Türkiye, jeopolitik konumu, NATO üyeliği, Avrupa ile ilişkileri, Orta Doğu'daki gelişmeler ve enerji güzergahları nedeniyle uluslararası düşünce kuruluşlarının yakından takip ettiği ülkeler arasında bulunuyor.
Bazı yabancı kuruluşlar Ankara ve İstanbul'da temsilcilik bulundururken bazıları Türkiye üzerine özel araştırma programları yürütüyor, yerel üniversiteler, sivil toplum kuruluşları ve araştırma merkezleriyle ortak etkinlikler düzenliyor.
Almanya merkezli siyasi vakıflardan ABD merkezli dış politika kuruluşlarına, İngiltere merkezli araştırma merkezlerinden Avrupa'nın politika kuruluşlarına uzanan bu ağ, Türkiye'nin iç ve dış politikasından güvenlik meselelerine, göçten enerjiye kadar geniş bir alanda faaliyet gösteriyor.
Kuruluşların kendi internet sitelerinde yayınladığı faaliyet raporları, etkinlik duyuruları ve partner listeleri, Türkiye'deki çalışmaların kapsamını ortaya koyuyor. Bu veriler, yabancı kuruluşların Türkiye'deki varlığını incelerken önemli bir ayrımı da gerekli kılıyor: Türkiye'de temsilciliği bulunan kuruluşlarla, Türkiye üzerine yurt dışından araştırma yapan kuruluşlar aynı kategoride değerlendirilemiyor.
Bu kuruluşlardan öne çıkan bazıları şu şekilde:
Türkiye'de temsilciliği bulunan yabancı kuruluşlar
1- Konrad-Adenauer-Stiftung (KAS) - Almanya
Almanya merkezli Konrad-Adenauer-Stiftung, Türkiye'de uzun süredir faaliyet gösteren yabancı siyasi vakıfların başında geliyor. Kuruluşun kendi açıklamasına göre Türkiye'deki proje çalışmaları 1985 yılında başladı. Ankara ve İstanbul'da temsilcilikleri bulunuyor.
KAS'ın Türkiye programında demokrasi, siyasi partiler arası diyalog, dış politika, güvenlik, ekonomi ve Türkiye-Avrupa ilişkileri öne çıkıyor.
Kuruluş, Türkiye'deki faaliyetlerini kamu kurumları, siyasi partiler, sivil toplum kuruluşları ve çeşitli araştırma merkezleriyle iş birliği içinde yürüttüğünü belirtiyor.
Belgelenmiş ortaklık ve etkinlik örnekleri:
- Başkent Üniversitesi: KAS Türkiye ile Başkent Üniversitesi, 2026 yılında 18. İstanbul Güvenlik Konferansı'nı birlikte düzenledi. Etkinliğe 200'den fazla katılımcının katıldığı kuruluşun duyurusunda belirtildi.
- TEPAV: 13 Nisan 2026'da Ankara'da Türkiye-Avrupa güvenlik iş birliğini konu alan üst düzey bir diyalog toplantısı, KAS ve TEPAV'ın AB Çalışmaları Merkezi ortaklığında düzenlendi.
- EDAM: KAS ile Ekonomi ve Dış Politika Araştırmalar Merkezi, 2026 yılında Siyasi Liderlikte Mükemmeliyet Programı kapsamında ortak çalışmalar yürüttü.
- SGDD-ASAM: Aralık 2025'te Suriye'deki gelişmelere ilişkin saha araştırmasının sonuçları KAS ve SGDD-ASAM ortaklığında Ankara'da kamuoyuna sunuldu.
KAS'ın kendi etkinlik arşivi, kuruluşun yalnızca akademik konferanslar düzenlemediğini; siyasetçiler, uzmanlar ve genç katılımcılara yönelik programlar da gerçekleştirdiğini gösteriyor.
2- Friedrich-Ebert-Stiftung (FES) - Almanya
Friedrich-Ebert-Stiftung, 1988 yılından bu yana Türkiye'de faaliyet gösteriyor. İstanbul'da merkezi, Ankara'da ise irtibat bürosu bulunuyor.
