Afganistan'daki Paktiya Merkez Hastanesi Tıbbi Direktörü Dr. Emanullah Eman, 29 Haziran'ın sabaha karşı saatlerinde telefon aldığında çocuklarıyla birlikte evinde uyuyordu.
Telefonun diğer ucunda o gece hastanede nöbetçi olan Dr. Masum Sahak vardı. Haber acildi: Pakistan'ın düzenlediği hava saldırısı Çemkani ilçesini vurmuştu, onlarca kişinin yaralandığı veya öldüğü düşünülüyordu. Yerel hastane, ağır yaralıların ambulanslarla taşınması nedeniyle halihazırda kapasitesini aşmış durumdaydı.
Çemkani'ye yönelik saldırı, Pakistan'ın o gece Afganistan'ın doğusundaki Paktiya, Paktika ve Kunar illerinde düzenlediği daha geniş kapsamlı operasyonun bir parçasıydı. Pakistan, saldırılarda Cemaat'ul Ahrar ve Tehrik-i Taliban Pakistan'a (TTP) ait kampların hedef alındığını ve 25 militanın öldürüldüğünü açıkladı.
İslamabad'a göre operasyon, TTP'nin Pakistan içinde düzenlediği saldırılara karşılık olarak başlatıldı. Bunlar arasında bir gün önce Karaçi'deki paramiliter Rangers güçlerinin bölgesel karargahına düzenlenen saldırı da bulunuyordu. Pakistan son aylarda, Afganistan sınırı yakınlarındaki polis karakollarına yönelik saldırılar ve pusular dahil giderek artan sayıda saldırıyla karşı karşıya kaldı. Bu durum saldırıların bastırılması için hükümet üzerindeki iç baskıyı artırdı.
Ancak Afgan yetkililer, Pakistan uçaklarının Çemkani'deki yerleşim bölgelerini vurduğunu ve kurbanlar arasında kadınlar ile çocukların bulunduğunu söyledi. Yerel sakinlere göre ilk Pakistan jeti gece yarısından kısa süre önce bölgeyi vurdu, bir çocuğu öldürdü ve diğer kişileri evlerinin enkazı altında bıraktı.
Köydeki camilerin hoparlörlerinden yaşananları duyurmak için anonslar yapılırken komşular küreklerle ve çıplak elleriyle enkazı kazmak üzere saldırı yerine koştu. Tam o sırada ikinci bomba düştü.
Birleşmiş Milletler Afganistan Yardım Misyonu daha sonra Çemkani'deki yerleşim bölgesinin peş peşe iki saldırıyla vurulduğunu doğruladı. İlk incelemede kadınlar ve çocuklar dahil en az 22 sivilin öldüğü, 47 kişinin yaralandığı kaydedildi. Ancak BM bu rakamların ön değerlendirme olduğunu belirtti. Daha sonraki bir BM açıklamasında ölenler arasında beş çocuğun bulunduğu ve can kayıplarının çoğunun, yerel halkın enkaz altındaki kurbanları kurtarmaya çalıştığı sırada düzenlenen ikinci saldırıda yaşandığı belirtildi.
Saldırı gecesi Dr. Eman personelini organize etmek için hastane koridorlarında koşturuyordu. Girişteki ekibe gelen araçların nasıl yönlendirileceği ve park edileceği konusunda talimat verdi, ardından acil servis kapısının önünde yaralıların gelişini bekledi. Sabah saat 03.30'da şehirde ilk ezan yankılanırken yaralıları taşıyan araç konvoyu Paktiya Merkez Hastanesine ulaşmaya başladı. Yaralılar profesyonel ambulanslarla değil, yerel araçlarla getiriliyordu.
Dr. Eman daha sonra, "Bazı yaralılar bağırsakları dışarı çıkmış halde getirildi. Bazıları kanıyordu, bazıları ise alevler nedeniyle yanmıştı" diye anlattı. Yaralılar arasında çocuklar, kadınlar ve yaşlı erkekler vardı.
Hastanede acil durum ilan edildi ve birkaç saat önce ameliyat edilmiş hastalar yer açmak için evlerine gönderildi. Acil servis, ameliyat sonrası bakım bölümleri ve hatta koridorlar kısa sürede yaralılarla doldu. Her oda ve koridora ilave yataklar yerleştirildi, yoğunluğu karşılamak için sedyeler getirildi.
Dr. Eman ve ekibi dinlenmeden çalıştı. Bazı hemşireler ve ortopedi uzmanları tek bir mola bile vermeden 19 ameliyat yaptı. Kahvaltı da öğle yemeği de yiyemediler ve kendilerini tükenme noktasına kadar zorladılar.
