Küresel askeri harcamalar 2025 yılında yaklaşık 2.9 trilyon dolara ulaştı.
2025 yılı, askeri harcamaların art arda büyüdüğü 11'inci yıl oldu.
En fazla harcama yapan üç ülke olan ABD Çin ve Rusya toplamda 1.48 trilyon dolar harcadı, Bui küresel harcamaların yarısından fazlasına denk geliyor.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü'nün (SIPRI) raporuna göre, dünyanın en büyük askeri harcama yapan ülkesi olan ABD'deki azalmaya rağmen, harcamalar 2024'e kıyasla yüzde 2.9 arttı.
Araştırmacı Lorenzo Scarazzato AFP'ye, "ABD'deki düşüşün Avrupa ve Asya'daki artışlarla fazlasıyla telafi edildiğini ve dünyanın bir başka savaşlar ve artan gerilimler yılını yaşadığını" söyledi.
Scarazzato, bunun "küresel askeri yüke de yansıdığını" dile getirdi. Bu gösterge, dünya GSYH'sinin askeri harcamalara ayrılan payını ifade ediyor ve bu pay 2009'dan bu yana en yüksek seviyeye ulaşmış durumda.
ABD, 2024'e göre yüzde 7.5 düşüşle 954 milyar dolar harcadı. Bunun başlıca nedeni, Ukrayna'ya yönelik yeni bir mali askeri yardımın onaylanmamış olmasıydı. Buna karşılık Washington, önceki üç yılda Kiev'e toplam 127 milyar dolar taahhüt etmişti.
Ancak bu düşüşün kısa ömürlü olması bekleniyor, çünkü ABD Kongresi 2026 için 1 trilyon doların üzerinde harcamayı onayladı ve Başkan Donald Trump'ın bütçe teklifi geçerse bu rakam 2027'de 1.5 trilyon dolara çıkabilir.
Küresel artışın ana itici gücü Avrupa oldu. Burada harcamalar yüzde 14 artarak 864 milyar dolara yükseldi.
Scarazzato, "Bu iki büyük faktör tarafından yönlendiriliyor. Biri Ukrayna'daki süren savaş, diğeri ise ABD'nin Avrupa ile daha az ilgilenmesi" dedi ve "ABD'nin Avrupa'yı kendi savunmasına daha fazla sahip çıkmaya zorladığını" kaydetti.
Dördüncü en büyük harcayıcı olan Almanya, 2025'te harcamalarını yüzde 24 artırarak 114 milyar dolara çıkardı.
İspanya da yüzde 50'lik sıçramayla 40.2 milyar dolar harcamaya ulaştı ve askeri harcamayı 1994'ten bu yana ilk kez GSYH'nin yüzde ikisinin üzerine taşıdı.
Ukrayna'daki süren savaş, hem Rusya'nın hem de Ukrayna'nın askeri harcamalarını artırmasına yol açtı. İki ülke de hükümet harcamaları içinde orduya ayrılan en yüksek payı kaydetti. Rusya'nın harcaması yüzde 5.9 artarak 190 milyar dolara çıktı, bu da GSYH'nin yüzde 7.5'ine eşdeğer.
Ukrayna ise harcamalarını yüzde 20 artırarak 84.1 milyar dolara yükseltti. Bu, GSYH'nin yüzde 40'ına denk geliyor.
Ortadoğu'da süren gerilimlere rağmen, bölgedeki harcamalar yalnızca sınırlı ölçüde, yüzde 0.1 artarak 218 milyar dolara çıktı. Bölgedeki çoğu ülke harcamalarını artırırken, İsrail ve İran'da ise düşüş kaydedildi.
İran'da harcama yüzde 5.6 düşerek 7.4 milyar dolara indi, ancak bu büyük ölçüde yıllık yüzde 42'lik yüksek enflasyondan kaynaklanıyor. Nominal olarak bakıldığında harcamalar artmış oldu.
Araştırmacılar, İsrail'in harcamalarının ise Ocak 2025'teki ateşkes anlaşmasının ardından Gazze savaşındaki yoğunluğun azalmasını yansıtarak yüzde 4.9 düşüşle 48.3 milyar dolara gerilediğini açıkladı. Ancak yine de İsrail'in harcamalarının 2022'ye göre yüzde 97 daha yüksek olduğu vurgulandı.
Asya ve Okyanusya'da harcamalar 681 milyar dolara ulaştı. Bu, 2024'e göre yüzde 8.5'lik artış ve bölgenin 2009'dan bu yana gördüğü en büyük yıllık artış oldu.
Scarazzato, bölgede başlıca oyuncunun Çin olduğunu söyledi. Çin son otuz yıldır her yıl harcamalarını artırıyor ve 2025'te tahmini olarak 336 milyar dolar harcadı.
Japonya 2025'te askeri harcamasını yüzde 9.7 artırarak 62.2 milyar dolara çıkardı, bu da GSYH'nin yüzde 1.4'üne eşdeğer ve 1958'den bu yana en yüksek oran. Tayvan ise harcamalarını yüzde 14 artırarak 18.2 milyar dolara yükseltti.
Kaynak: Mepa News