İsrail'in geçen yıl Somaliland'ı resmen tanımasının ardından iki taraf arasındaki ilişkiler hızla derinleşirken, bölgedeki olası İsrail askeri ve istihbarat varlığına ilişkin iddialar yeni tartışmaları beraberinde getirdi.
Somaliland'in 18 Mayıs'taki bağımsızlık günü kutlamalarında İsrail bayraklarının açık şekilde dalgalandırılması ve İsrailli heyetlerin etkinliklere katılması, ilişkilerdeki yakınlaşmanın en görünür işaretlerinden biri oldu.
Somaliland Devlet Başkanı Abdirahman Muhammed Abdullahi (Cirro), kutlamalarda yaptığı konuşmada, 18 Mayıs'ın ilk kez "tanınmış Somaliland Cumhuriyeti" olarak kutlandığını söyledi.
Törenlerde İsrailli bir heyetin Devlet Başkanı Cirro'ya İsrail'in hava savunma sistemi Demir Kubbe'ye ait olduğu belirtilen bir füze parçasını hediye etmesi dikkat çekti.
İstihbarat ve askeri üs iddiaları
Drop Site tarafından yayınlanan habere göre, İsrail'in Somaliland'da istihbarat varlığı oluşturduğu ve taraflar arasında olası bir askeri üs kurulmasının da görüşüldüğü öne sürüldü.
Haberde görüşlerine yer verilen Somaliland ve Somali kaynakları, İsrail'in özellikle stratejik öneme sahip Berbera bölgesine ilgi gösterdiğini ifade etti.
Berbera, Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan ve dünya enerji ticareti açısından kritik öneme sahip Bab el Mendeb Boğazı'na yakın konumuyla dikkat çekiyor.
İddialara göre İsrail, Yemen'deki Ensarullah (Husiler) hareketine karşı operasyonel avantaj sağlamak ve bölgedeki nüfuzunu artırmak amacıyla Somaliland ile güvenlik iş birliğini geliştirmeye çalışıyor.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Saar'ın ocak ayında Somaliland'i ziyaret ettiği ve savunma iş birliği ile "stratejik ortaklık" arayışında olduklarını açıkladığı belirtildi.
Somali'den uyarı
Somali'den Mogadişu yönetimi lideri Hasan Şeyh Mahmud, İsrail'in daha önce Mogadişu yönetimiyle diplomatik ilişki kurmaya çalıştığını ancak bu girişimlerin reddedildiğini söyledi.
Mahmud, Somaliland ile İsrail arasındaki ilişkilerin bölge için sorun oluşturabileceği uyarısında bulunarak, "Bunun büyük sonuçları olacak ve bazı işaretleri şimdiden görülüyor." ifadelerini kullandı.
Somali Dışişleri Bakanlığı yetkilileri de Somaliland'ın İsrail ile geliştirdiği ilişkilerin Kızıldeniz ve Afrika Boynuzu'ndaki istikrara katkı sağlamayacağını savundu.
Kudüs Büyükelçiliği kararı tepki çekti
İlişkilerdeki en tartışmalı adımlardan biri ise Somaliland'in büyükelçiliğini Kudüs'te açacağını duyurması oldu.
Karar, başta Türkiye, Suudi Arabistan, Mısır ve Somali olmak üzere çok sayıda ülkenin dışişleri bakanları tarafından ortak açıklamayla kınandı.
Böylece Somaliland ve Kosova, büyükelçiliklerini Kudüs'te bulunduran Müslüman çoğunluklu iki siyasi yapı olarak öne çıktı.
İç tartışmalar da büyüyor
İsrail ile yakınlaşma Somaliland içinde de tartışmalara neden oldu.
Bazı siyasetçiler ve din adamları ilişkilerin ülkenin uluslararası meşruiyet arayışına katkı sağlayacağını savunurken, bazı insan hakları aktivistleri ve dini liderler ise İsrail ile ilişkilerin Somaliland'in uluslararası alandaki konumuna zarar verebileceğini öne sürüyor.
İnsan hakları aktivisti Guleid Dafac, Kudüs'te büyükelçilik açılması kararını eleştirdikten sonra polis tarafından gözaltına alındı.
Önde gelen din adamlarından Şeyh Mustafa Hacı ise Somaliland'in tanınma arayışını anlayışla karşıladığını ancak bunun Filistinlilere yönelik politikaları nedeniyle İsrail'e destek verilmesini haklı göstermeyeceğini söyledi.
İsrail, Aralık 2025'te Somaliland'i tanıyan ilk Birleşmiş Milletler üyesi ülke olmuştu. Somaliland ise 1991 yılında Somali'den tek taraflı bağımsızlığını ilan etmiş olmasına rağmen bugüne kadar uluslararası toplumun büyük bölümü tarafından bağımsız bir devlet olarak tanınmıyor.
Kaynak: Mepa News, Drop Site