Kuruluşun açıkladığı çalışma alanları arasında demokrasi, çalışma hayatı, sendikalar, gençlik, kadın hakları, medya, toplumsal politikalar ve dış politika yer alıyor.
FES, Türkiye'deki faaliyetlerinde çok sayıda yerel kuruluşla ortak çalışmalar yürüttüğünü ve kendisini yalnızca bir fon sağlayıcı olarak tanımlamadığını belirtiyor. Kendi açıklamasına göre ortak projelerin maliyet ve emek yükünü partner kuruluşlarla paylaşıyor.
Kuruluşun yayınladığı partner listesinde yer alan bazı yapılar:
- Medya ve Hukuk Çalışmaları Derneği (MLSA)
- Medyascope
- Bianet
- Anadolu Kültür
- Mor Çatı Kadın Sığınağı Vakfı
- KADAV
- KA-DER
- KAGİDER
- Barış Vakfı
- Yurttaşlık Derneği
- NewsLab Turkey
Bu liste, FES'in Türkiye'deki çalışmalarının yalnızca dış politika ve diplomasiyle sınırlı olmadığını, medya, sendikalar, toplumsal politikalar ve sivil toplum alanlarına da yayıldığını gösteriyor.
Kuruluşun kendi açıklamasına göre üniversiteler, araştırma enstitüleri, siyasi partiler, belediyeler ve kamu kurumları da faaliyetlerinde iş birliği yaptığı yapılar arasında bulunuyor.
3- Heinrich-Böll-Stiftung - Almanya
Heinrich-Böll-Stiftung'un İstanbul ofisi 1994 yılından bu yana faaliyet gösteriyor. Kuruluş, kendisini Alman Yeşiller Partisi'ne yakın ancak kurumsal olarak bağımsız bir siyasi vakıf olarak tanımlıyor.
Türkiye'deki çalışma alanları arasında demokrasi, insan hakları, ekoloji, iklim değişikliği, dış politika, güvenlik, göç ve mülteci hakları bulunuyor.
Kuruluşun kendi açıklamasına göre Türkiye'deki faaliyetleri araştırma ve yayınların yanı sıra konferans, sempozyum, burs programları ve sivil toplum projelerini kapsıyor. Almanya, Türkiye ve Avrupa Birliği arasında siyasi diyaloğu desteklemek de kuruluşun açıkladığı hedefler arasında.
4- Friedrich Naumann Vakfı (FNF) - Almanya
Friedrich Naumann Vakfı, 1991'den bu yana Türkiye'de sivil toplum, akademi, ekonomi ve politika alanlarında çalışmalar yürüttüğünü belirtiyor.
Kuruluşun öne çıkan başlıkları liberal demokrasi, özgürlükler, piyasa ekonomisi, Avrupa bütünleşmesi ve sivil toplum.
FNF'nin yayınladığı partner listesinde Türkiye'den farklı kuruluşlar bulunuyor.
Bunlar arasında:
- 3H Hareketi
- Kadir Has Üniversitesi bünyesindeki Uluslararası ve Avrupa Çalışmaları Merkezi (CIES)
- Ekonomik Kalkınma Vakfı (İKV)
- İstanbul Politikalar Merkezi (IPC)
- Türkiye Ekonomi ve Sosyal Etüdler Vakfı (TESEV)
- TÜRKONFED
yer alıyor.
Bu ortaklıklar, vakfın Türkiye'de liberal ekonomi, Avrupa Birliği, demokrasi ve politika üretimi gibi alanlarda temas kurduğu çevreleri gösteriyor. Ancak bir kuruluşun partner listesinde bulunması, listelenen kurumların vakfın bütün görüşlerini benimsediği anlamına gelmiyor.
5- Stiftung Mercator - Almanya
Stiftung Mercator, 2016 yılında İstanbul'da açtığı irtibat ofisi üzerinden Türkiye'de çalışmalar yürütüyor. Kuruluşun Nisan 2026'da yayınladığı açıklamaya göre Türkiye'de ve Türkiye için 100'den fazla projeye toplam 50 milyon euronun üzerinde kaynak aktarıldı.
Vakıf, siyaset, akademi ve sivil toplum arasında diyalog kurulmasını, araştırma projelerinin desteklenmesini ve kültürel girişimlerin geliştirilmesini hedefliyor.
