Japonya, savunma ihracatı kurallarında onlarca yılın en büyük değişikliğini yaparak yurtdışına silah satışına yönelik kısıtlamaları kaldırdığını açıkladı.
Salı günü duyurulan düzenleme ile savaş gemileri, füzeler ve çeşitli askeri ekipmanların ihracatının önü açılmış oldu.
Kararın, Japonya’nın savunma sanayi altyapısını güçlendirmeyi hedeflediği ve ülkenin II. Dünya Savaşı sonrası güvenlik politikasını şekillendiren pasifist sınırlamalardan bir adım daha uzaklaşması anlamına geldiği belirtiliyor.
Ukrayna ve Orta Doğu’daki savaşların ABD’nin silah üretim kapasitesi üzerinde baskı oluşturması da Japonya için yeni fırsatlar oluşturuyor. Aynı zamanda Avrupa ve Asya’daki ABD müttefikleri, Başkan Donald Trump döneminde Washington’ın güvenlik taahhütlerinin daha belirsiz hale gelmesi nedeniyle tedarikçi çeşitlendirmeye yöneliyor.
Japonya Başbakanı Sanae Takaichi, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Artık hiçbir ülke tek başına kendi barış ve güvenliğini koruyamaz. Savunma ekipmanları konusunda birbirini destekleyen ortak ülkelere ihtiyaç vardır.” ifadelerini kullandı.
Takaichi hükümeti tarafından onaylanan düzenleme, askeri ihracatı büyük ölçüde arama-kurtarma, taşımacılık, uyarı, gözetleme ve mayın temizleme ekipmanlarıyla sınırlayan beş kategori kısıtlamasını kaldırıyor.
Yeni düzenlemeye göre, her bir satış teklifi hükümet yetkilileri tarafından ayrı ayrı değerlendirilecek.
Japonya, ihracat konusunda sıkı denetim, üçüncü ülkelere transfer kontrolü ve çatışma içindeki ülkelere satış yasağını içeren üç temel ilkeyi koruyacak. Ancak hükümet, ulusal güvenlik gerekçesiyle istisnaların uygulanabileceğini belirtti.
Filipinler’den destek
Japon yetkililer ve diplomatlar, Polonya’dan Filipinler’e kadar birçok ülkenin ordularını modernize ederken Japon savunma ekipmanlarını tedarik etme olasılığını değerlendirdiğini belirtti.
İlk anlaşmalardan birinin Japonya’nın elindeki kullanılmış savaş gemilerinin Filipinler’e satışı olabileceği ifade ediliyor.
Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro yaptığı açıklamada Japonya’nın kararını memnuniyetle karşıladıklarını belirtti.
Teodoro, bu değişikliğin Filipinler’e “en yüksek kalitede savunma ekipmanlarına erişim sağlayacağını”, bunun da ülkenin dayanıklılığını güçlendireceğini ve caydırıcılık yoluyla bölgesel istikrara katkı sunacağını söyledi.
Filipinler ile Japonya’nın güneybatı ada zinciri, askeri planlamacılar tarafından “Birinci Ada Zinciri” olarak adlandırılan ve Çin’in kıyı sularından Batı Pasifik’e erişimini sınırlayan stratejik hat üzerinde yer alıyor.
Çin’in bölgedeki etkisinin artmasıyla birlikte Manila ve Tokyo güvenlik iş birliğini son yıllarda güçlendirdi.
İki ülke Eylül ayında askeri güçlerin birbirlerinin topraklarında daha kolay faaliyet göstermesine imkan tanıyan bir anlaşma imzaladı. Ocak ayında ise askeri tedariklerin karşılıklı değişimine ilişkin kuralları gevşetti.
ABD’nin Japonya Büyükelçisi George Glass, sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, “Bu tarihi adım yalnızca Japonya-ABD ittifakıyla iş birliği yapan ülkelerin savunma kapasitesini artırmakla kalmayacak, aynı zamanda bölgede barışın korunmasına ve özgürlüğün güvence altına alınmasına katkı sağlayacaktır.” dedi.
Japonya kendi ordusunu da güçlendirecek
Tokyo yönetimi, savunma ihracatını artırarak üretim hacmini büyütmeyi, birim maliyetleri düşürmeyi ve olası bir askeri kriz durumunda kullanılabilecek üretim kapasitesini artırmayı hedefliyor.
Mitsubishi Heavy Industries gibi savunma şirketleri denizaltılar, savaş uçakları ve füzeler gibi gelişmiş sistemler üretebiliyor. Ancak bu şirketler uzun yıllar boyunca yalnızca Japon Öz Savunma Kuvvetleri’nden gelen sınırlı siparişlere bağımlı kaldı.
RAND Corporation’da Japon güvenlik politikası uzmanı olan Jeffrey Hornung, “Bu durum maliyetleri artırdı ve verimsizliklere yol açtı. Pazarın genişletilmesiyle ölçek ekonomisinden faydalanmayı ve özellikle küçük şirketlere yeni bir ivme kazandırmayı umuyorlar.” dedi.
Japonya son yıllarda askeri kapasitesini güçlendirmek için benzeri görülmemiş adımlar atıyor.
Tokyo yönetimi, Çin’den gelebilecek olası tehditleri caydırmak amacıyla füzeler, hayalet savaş uçakları ve insansız hava araçları satın alıyor.
Çin ise Doğu Asya ve diğer bölgelerdeki niyetlerinin barışçıl olduğunu savunuyor.
Japonya ayrıca İngiltere ve İtalya ile birlikte 2030’lu yılların ortalarında hizmete girmesi planlanan yeni nesil bir savaş uçağı geliştirme projesi üzerinde çalışıyor.
Ülke son yıllarda savunma harcamalarını kademeli olarak artırarak gayri safi yurt içi hasılanın yüzde 2’sine çıkardı.
Takaichi hükümetinin bu yıl açıklanacak yeni güvenlik stratejisiyle savunma bütçesinde yeni artışlar duyurması bekleniyor.
Kaynak: Mepa News, Ajanslar