Fransa ve Türkiye'nin NATO'nun Ermenistan ve Azerbaycan ile ilişkileri derinleştirme planlarını bloke ettiği ve iki ülkeyle hazırlanması planlanan yeni ortaklık anlaşmalarının bir yılı aşkın süredir sonuçlandırılamadığı öne sürüldü.
POLITICO'nun NATO'daki diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Fransa Azerbaycan'la, Türkiye ise Ermenistan'la planlanan ortaklık düzenlemelerinin önünü kesiyor. Ankara'nın iki ülkeye yönelik planların birlikte onaylanmasını istediği, Paris'in ise Bakü ile yaşadığı ikili anlaşmazlıklar nedeniyle Azerbaycan'a ilişkin planı engellediği belirtildi.
Söz konusu düzenlemelerin hayata geçirilmesi halinde NATO'nun Ermenistan ve Azerbaycan'la ortak askeri tatbikatlar, askeri eğitim ve siyasi işbirliği alanlarındaki çalışmalarını genişletmesi planlanıyor.
NATO iki ülkeyle ortaklığı geliştirmeye çalışıyor
NATO'nun kamuya açık açıklamaları, ittifakın hem Ermenistan hem de Azerbaycan'la ortaklığını geliştirmeye çalıştığını gösteriyor.
NATO Genel Sekreteri'nin Kafkaslar ve Orta Asya Özel Temsilcisi Kevin Hamilton, nisan ayında Erivan'ı ziyaret ederek Başbakan Nikol Paşinyan, Dışişleri Bakanı Ararat Mirzoyan ve Savunma Bakanı Suren Papikyan ile görüşmüştü. NATO, görüşmelerde Ermenistan'la siyasi diyaloğun yanı sıra güvenlik ve savunma işbirliğinin geliştirilmesinin ele alındığını açıklamıştı.
Hamilton haziran ayında ise Azerbaycan'ı ziyaret etti. NATO, Bakü ile Bireyselleştirilmiş Ortaklık Programı'nın (ITPP) tamamlanması için çalışmaların sürdüğünü bildirdi. Programın savunma eğitiminin modernizasyonu, mayın temizleme, siber savunma, hibrit tehditlerle mücadele ve askeri birlikte çalışabilirlik gibi alanlarda işbirliğini genişletmesi öngörülüyor.
Dolayısıyla POLITICO'nun sözünü ettiği anlaşmazlıklar, iki ülkenin NATO ile mevcut ortaklıklarının sona ermesi anlamına gelmiyor. Hem Ermenistan hem Azerbaycan halihazırda NATO'nun ortak ülkeleri arasında yer alıyor ve ittifakla çeşitli alanlarda işbirliği yürütüyor.
Fransa-Azerbaycan ve Türkiye-Ermenistan anlaşmazlığı
POLITICO'nun haberine göre Fransa'nın Azerbaycan'a yönelik tutumu, iki ülke arasındaki son yıllarda derinleşen siyasi anlaşmazlıklarla bağlantılı.
Paris ve Bakü arasındaki ilişkiler özellikle Fransa'nın Ermenistan'a verdiği siyasi ve askeri destek konusundaki Azerbaycan eleştirileri nedeniyle gerilmiş durumda. Azerbaycan, Fransa'yı Ermenistan lehine taraf olmakla suçlarken Fransa ise Ermenistan'ın güvenliğinin desteklenmesi gerektiğini savunuyor.
Türkiye ise Azerbaycan'la yakın stratejik ilişkileri nedeniyle NATO'nun Ermenistan'la ortaklığının Azerbaycan'la yürütülen süreçten ayrı ilerletilmesine karşı çıkıyor. POLITICO'ya konuşan diplomatlara göre Ankara, iki ortaklık planının birlikte ele alınmasını istiyor.
Bu durum, NATO içinde Güney Kafkasya politikası konusunda iki farklı yaklaşımın ortaya çıkmasına neden oluyor.
Ermenistan ve Azerbaycan Rusya'dan uzaklaşıyor
Diplomatlar, söz konusu anlaşmazlığın zamanlamasına da dikkat çekiyor. Ermenistan ve Azerbaycan son dönemde Rusya'nın bölgedeki geleneksel etkisinden uzaklaşarak Avrupa ve Batı kurumlarıyla ilişkilerini geliştirmeye çalışıyor.
NATO da Güney Kafkasya'daki gelişmeleri yakından takip ediyor. İttifak, Ermenistan ile Azerbaycan arasındaki barış sürecini bölgesel istikrar açısından önemli görüyor ve iki ülkenin normalleşmesine yönelik adımları desteklediğini açıklıyor.
NATO'nun Temmuz 2026'da Ankara'da düzenlenen zirvesinde de ittifakın ortak ülkelerle işbirliğini artırma hedefi vurgulanmıştı. Ancak zirve bildirgesinde Fransa'nın Azerbaycan veya Türkiye'nin Ermenistan'la ortaklık planlarını engellediğine ilişkin herhangi bir ifade yer almadı.
POLITICO'nun görüştüğü NATO diplomatları, mevcut çıkmazın devam etmesinin Ermenistan ve Azerbaycan'ın Batı ile güvenlik ve savunma alanındaki ilişkilerini geliştirme çabalarını yavaşlatabileceği değerlendirmesinde bulunuyor.
Ancak NATO'nun iki ülkeyle mevcut ortaklıkları devam ediyor ve ittifakın resmi açıklamalarında Ermenistan ve Azerbaycan'la işbirliğinin geliştirilmesine yönelik çalışmaların sürdüğü belirtiliyor.
Kaynak: Mepa News