Türkiye'deki en dikkat çekici ortaklıklarından biri, Sabancı Üniversitesi bünyesindeki İstanbul Politikalar Merkezi ile yürüttüğü Mercator-IPC Fellowship Programı. 2012 yılında kurulan program, Almanya ve diğer Avrupa ülkelerinden araştırmacılarla Türkiye'deki uzmanları bir araya getiriyor.
Programın çalışma başlıkları arasında siyasi ortaklık, demokratikleşme ve iklim politikaları bulunuyor.
Türkiye üzerine çalışan ancak faaliyetlerini ağırlıklı olarak yurt dışından yürüten kuruluşlar
Bu gruptaki kuruluşların Türkiye üzerine araştırma yapmaları, Türkiye'de mutlaka ofis veya temsilcilik bulundurdukları anlamına gelmiyor. Bununla birlikte yayınladıkları raporlar, uzman görüşleri ve düzenledikleri etkinlikler uluslararası politika tartışmalarında Türkiye'ye ilişkin değerlendirmeleri etkiliyor.
6- German Marshall Fund (GMF) - ABD
German Marshall Fund, Türkiye'nin ABD ve Avrupa ile ilişkileri, NATO, Karadeniz, Balkanlar, Orta Doğu ve Türk demokrasisi üzerine çalışmalar yürütüyor.
Kuruluşun Ankara ofisi, Türkiye ile transatlantik toplum arasındaki ilişkilerin güçlendirilmesini ve Türkiye'nin dış politika gündemine ilişkin analizlerin geliştirilmesini hedeflediğini belirtiyor.
GMF'nin Türkiye programı, Amerikalı, Avrupalı ve Türk uzmanları bir araya getiren toplantı ve araştırma faaliyetleri yürütüyor. Kuruluşun 2026 tarihli çalışmalarında Türkiye'nin siyasi sistemi, Rusya, Karadeniz ve Akdeniz gibi konular öne çıkıyor.
GMF'nin Ankara ofisi, yabancı düşünce kuruluşlarının Türkiye'deki kurumsal varlığı bakımından özellikle dikkat çekici örneklerden biri.
7- Atlantic Council - ABD
Atlantic Council, Türkiye üzerine çalışan en görünür Amerikan düşünce kuruluşlarından biri. Kuruluş bünyesindeki Turkey Program, enerji, ekonomi, ticaret, savunma, güvenlik ve Türkiye-ABD ilişkileri üzerine araştırmalar ve politika toplantıları düzenliyor.
Programın açıkladığı hedefler arasında ABD, Türkiye ve NATO müttefikleri arasında stratejik diyaloğun geliştirilmesi bulunuyor.
2026 yılında yayımlanan etkinlik duyurularında şu başlıklar öne çıktı:
- ABD-Türkiye savunma ilişkileri
- NATO'nun geleceği ve Ankara Zirvesi
- Enerji güvenliği
- Türkiye'nin bölgesel rolü
- Savunma sanayii ve güvenlik politikaları
Atlantic Council'ın Türkiye programı, Türk ve Amerikalı kamu görevlileri, iş dünyası temsilcileri, uzmanlar ve sivil toplum aktörlerini bir araya getirmeyi amaçlıyor. Bununla birlikte programın varlığı, kuruluşun Türkiye'de ayrı bir yerel temsilcilik işlettiğini tek başına kanıtlamıyor.
8- Chatham House - İngiltere
İngiltere merkezli Chatham House, Türkiye'nin iç siyaseti, ekonomisi, dış politikası ve güvenlik politikaları üzerine özel bir araştırma programı yürütüyor.
Kuruluşun Turkey Initiative başlıklı programı şu alanları inceliyor:
- Türkiye'nin iç siyaseti ve ekonomisi
- Türkiye'nin Suriye, Irak ve Libya politikaları
- ABD, Avrupa Birliği, İngiltere, Rusya ve Çin ile ilişkiler
- Doğu Akdeniz'deki güvenlik ve enerji düzeni
- Orta Doğu'daki devlet dışı aktörlerle ilişkiler
- Türkiye'nin bölgesel Kürt politikası
Chatham House'un Türkiye üzerine düzenlediği toplantılar arasında 2026 yılında Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan arasında imzalandığı belirtilen Mekke Savunma Paktı'nın bölgesel güvenlik etkilerini ele alan bir etkinlik de bulunuyor.
