ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı yeniden kapatmasının Washington üzerinde baskı oluşturamayacağını belirterek Tahran’ın ABD’yi “şantajla tehdit edemeyeceğini” söyledi.
Trump, Beyaz Saray’da gazetecilere yaptığı açıklamada, İran ile temasların sürdüğünü ifade ederken, “Onlarla konuşuyoruz. Boğazı yeniden kapatmak istediler ama bizi şantajla tehdit edemezler.” dedi.
ABD yönetiminin Hürmüz Boğazı’ndaki gelişmeleri yakından izlediğini belirten Trump, günün ilerleyen saatlerinde bölgedeki duruma ilişkin yeni bilgiler alacaklarını söyledi.
Trump ayrıca ABD ile İran arasında Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yürütülen görüşmelerin henüz çok erken aşamada olduğunu ifade etti.
ABD Başkanı, Arizona eyaletinden Washington’a dönerken gazetecilere yaptığı açıklamada Orta Doğu’daki gelişmelerin olumlu yönde ilerlediğini düşündüğünü belirtmişti.
Trump, “İran ile Orta Doğu’da işler iyi gidiyor gibi görünüyor. Hafta sonu müzakereler yapacağız. Birçok konu zaten görüşüldü ve üzerinde anlaşmaya varıldı.” dedi.
Trump, ABD’nin önceliğinin İran’ın nükleer silah edinmesini engellemek olduğunu vurgularken, “En önemli şey İran’ın nükleer silah sahibi olmamasıdır. Buna hiçbir şekilde izin verilemez.” ifadelerini kullandı.
Ancak Trump, uzun vadeli bir anlaşma sağlanmaması halinde İran ile yürürlükte olan ateşkesi sona erdirebileceğini de söyledi.
ABD’nin İran limanlarına yönelik deniz ablukasının da sürdürüleceğini belirtti.
Hürmüz gerilimi ve müzakereler
ABD ve İsrail’in 28 Şubat’ta İran’a karşı başlattığı savaşın ardından Hürmüz Boğazı’nda yaşanan gerilim küresel petrol piyasalarında büyük dalgalanmalara yol açtı.
Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte biri normal şartlarda bu stratejik boğazdan geçiyor.
ABD ile İran arasında geçen hafta Pakistan’da gerçekleştirilen en üst düzey görüşmeler anlaşma sağlanmadan sona ermişti.
Ancak Pakistan Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Asım Munir’in arabuluculuğunda yeni görüşmeler yapılabileceği belirtiliyor.
Pakistanlı bir kaynak, tarafların bir mutabakat zaptı üzerinde anlaşabileceğini ve bunun ardından 60 gün içinde kapsamlı bir barış anlaşmasının imzalanabileceğini söyledi.
Nükleer program anlaşmazlığı
Müzakerelerdeki en büyük anlaşmazlık konularından biri İran’ın nükleer programı.
Trump, Reuters’a yaptığı açıklamada ABD’nin İran’daki zenginleştirilmiş uranyumu ülke dışına çıkarmayı planladığını söylemişti.
Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu iddiayı reddederek zenginleştirilmiş uranyumun başka bir ülkeye gönderilmeyeceğini açıkladı.
Daha önce ABD tarafı İran’ın nükleer faaliyetlerini 20 yıl süreyle askıya almasını önerirken, İran kaynakları üç ila beş yıllık bir durdurma önerisinde bulunmuştu.
İranlı yetkililer bazı uranyum stoklarının azaltılması konusunda bir uzlaşma ihtimalinin değerlendirildiğini belirtiyor.
Deniz taşımacılığı ve petrol fiyatları
Deniz taşımacılığı verileri, cuma akşamı yaklaşık 20 gemiden oluşan bir grubun Hürmüz Boğazı’na doğru ilerlediğini ancak çoğunun daha sonra geri döndüğünü gösterdi.
Bu gemiler arasında konteyner gemileri, dökme yük gemileri ve petrol tankerleri bulunuyordu.
İran rejimi boğazdan geçecek tüm gemilerin İran Devrim Muhafızları ile koordinasyon sağlaması gerektiğini duyurdu.
ABD donanması ise bölgede mayın riskinin tam olarak belirlenemediği uyarısında bulunarak denizcilere dikkatli olmaları çağrısı yaptı.
Öte yandan Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılabileceğine dair haberlerin ardından petrol fiyatları yaklaşık yüzde 10 geriledi, küresel borsalarda ise yükseliş görüldü.
İngiltere de bölgedeki deniz trafiğinin güvenliğini sağlamak amacıyla uluslararası bir deniz görev gücüne 12’den fazla ülkenin katılmaya hazır olduğunu açıkladı.
Kaynak: Mepa News