İsrail merkezli Maariv gazetesi, İsrail’in İran lideri Ayetullah Mücteba Hamaney’i hedef almayı planlamadığını yazdı.
Gazeteye göre bu karar, ABD’nin İran’da etkili bir siyasi figürün varlığını koruma yönündeki tutumuyla bağlantılı. Washington’un, olası bir ateşkes anlaşması durumunda İran’da anlaşmayı imzalayabilecek ve iç siyasi dengeler karşısında meşruiyet sağlayabilecek bir ismin kalmasını istediği belirtiliyor.
Haberde ABD’nin İsrail’e, şu aşamada bazı üst düzey İranlı yetkililere yönelik suikast girişimlerinden kaçınılması yönünde açık mesaj verdiği ifade edildi.
Bu isimler arasında İran lideri Mücteba Hamaney’in yanı sıra İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi ve İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf’ın da bulunduğu kaydedildi.
ABD Başkanı Donald Trump ise geçtiğimiz günlerde New York Post gazetesine yaptığı açıklamada İran’daki eski yönetim kadrosunun “tamamen ortadan kaldırıldığını” ve Washington’un artık “farklı kişilerle” muhatap olduklarını söylemişti.
Trump ayrıca Kalibaf’ın ABD ile çalışmaya istekli olup olmadığını değerlendirdiğini de ifade etmişti.
İsrail’in değerlendirmesi
Maariv’e göre ABD, İran’da herhangi bir anlaşmanın uygulanabilmesi için rejim adına imza atabilecek tek bir güçlü siyasi figürün bulunmasını gerekli görüyor.
Gazeteye konuşan İsrailli kaynaklar, Mücteba Hamaney’in son dönemde kamuoyunda görünmemesinin bilinçli bir tercih olabileceğini belirtti.
Haberde, Hamaney’in sağlık durumunun kötüleşmiş olabileceği ve yüzünde oluşan bir deformasyon nedeniyle kamuoyundan uzak tutulduğu yönünde değerlendirmelere yer verildi. Ancak buna rağmen Hamaney’in görevlerini sürdürdüğü ve gerektiğinde rejim adına merkezi rol oynayabilecek kişi olduğu ifade edildi.
İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise Çarşamba günü yaptığı açıklamada Hamaney’in sağlık durumunun iyi olduğunu ve kamuoyunda görünmemesinin savaş şartlarından kaynaklandığını söylemişti.
İran içindeki görüş ayrılıkları
Maariv’e göre İsrail’de yapılan değerlendirmelerde İran yönetimi içinde görüş ayrılıkları bulunduğu düşünülüyor.
Gazete, İran’daki ana ayrımın siyasi kanat ile Devrim Muhafızları arasında olduğunu öne sürdü. Buna göre siyasi kanat müzakereye daha açık görülürken, Devrim Muhafızları herhangi bir uzlaşmaya karşı çıkıyor.
İsrail’e göre Devrim Muhafızları iki mesaj vermeye çalışıyor: İran’ın uzun süre dayanabileceği ve küresel ekonomiye zarar verebileceği, ayrıca Trump’ın gerçek bir anlaşma istemediği ve sadece petrol fiyatlarının yükselmesini önlemeye çalıştığı.
Artan baskı
Haberde ayrıca İran’daki daha pragmatik siyasi kanat üzerindeki baskının her geçen gün arttığı değerlendirmesine de yer verildi.
İsrail’e göre özellikle İran’ın silah ve çelik sanayisine verilen zarar, yalnızca askeri bir saldırı olmanın ötesinde ciddi bir ekonomik darbe anlamına geliyor.
ABD Başkanı Trump ise sahibi olduğu Truth Social platformunda yaptığı paylaşımda İran’daki en büyük köprünün vurulmasını övmüş ve Tahran’ı “çok geç olmadan anlaşma yapmaya” çağırmıştı.
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a yönelik saldırılar başlatmasının ardından bölgede savaş genişlerken, artan çatışmalar petrol fiyatlarında yükselişe ve küresel piyasalarda dalgalanmaya yol açtı.
Kaynak: Mepa News, Al Jazeera