Bu program, Türkiye'nin yalnızca Avrupa politikaları açısından değil, Orta Doğu'daki güç dengeleri ve güvenlik mimarisi bakımından da incelendiğini gösteriyor.
9- Brookings Institution - ABD
Washington merkezli Brookings Institution, 2004 yılında başlattığı Turkey Project aracılığıyla Türkiye'nin iç ve dış politikasını, ekonomisini ve güvenlik meselelerini inceliyor.
Proje, Türkiye'deki gelişmelere ilişkin araştırmalar ve politika önerileri üretmeyi; Türkiye'nin geleceği üzerine kamuoyunda ve politika çevrelerinde tartışma yürütülmesini hedefliyor.
Brookings'in Türkiye üzerine çalışan uzmanları arasında Aslı Aydıntaşbaş ve geçmişte görev yapan Kemal Kirişci gibi isimler yer aldı.
Brookings'in Türkiye projesi, kuruluşun Türkiye'deki kurumsal varlığından ziyade Washington'da üretilen analizlerin ve uzman ağının önemini ortaya koyuyor.
10- Centre for Applied Turkey Studies (CATS) - Almanya
Alman Uluslararası ve Güvenlik İşleri Enstitüsü (SWP) bünyesinde faaliyet gösteren Centre for Applied Turkey Studies, Türkiye'nin dış politikası, iç siyaseti, Avrupa ile ilişkileri ve bölgesel rolü üzerine çalışmalar yürütüyor.
Stiftung Mercator'un Türkiye programı kapsamında desteklediği bu merkez, Almanya'daki politika çevrelerinin Türkiye'ye ilişkin bilgi ve analiz kapasitesini geliştirmeyi hedefliyor.
CATS, Türkiye'de ofisi bulunan bir kuruluş olarak değil, Almanya'dan Türkiye üzerine uzmanlaşmış araştırmalar yürüten bir merkez olarak değerlendirilmelidir.
Ortak etkinlikler ve yerel partnerler ne gösteriyor?
Yukarıdaki örnekler, yabancı kuruluşların Türkiye'deki faaliyetlerinde tek bir yöntem izlemediğini gösteriyor.
Bazıları kendi temsilcilikleri üzerinden doğrudan çalışma yürütürken bazıları yerel üniversiteler, araştırma merkezleri ve sivil toplum kuruluşlarıyla ortak etkinlikler düzenliyor.
Bu faaliyetler nasıl değerlendirilmeli?
Yabancı düşünce kuruluşlarının Türkiye'de faaliyet göstermesi tek başına olağan dışı veya yasa dışı bir durum değil. Bu kuruluşlar farklı ülkelerde de araştırma, akademik iş birliği, sivil toplum çalışmaları ve politika diyaloğu yürütüyor.
Ancak faaliyetlerin kapsamı ve etkisi incelenirken bazı soruların yanıtlanması gerekiyor:
- Finansman: Türkiye'deki projelerin bütçesi hangi kaynaklardan karşılanıyor? Proje bazlı destekler ve kurumsal finansman nasıl ayrışıyor?
- Partnerler: Hangi üniversiteler, araştırma merkezleri, dernekler, medya kuruluşları ve kamu kurumlarıyla ortaklık kuruluyor?
- Etkinliklerin içeriği: Toplantılarda hangi konular ele alınıyor, hangi uzmanlar davet ediliyor ve hangi politika önerileri öne çıkarılıyor?
- Araştırma çıktıları: Hazırlanan raporlar hangi kurumlara, karar alıcılara ve uluslararası platformlara ulaştırılıyor?
- Şeffaflık: Proje bütçeleri, destek alan kurumlar ve ortaklıkların kapsamı kamuoyuna ne ölçüde açıklanıyor?
Özellikle siyasi vakıfların faaliyetlerinde, bağlı oldukları siyasi gelenek ve açıkladıkları değerler de göz önünde bulundurulmalı.
