlemelerine ilişkin görüşmeler yürütüldüğünü doğrulamıştı.
Şara, olası bir güvenlik anlaşmasının iki taraf arasında çatışmaları önlemeyi hedeflediğini ancak bunun Suriye'nin Golan Tepeleri üzerindeki egemenlik haklarından vazgeçmesi anlamına gelmeyeceğini vurgulamıştı.
İsrail ordusunun son dönemde Kuneytra ve Dera kırsalında gerçekleştirdiği kara operasyonları ve kalıcı tahkimat faaliyetleri ise sahada fiili durumunu güçlendirmeye devam ettiğini gösteriyor.
Yeni Doğu projesi nedir?
"Yeni Doğu" projesi, İsrail'in 7 Ekim 2023'te yaşanan Hamas saldırısından çıkardığı dersler doğrultusunda geliştirilen yeni "sınır güvenliği stratejisinin" bir parçası olarak hayata geçirildi. İsrail ordusu, geçmişte sınır hattını elektronik gözetleme sistemleri ve çitlerle korumanın yeterli olduğu yönündeki anlayışı terk ederek, fiziksel engelleri yeniden ön plana çıkaran çok katmanlı bir savunma modeli oluşturuyor.
Bu kapsamda yalnızca elektronik sensörler ve kameralar değil, derin hendekler, yüksek toprak setleri, zırhlı araçların ilerlemesini engelleyecek arazi düzenlemeleri, yeni askeri yollar ve ileri karakollar birlikte kullanılıyor.
İsrail ordusu, bu sistem sayesinde olası bir sızma girişimini daha sınır hattında yavaşlatmayı ve müdahale süresini uzatmayı hedefliyor.
Tampon bölge fiilen genişletiliyor
İsrail basınına göre proje yalnızca savunma tahkimatıyla sınırlı değil. İsrail ordusu aynı zamanda Suriye tarafındaki tampon bölgede kalıcı askeri varlığını genişletiyor. Bölgede kurulan yaklaşık dokuz ileri üs sayesinde birlikler, Kuneytra ve Dera kırsalındaki köyler arasında düzenli devriyeler gerçekleştiriyor ve tampon bölgeyi fiilen kontrol altında tutuyor.
Bu durum, İsrail'in uzun yıllar boyunca tampon bölgeyi yalnızca Birleşmiş Milletler gözetimindeki bir güvenlik kuşağı olarak değerlendiren yaklaşımından farklı bir güvenlik konseptine geçtiğine işaret ediyor.
Sadece Suriye'ye yönelik değil
İsrail ordusu, "Yeni Doğu" projesinin yalnızca mevcut Suriye yönetimine karşı hazırlanmadığını vurguluyor. Kuzey Komutanlığı yetkililerine göre yeni konsept, sınır hattında faaliyet gösterebilecek herhangi bir silahlı aktöre karşı uygulanacak. Bu kapsamda Hizbullah, İran destekli gruplar, diğer gruplar veya gelecekte ortaya çıkabilecek farklı silahlı oluşumlar arasında ayrım yapılmıyor.
İsrailli komutanların ifadelerine göre yeni doktrin, "düşmanın kim olduğu değil, hangi kabiliyetlere sahip olduğu" anlayışı üzerine inşa edildi. Bu nedenle savunma planları belirli bir örgüte göre değil, olası tehdit senaryolarına göre hazırlanıyor.
Kalıcı güvenlik kuşağına dönüşebilir
Uzmanlar, "Yeni Doğu" projesinin tamamlanmasının İsrail'in Suriye sınırındaki askeri varlığını geçici olmaktan çıkararak daha kalıcı bir yapıya dönüştürebileceğini değerlendiriyor. İsrail, Esed rejiminin devrilmesinin ardından 1974 Kuvvetlerin Ayrıştırılması Anlaşması'nın fiilen uygulanamaz hale geldiğini savunarak tampon bölgeyi işgal etmişti. Aradan geçen sürede inşa edilen altyapı, yeni askeri üsler ve tahkimat çalışmaları ise Tel Aviv'in bu bölgede uzun süreli bir güvenlik kuşağı oluşturmayı hedeflediğine ilişkin değerlendirmeleri güçlendiriyor.
Kaynak: Mepa News