ABD Savunma Bakanı Pete Hegseth'in, 2009'da Teksas'taki Fort Hood askeri üssünde 13 Amerikan askerini öldüren eski Binbaşı Nidal Hasan'ın idamının canlı yayınlanacağını açıklaması, Kongre üyelerinin ve Birleşmiş Milletler'in tepkisine yol açtı.
Cumhuriyetçi ve Demokrat siyasetçiler, idam cezasını destekleyen bazı isimler de dahil olmak üzere, infazın kamuoyuna canlı yayınla gösterilmesi planını eleştirdi.
Hegseth, perşembe günü bir medya kuruluşuna yaptığı açıklamada, Hasan'ın kurşuna dizilerek idam edilmesinin kamuoyuna canlı yayınlanacağını söyledi.
Savunma Bakanı, infazın 3 Aralık'ta yerel saatle 13.00'te, saldırının gerçekleştiği Fort Hood askeri üssünde yapılmasının planlandığını bildirdi. Bu saat, 2009'daki saldırının gerçekleştiği saatle aynı.
ABD Başkanı Donald Trump, pazartesi günü Hasan'ın idamında kurşuna dizme yönteminin kullanılmasına izin verdi.
Trump cuma günü idam kararını kesinlikle onayladığını söylerken infazın canlı yayınlanması konusunda henüz bir karar vermediğini belirtti.
Cumhuriyetçilerden de tepki geldi
Cumhuriyetçi Senatör Thom Tillis, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada Hasan'ın idam cezasıyla karşı karşıya kalmasını desteklediğini, ancak infazın canlı yayınlanmasına karşı olduğunu söyledi.
Tillis, kamuya açık infazların "İran ve Afganistan gibi yönetimlerle özdeşleştiğini" savunarak, bunun ABD'de yaşanmaması gerektiğini belirtti.
Tillis, 2025'te Hegseth'in savunma bakanlığına atanmasını onaylamak için verdiği oydan dolayı yakın zamanda pişmanlık duyduğunu da açıklamıştı.
Temsilciler Meclisi Silahlı Hizmetler Komitesi üyesi Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Austin Scott da idam cezasını desteklediğini, ancak infazların canlı yayınlanmasının "cihat yanlısı örgütlerin yöntemlerini hatırlattığını" söyledi. Georgia eyaletini temsil eden Scott, ABD'nin bu uygulamadan daha iyisini yapması gerektiğini ifade etti.
Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Rob Bresnahan ise önceliğin kurbanlar ve aileleri için adalet olması gerektiğini belirterek, ailelerin acısının kamuya açık bir gösteriye dönüştürülmemesi gerektiğini söyledi.
Al Jazeera'nın haberine göre, Hegseth'in bakanlık görevine atanmasına karşı oy kullanan Cumhuriyetçi senatörler Susan Collins, Mitch McConnell ve Lisa Murkowski ise konuya ilişkin sorulara yanıt vermedi.
Buna karşılık Cumhuriyetçi Kongre Üyesi Andy Ogles, sosyal medya paylaşımında kamuya açık infazın Hasan'ın hak ettiği ceza olduğunu savunarak Hegseth'in kararını destekledi.
Demokratlardan "terör örgütlerine propaganda malzemesi" uyarısı
Senato Silahlı Hizmetler Komitesi'nin en kıdemli Demokrat üyesi Senatör Jack Reed, Trump yönetimine kararını yeniden değerlendirme çağrısı yaptı. Reed, infazın canlı yayınlanmasının "ABD karşıtı terör örgütlerinin eleman kazanma faaliyetlerine malzeme sağlayabileceğini" söyledi.
Reed, Al Jazeera'ya yaptığı açıklamada canlı yayınla infazı "barbarca bir gösteri" olarak nitelendirdi. Senatör, uygulamanın ABD'nin temel değerlerine ve uluslararası itibarına zarar vereceğini savundu.
Connecticut Senatörü Demokrat Chris Murphy de CNN'e yaptığı açıklamada karara tepki gösterdi. Murphy, kamuya açık infazların "Orta Çağ uygulamalarını andırdığını" belirterek, ABD'nin idam cezasını uygulamasıyla infazı bir gösteri olarak yayınlamasının farklı meseleler olduğunu söyledi.
ABD ordusunun kuralları ne diyor?
ABD ordusunun mevcut düzenlemeleri, askeri infazlara kimlerin tanıklık edebileceğini sınırlandırıyor.
Kurallara göre 18 yaşından küçüklerin infazı izlemesine izin verilmiyor. Kurbanlar ve aileleri, mahkumun avukatı ile en az iki basın mensubu, infaza tanıklık edebilecek sınırlı kişiler arasında bulunuyor.
Senatör Reed, Hasan'ın infazının kamuya açık biçimde yayınlanabilmesi için Trump'ın mevcut kurallara istisna getiren bir muafiyeti onaylaması gerekeceğini söyledi.
ABD Federal İletişim Komisyonu Başkanı Brendan Carr da cuma günü yaptığı açıklamada, televizyon kanallarının infazı yayınlayıp yayınlayamayacağı konusunda Savunma Bakanı Hegseth'in kararını esas alacağını belirtti. Savunma Bakanlığından bir yetkili ise konuya ilişkin ek açıklama yapmadı.
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, cuma günü Ohio ziyareti sırasında gazetecilere yaptığı açıklamada canlı yayını izlemeyeceğini söyledi. Vance, infazın canlı yayınlanmasının gerçekten gerçekleşip gerçekleşmeyeceğinin de henüz net olmadığını ifade etti.
BM: Uluslararası hukuku ihlal edebilir
Birleşmiş Milletler, Hasan'ın idamının canlı yayınlanması planına sert tepki gösterdi. BM İnsan Hakları Ofisi sözcüsü, AFP'ye yaptığı açıklamada böyle bir yayının kamuya açık infaz niteliği taşıyacağını ve işkenceye yönelik mutlak yasağı ihlal edeceğini belirtti.
Eski ABD Ordusu psikiyatristi Nidal Hasan, Ağustos 2013'te askeri mahkeme tarafından 2009'da Fort Hood'da düzenlenen silahlı saldırı nedeniyle 45 ayrı kasıtlı cinayet ve cinayete teşebbüs suçundan mahkum edilmişti. Saldırıda 13 Amerikan askeri ölmüş, çok sayıda asker yaralanmıştı.
Kaynak: Mepa News, Al Jazeera