Örneğin KAS'ın CDU, FES'in SPD, Friedrich Naumann Vakfı'nın FDP ve Heinrich-Böll Vakfı'nın Yeşiller ile olan kurumsal yakınlıkları, bu kuruluşların kendi tanımlamalarında da yer alıyor.
Bu bağlantılar, kuruluşların faaliyetlerini değerlendirirken dikkate alınabilecek kurumsal arka planı oluşturuyor.
Bununla birlikte, bir kuruluşun belirli bir siyasi partiyle bağlantılı olması veya bir yerel kurumla ortak etkinlik düzenlemesi, o kurumun Türkiye'de siyasi müdahalede bulunduğunu ya da ortaklarının aynı siyasi hedefleri paylaştığını kanıtlamaz. Böyle iddialar için ayrıca somut belge ve faaliyet bazında kanıt gerekir.
Türkiye, uluslararası politika kuruluşlarının çalışma alanlarından biri
Eldeki kurumsal kayıtlar, Almanya merkezli siyasi vakıfların Türkiye'de daha yerleşik ve geniş bir faaliyet ağına sahip olduğunu gösteriyor. ABD merkezli GMF ve Atlantic Council gibi kuruluşlar ise Türkiye'nin NATO, enerji, güvenlik ve transatlantik ilişkilerdeki rolüne odaklanıyor. Chatham House ve Brookings gibi kuruluşlar da Türkiye üzerine özel araştırma programları yürütüyor.
Bu kuruluşların faaliyetleri yalnızca konferans ve raporlarla sınırlı değil. Yerel partner ağları, araştırmacı programları, burslar, eğitimler ve ortak projeler üzerinden Türkiye'deki akademik ve sivil toplum çevreleriyle uzun vadeli ilişkiler kuruluyor.
Ancak bu dosyada incelenen açık kaynaklar, yabancı kuruluşların Türkiye'deki faaliyetlerinin tamamını veya toplam finansman hacmini ortaya koymuyor.
Bu nedenle Türkiye'de faaliyet gösteren bütün yabancı düşünce kuruluşlarının eksiksiz bir listesine ulaşıldığını ya da bu kuruluşların Türkiye politikası üzerinde doğrudan belirleyici olduğunu söylemek mümkün değil.
Doğu ve Asya merkezli düşünce kuruluşları
1- Pakistan
Institute of Strategic Studies Islamabad (ISSI)
Pakistan Dışişleri Bakanlığı bünyesinde 1973'te kurulan ISSI, ülkenin dış politika, güvenlik ve uluslararası ilişkiler alanındaki başlıca araştırma kuruluşlarından biri.
Türkiye'deki SETA ile 18 Kasım 2021'de akademik ve araştırma alanlarında kurumsal işbirliğini öngören bir mutabakat zaptı imzaladı.
Kurum, Türkiye Dışişleri Bakanlığı Stratejik Araştırmalar Merkezi (SAM) ile de 2022'de Pakistan-Türkiye ilişkilerinin 75'inci yılı kapsamında ikili diyalog düzenledi. 2024'te Yunus Emre Enstitüsü ile de işbirliği mutabakatı imzaladı.
Institute of Regional Studies (IRS)
İslamabad merkezli kuruluş, 1982'de kuruldu. Güney Asya'nın yanı sıra Afganistan, İran, Körfez ülkeleri, Orta Asya ve Çin üzerine araştırmalar yürütüyor.
Dış politika, savunma, ekonomi ve bölgesel güvenlik temel çalışma alanları arasında. Türkiye ile doğrudan ve süreklilik arz eden ortaklık ilişkisi bu taramada doğrulanamadı; ancak bölgesel araştırma ağı bakımından izlenmeye değer.
2- Azerbaycan
Center of Analysis of International Relations (AIR Center)
Bakü merkezli AIR Center, Azerbaycan'ın dış politikası, Güney Kafkasya, enerji güvenliği ve uluslararası ilişkileri üzerine çalışan önemli bir araştırma kuruluşu. Türkiye ile ilişkileri yalnızca yayınlarla sınırlı değil.
