Rita El Jammal | New Arab | Tercüme: Mepa News
ABD, Lübnan, İsrail ve ABD arasında 26 Haziran'da Washington'da imzalanan üçlü çerçeve anlaşması kapsamında Güney Lübnan'da ilk "pilot bölgelerin" başlatıldığını duyurdu. Bu adım, güvenlik sorumluluğunun kademeli olarak Lübnan Silahlı Kuvvetleri'ne devredilmesini öngören planın ilk aşamasını oluşturuyor.
Duyuru, Lübnan Cumhurbaşkanı Joseph Avn'ın Washington ziyaretiyle aynı döneme denk geldi. Avn salı günü ABD Başkanı Donald Trump ile görüştü.
ABD Dışişleri Bakanlığı'na göre pilot bölge operasyonları pazartesi günü, anlaşmanın parçası olarak kurulan Lübnan Askeri Koordinasyon Grubu'nun denetiminde, güneydeki Froun, Srifa ve Batı Zavtar köylerinde başladı.
Üç köyün hiçbiri İsrail işgali altında değildi. Ancak köylerin tamamı, İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırıları sırasında ağır yıkıma uğradı ve yakın bölgelerde devam eden askeri faaliyetlerden etkilenmeyi sürdürüyor.
Uygulama, pazartesi akşamı İsrail askerlerinin Güney Lübnan'da belirlenen pilot bölgelerden birinde konuşlanmakta olan Lübnan ordusu birliklerinin yakınında ateş açmasının ardından yeniden başlayan şiddetin gölgesinde kaldı. Can kaybı bildirilmedi, ancak olay anlaşmanın uygulanmasının karşı karşıya olduğu zorlukları ortaya koydu.
Olay, Lübnanlı yetkililerin Güney Lübnan'ın bazı kesimlerindeki İsrail askeri varlığı ve operasyonlarının, çerçeve anlaşması kapsamında ordunun tam konuşlanmasının önündeki başlıca engel olmaya devam ettiğini savunduğu bir dönemde yaşandı.
Froun
Bint Cubeyl ilçesinde yer alan Froun; Merc Uyun, Sur ve Nebatiye ilçelerine bakan bir tepe üzerinde bulunuyor. Köyde çoğu tarım ve hayvancılıkla geçinen yaklaşık 2200 kişi yaşıyor.
Köy, İsrail'in Lübnan'a karşı savaşı sırasında ağır yıkıma uğradı. Yerel yetkililer, altyapı ve binaların yaklaşık yüzde 80'inin zarar gördüğünü tahmin ediyor.
Yıkımın boyutu ve devam eden güvenlik endişeleri nedeniyle ateşkesin yürürlüğe girmesinden bu yana sakinlerin yalnızca yaklaşık yüzde 15'i köye dönebildi.
Köyde UNIFIL barış gücü askerlerinin yanı sıra Lübnan ordusuna ait kontrol noktaları ve düzenli devriyeler bulunuyor.
The New Arab'a konuşan Froun Belediye Başkanı Hasan Bazzi, köyün İsrail'in ilan ettiği "sarı bölge" dışında kaldığını ve İsrail güçleri tarafından işgal edilmediğini söyledi. "Lübnan ordusu köyde bulunuyor, İsrail güçleri ise yaklaşık 5 kilometre uzakta." dedi.
Bazzi, İsrail askerlerinin son çatışma sırasında köye girmediğini, ancak Froun'un uzun süredir İsrail'in işgali ve Güney Lübnan'daki önceki İsrail askeri harekatlarının merkezinde yer aldığını belirtti.
Srifa
Sur'un kuzeyinde, Güney ve Nebatiye vilayetleri arasındaki sınırda yer alan Srifa'nın nüfusu yaklaşık 12 bin.
Köy de savaş sırasında geniş çaplı yıkıma uğradı. Belediye yetkilileri, evler ve altyapıda hem kısmi hem de tamamen yıkıma varan hasar tespit etti.
Ateşkesten bu yana belediye enkazı kaldırıp elektrik, su ve telekomünikasyon dahil temel hizmetleri yeniden sağlamaya çalışırken, sakinler de kademeli olarak dönmeye başladı.
Muhtar Hıdır Necdi, The New Arab'a yaptığı açıklamada İsrail askerlerinin köyün içinde bulunmadığını, Lübnan ordusunun ise kalıcı bir mevziye sahip olduğunu ve günlük devriyeler yürüttüğünü söyledi.
Necdi, İsrail saldırılarında yaklaşık 320 konut biriminin tamamen yıkıldığını, kalan evlerin çoğunun ise farklı seviyelerde hasar gördüğünü belirtti.
Necdi, pilot bölge girişimini "göstermelik" olmaktan öteye geçmeyen bir adım olarak nitelendirdi ve uygulamadaki etkisine dair şüphelerini dile getirdi.
Batı Zavtar
Froun ve Srifa'nın aksine Batı Zavtar, köy içinde kalıcı bir İsrail askeri varlığı olmamasına rağmen büyük ölçüde erişilemez durumda.
Yerel yetkililere göre İsrail güçleri yakındaki Doğu Zavtar'da faaliyetlerini sürdürdüğü, baskınlar düzenlediği, yıkımlar yaptığı, yolları kazdığı ve evleri yaktığı için sakinler köye dönemiyor.
Belediye Başkanı Abdul İzzeddin, ana erişim yolunun geçtiği Doğu Zavtar'da İsrail güçleri bulunmaya devam ederken Lübnan ordusunun Batı Zavtar'ın sorumluluğunu nasıl üstlenebileceğini sorguladı.
The New Arab'a yaptığı açıklamada, "Köye giden tek yol işgal altındaki bir bölgeden geçerken siviller nasıl güvenli şekilde dönebilir? Bu nasıl bir pilot bölge? Açıkçası bu bizim aklımızla alay etmektir" dedi.
Pilot bölgelerle ne amaçlanıyor?
Pilot bölgeler, haziran ayında Lübnan, İsrail ve ABD arasında varılan üçlü çerçeve anlaşmasının güvenlik ekinin bir parçasını oluşturuyor.
Anlaşmaya göre Lübnan ordusu, devlet dışı silahlı gruplardan arındırılmış belirlenmiş bölgelerde güvenlik üzerinde kademeli olarak tam ve etkin kontrol üstlenecek, İsrail güçleri ise aşamalı ve doğrulanmış bir yeniden konuşlanma gerçekleştirecek.
Bölgelerin silahlı gruplardan ve bunlara ait altyapıdan arındırıldığı doğrulandıktan sonra Lübnan ordusu güvenlikten tamamen sorumlu olacak, uluslararası destekle yeniden inşa çalışmaları başlayabilecek ve yerinden edilmiş sivillerin Lübnan devletinin otoritesi altında geri dönmesine izin verilecek.
Anlaşma başlangıçta 2 pilot bölge öngörüyordu. Daha sonra Lübnan ve İsrail arasında karşılıklı mutabakatla ek bölgelerin dahil edilmesi planlanıyordu. Pazartesi günkü duyuruda ise Froun, Srifa ve Batı Zavtar, uygulamanın başladığı ilk bölgeler olarak açıklandı.