Gazze Şeridi'nin dünyaya açılan kapısı olan Refah Sınır Kapısı'nın açılmasının ardından, ABD'nin Gazze planının bir sonraki adımı gündemde.
En büyük gündem maddesi Hamas'ın silahsızlandırılması konusu.
İsrailli yetkililer, Hamas'ın silah bırakmayı reddetmesi halinde savaşa geri dönmeye hazırlandıklarını belirtiyor.
Trump'ın Gazze planı ne?
Eylül ayında Trump, ilk ateşkes için 20 maddelik planını açıkladı.
Plan nihai olarak Hamas'ın silahsızlandırılmasını, Gazze'yi artık yönetmemesini, İsrail'in geri çekmesini ve bölgenin uluslararası gözetim altında yeniden inşa edilmesini öngörüyordu.
Plan uluslararası alanda geniş ölçüde kabul görse de taraflar henüz planın tamamını kabul etmedi.
10 Ekim'de taraflar arasında ateşkes yürürlüğe girdi ve esir takası süreci başladı. Ancak İsrail ateşkese rağmen saldırılarını durdurmadı. Filistin Sağlık Bakanlığı'na göre 10 Ekim'den bu yana İsrail saldırılarında en az 523 kişi hayatını kaybetti.
Gazze'nin yüzde 53'ünü halen İsrail kontrol ediyor. Gazze halkı ise bölgenin yüzde 47'sine tekabül eden alana sıkışmış durumda. Bölge sakinlerinin çoğu hasarlı binalarda ya da derme çatma barınak ve çadırlarda yaşıyor.
Ateşkes planında bölgede insani yardım girmesi kararlaştırıldı. Ancak anlaşmanın ilk aşamasında bölgeye gerekli düzeyde yardımın ulaşmasına izin verilmedi. Geçtiğimiz haftalarda, barınma imkanlarının girişine izin verilmemesi sebebiyle, şiddetli soğuktan ölen bebekler oldu.
İkinci aşamada neler bekleniyor?
ABD 2026 yılı başında planın ikinci aşamasını başlatarak Gazze'yi yönetmek üzere Filistinli teknokratlardan oluşan bir komite kurulduğunu açıkladı.
Bu komite Trump'ın öncülüğünde yabancı devlet adamlarından oluşan bir "Barış Kurulu" tarafından denetleniyor.
Planın ikinci aşaması, İsrail'in askerlerini tamamen çekmesi karşılığında Hamas'ın silahlarını bırakmasını ve Gazze'nin silahsızlandırılmasını içeriyor.
Reuters'a konuşan göre Hamas kısa süre önce diğer Filistinli gruplar ve arabulucular ile silahsızlanma konusunu görüşmeyi kabul etti. Ancak Reuters'a konuşan iki Hamas yetkilisi Washington'un da arabulucuların Hamas'a detaylı ya da somut bir silahsızlanma önerisi sunmadığını söyledi.
Reuters'a konuşan iki üst düzey İsrailli yetkili ise, "Hamas'ın silah bırakmaması halinde ordunun savaşa geri dönmeye hazırlandığını" ve "Hamas'ın güç kullanılmadan silah bırakmasını beklemediklerini" söyledi.
Kaynaklar ayrıca Hamas'ın 10 bin polis memurunu Gazze'de teknokratlar tarafından yönetilen yeni hükümete dahil etmek istediğini ve İsrail'in bu talebe karşı çıktığını söyledi.
Uluslararası askeri güç önerisi
Öte yandan, Uluslararası İstikrar Gücü adı altında bir askeri misyonun Gazze'de konuşlandırılması da planın bir parçası. Ancak bu gücün yapısı, rolü ve yetkileri belirsizliğini koruyor.
Ayrıca plana göre Filistin Yönetimi'nin Gazze'de nihai olarak bir rol üstlenmeden önce bazı reformları gerçekleştirmesi gerekiyor. Ancak bu reformların ne olduğuna dair ayrıntılar da açıklanmadı.
Gazze'nin yeniden inşasını finanse etmek ve denetlemek için planlar da henüz yapılmadı. Trump'ın damadı Jared Kushner bu ay, sıfırdan inşa edilecek "Yeni Gazze"nin planlarını kağıt üzerinde açıklasa da bu projenin nasıl gerçekleştirileceğine dair somut bir yaklaşım da ortaya konulmadı.
Söz konusu plan, İsrail saldırılarında evlerini, diğer mülklerini ve geçim kaynaklarını kaybeden Filistinlilerin mülkiyet haklarına ya da kendilerine tazminat ödenmesine dair bir ayrıntı içermiyor. Plan ayrıca yerinden edilen Filistinlilerin yeniden inşa sırasında nerede yaşayabileceklerini de belirtmiyor.
Kaynak: Mepa News