Kurum, 25 Kasım 2025'te Şuşa'da ilk Azerbaycan-Türkiye Düşünce Kuruluşları Forumu'nu düzenledi. Aralık 2025'te Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Gazi Üniversitesi ve TÜRPAV ile ortak etkinlik gerçekleştirdi. Ayrıca 2026'da Ankara'da Azerbaycan'ın uluslararası konumuna ilişkin bir konuşma düzenledi.
3- Özbekistan
Institute for Advanced International Studies (IAIS)
Özbekistan merkezli IAIS, Orta Asya, bölgesel güvenlik, ulaştırma koridorları ve uluslararası ilişkiler üzerine çalışıyor.
Kurumdan bir araştırmacı, Ankara ziyareti kapsamında ANKASAM ve SETA temsilcileriyle görüşerek ortak araştırma, konferans katılımı ve kurumsal değişim imkanlarını ele aldı. Bu temas, Türkiye ile araştırma kuruluşları arasındaki ilişkilerin Orta Asya boyutunu göstermesi bakımından önemli.
4- Çin
Chinese Academy of Social Sciences (CASS)
Çin'in önde gelen sosyal bilimler araştırma kurumlarından biri olan CASS, uluslararası ilişkiler, ekonomi, siyaset ve toplumsal gelişmeler üzerine çalışmalar yürütüyor.
Türkiye-Çin ilişkileri, Kuşak ve Yol Girişimi ve bölgesel işbirliği konuları kurumun araştırma gündemi açısından takip edilebilir. Türkiye'deki üniversiteler ve akademik çevrelerle temasları ayrıca incelenmeli; mevcut araştırmalarda süreklilik taşıyan bir Türkiye ofisi veya ortak araştırma programı doğrulanamıyor.
5- İran
Institute for Political and International Studies (IPIS)
İran Dışişleri Bakanlığına bağlı araştırma kuruluşu olan IPIS, İran'ın dış politikası, bölgesel ilişkileri ve uluslararası güvenlik konularında çalışmalar yürütüyor.
Azerbaycan merkezli AIR Center ile 6 Mayıs 2025'te mutabakat zaptı imzaladı ve İran-Azerbaycan ilişkileri üzerine ortak görüşmeler gerçekleştirdi. Bu nedenle yalnızca Türkiye-İran ilişkileri değil, Tahran'ın bölgesel düşünce kuruluşları ağı bakımından da incelenmeli.
Institute for Iran-Eurasia Studies (IRAS)
İran merkezli kuruluş, Avrasya, Kafkasya, Orta Asya ve İran'ın bölgesel politikaları üzerine araştırmalar yapıyor. Türkiye'nin Kafkasya, Orta Asya ve İran politikalarıyla kesişen çalışma alanları bulunuyor. Ancak Türkiye'de yerleşik ofisi veya doğrulanmış sürekli ortaklık ilişkisi bu araştırmalarda tespit edilemedi.
6- Suudi Arabistan
King Faisal Center for Research and Islamic Studies (KFCRIS)
Riyad merkezli araştırma kuruluşu, uluslararası ilişkiler, İslam dünyası, tarih, bölgesel güvenlik ve toplumsal meseleler üzerine çalışmalar yürütüyor.
Suudi Arabistan'ın Orta Doğu, Afrika ve Asya politikalarını anlamak bakımından takip edilmesi gereken kurumlardan biri.
King Abdullah Petroleum Studies and Research Center (KAPSARC)
Suudi Arabistan merkezli araştırma kuruluşu, enerji piyasaları, petrol politikaları, enerji güvenliği ve iklim politikaları üzerine uzmanlaşıyor.
Türkiye'nin enerji tedariki, Körfez ülkeleriyle ilişkileri ve bölgesel enerji koridorları açısından önemli bir araştırma aktörü. Ancak Türkiye'de yerleşik ofis veya doğrulanmış sürekli ortaklık ilişkisi bulunup bulunmadığı bilinmiyor.
7- Birleşik Arap Emirlikleri
TRENDS Research & Advisory
Abu Dabi merkezli kuruluş dış politika, ekonomi, güvenlik, teknoloji ve bölgesel gelişmeler üzerine araştırmalar yürütüyor. Türkiye'deki SETA'dan bir heyeti merkezinde ağırlayarak ortak araştırma ve akademik işbirliği konularını görüştü. Görüşmeye BAE'nin Türkiye'deki ekonomi başdanışmanının da katılması, kurumun Türkiye ile temasları açısından dikkat çekici.