Dr. Eman, "Özel hastanedeki doktorları yardıma çağırdık" dedi. "Koridorlar kan içindeydi. Temizlikçiler sadece kanı temizlemek için çalışıyordu. Güvenlik görevlileri bile temizlik yapıyordu." Durumu kritik olan yaralılardan 20'si helikopterle, dördü ise kara ambulanslarıyla Kabil'e gönderildi.
Dr. Eman'a göre hastaneye toplam 74 yaralı ulaştı. Bunlardan 25'inin ameliyat edilmesi gerekti. Vakalar arasında künt travmalar, kırık uzuvlar ve kafa yaralanmaları bulunuyordu. Dört kişi hastanede hayatını kaybetti.
O sırada görev yapan bir diğer doktor Dr. M. Faruk Samimi daha sonra, "Daha önce hiç görmediğim türden hastalar gördüm. Hepsi beyin ölümü gerçekleşmiş, ölümcül şekilde yaralanmış veya kurtarılamayacak durumdaydı. Onları gördüğümde yüreğim parçalandı" dedi.
Dr. Eman, ekibinin bu durumla başa çıkabilmesinde Dünya Sağlık Örgütü'nün verdiği kitlesel yaralanma yönetimi eğitiminin etkili olduğunu söyledi. "Doğal ve insan kaynaklı afetlere karşı eğitim aldık. Bu eğitim bize çok yardımcı oldu" dedi.
Doktorlar ayrıca hastanenin kendisinin de her an Pakistan jetleri tarafından hedef alınabileceği korkusuyla çalıştı. Dr. Eman, "Personelim endişeliydi. Bir sonraki hedefin hastane olacağına dair söylentiler vardı" dedi. Doktorlar ve hemşireler korkuya rağmen çalışmayı sürdürdü.
Çemkani saldırısı, aylardır tırmanan çatışmanın yalnızca bir bölümüydü. BM müfettişleri, Ekim 2025 ile Haziran 2026 sonu arasında Pakistan ile yaşanan çatışmalar sırasında Afganistan içinde 499 sivilin öldüğünü ve 1216 kişinin yaralandığını belgeledi.
Pakistan ise BM'nin bulgularına itiraz ederek operasyonlarının yalnızca militanların saklanma yerlerini, sığınaklarını ve destek altyapılarını hedef aldığını savundu.
Bu açıklamalar, Pakistan'ı militanların varlığını iki komşu arasındaki uzun süredir devam eden toprak anlaşmazlıklarını şiddet yoluyla çözmek için bahane olarak kullanmak ve Afgan halkının tamamına karşı savaş yürütmekle suçlayan birçok Afgan açısından fazla bir anlam taşımıyor.
Taliban liderliğindeki Afgan hükümeti saldırıların intikamını alma sözü verirken hükümet sözcüsü Zebihullah Mücahid, Pakistan'ın harekatını saldırı savaşı olarak nitelendirdi. Pakistan'ın komşusuna yönelik saldırıları, ülkede Keşmir'deki göstericilerin kitlesel biçimde öldürülmesi ve Belucistan'da yeni gelişmekte olan bir isyana yönelik devam eden baskılar dahil genişleyen bir iç baskı sürecinin yaşandığı döneme denk geliyor.
Son haftalarda hava saldırılarının durmuş olduğu görülüyor. Ancak Afgan yetkililer Pakistan'ı, yerel kabile çatışmalarını körüklemeyi amaçlayan silahlı sınır ihlalleri düzenlemekle suçladı. Pakistan hükümeti bu iddiayı reddetti.
Pakistan'ın Afganistan'a yönelik saldırıları, ülkelerinin yirmi yıl süren ABD işgalinin mirasından halen toparlanmaya çalışan, savaş yorgunu Afgan halkına yeni bir bedel ödetti. Yerel haber kuruluşları 23 Ağustos'ta, Çemkani'deki peş peşe saldırılarda yaralanan bir kişinin daha bombardımandan yaklaşık iki ay sonra yaralarına yenik düştüğünü bildirdi.
Haberde ayrıca, "Yaralılardan bazılarının mali durumu o kadar kötü ki yaralarını temizlemek ve pansuman yapmak için sıradan batikon bile alamıyorlar" denildi.
Dr. Eman, 29 Haziran gecesi Çemkani saldırısının kurbanlarını tedavi ettikten sonra nihayet dinlenmek için evine döndüğünde bacaklarının etrafına bir bez bağladı. Yaralılara yer bulmaya çalışırken servisler arasında o kadar çok yürümüştü ki bacakları tükenmişti. "Ağlamak istiyorduk" dedi, "ama buna vaktimiz yoktu."
Drop Site News'te yayınlanan bu değerlendirme Mepa News okurları için Türkçeleştirilmiştir. Değerlendirmede yer alan ifadeler yazarın kendi görüşleridir ve Mepa News'in editöryel politikasını yansıtmayabilir.