8- Katar
Arab Center for Research and Policy Studies (ACRPS)
Doha merkezli kuruluş, Arap dünyası, uluslararası ilişkiler, bölgesel siyaset ve toplumsal gelişmeler üzerine araştırmalar yapıyor. Suriye, Filistin, Türkiye'nin Orta Doğu politikası ve bölgesel güç dengeleri üzerine yayınları bulunuyor.
9- Bahreyn
Derasat – Bahrain Center for Strategic, International and Energy Studies
Bahreyn merkezli kuruluş, Körfez güvenliği, uluslararası ilişkiler, enerji politikaları ve stratejik araştırmalar alanında faaliyet gösteriyor. Türkiye'nin Körfez ülkeleriyle ilişkileri ve bölgesel güvenlik politikaları açısından takip edilebilir. Türkiye ile doğrudan kurumsal ortaklık ilişkisi ise bilinmiyor.
10- Hindistan
Observer Research Foundation (ORF)
Yeni Delhi merkezli ORF, Hindistan'ın önde gelen düşünce kuruluşlarından biri. Dış politika, güvenlik, enerji, ekonomi ve jeopolitik konularında araştırmalar yürütüyor. Türkiye-Hindistan ilişkileri, Pakistan, Afganistan ve Orta Doğu üzerine yayınları bulunuyor.
11- Rusya
Russian International Affairs Council (RIAC)
Moskova merkezli RIAC, Rusya'nın dış politikası, uluslararası güvenlik, Avrasya ve bölgesel ilişkiler üzerine araştırmalar yürütüyor.
Türkiye-Rusya ilişkileri, Karadeniz, Suriye, Kafkasya ve enerji konuları kurumun çalışma alanları açısından önem taşıyor. Türkiye'de ofisi bulunduğuna ilişkin doğrulanmış bilgi olmamakla birlikte, Türk araştırma kuruluşlarıyla temasları incelenmeye değer.
Genel değerlendirme
Doğu ve Asya merkezli araştırma kuruluşları da Türkiye'yi farklı açılardan takip ediyor. Pakistan'daki ISSI'nin SETA ile mutabakat imzalaması, Azerbaycan'daki AIR Center'ın Türkiye'de ve Azerbaycan'da ortak düşünce kuruluşu toplantıları düzenlemesi, Özbekistan merkezli IAIS'in ANKASAM ve SETA ile temas kurması bu ilişkilerin somut örnekleri arasında yer alıyor.
BAE merkezli TRENDS Research & Advisory'nin SETA ile araştırma işbirliğini görüşmesi de Körfez merkezli kuruluşların Türkiye'deki araştırma çevreleriyle ilişkisini gösteriyor.
Ancak bu kurumların hepsini Türkiye'de faaliyet gösteren yabancı kuruluşlar başlığı altında toplamak doğru değil.
ISSI, AIR Center, IAIS ve TRENDS gibi kurumların Türkiye'deki kuruluşlarla belgelenmiş temasları bulunurken KAPSARC, KFCRIS, ORF, RIAC ve IRS gibi kuruluşlar daha çok Türkiye'yi ve bölgeyi dışarıdan takip eden araştırma merkezleri olarak faaliyet gösteriyor.
Bu nedenle yabancı düşünce kuruluşları üç başlık altında ele alınabilir:
1- Türkiye'de ofisi veya temsilciliği bulunan yabancı kuruluşlar.
2- Türk kurumlarıyla ortaklık ve araştırma ilişkisi kuran yabancı kuruluşlar.
3- Türkiye'yi dışarıdan takip eden bölgesel araştırma merkezleri.
Kuruluşların yabancı devletlerle ilişkileri, finansman kaynakları ve ortaklıkları incelenirken kurumsal temas ile siyasi nüfuz iddiası birbirinden ayrı tutulmalı. Bir kuruluşun yabancı bir devletle bağlantılı olması, tek başına Türkiye'de nüfuz faaliyeti yürüttüğünü kanıtlamaz.
Kaynak: Mepa News