Türkiye'de yüz binlerce yatırımcıyı etkileyen fon soruşturması, finans piyasalarının ötesine geçerek siyasi ve bürokratik tartışmaların da merkezine yerleşti.
Sermaye piyasalarında bazı hisselerin fiyatlarının manipüle edildiği ve yatırım fonları üzerinden haksız kazanç sağlandığı iddialarıyla başlatılan soruşturmada çok sayıda kişi hakkında işlem yapıldı. Süreçte 131 fon tasfiye kapsamına alınırken, yatırımcıların paralarının ne kadarının geri ödenebileceği de önemli bir soru haline geldi.
Peki fon skandalı nasıl ortaya çıktı, hangi isimler soruşturma kapsamında ve yatırımcıların paralarının akıbeti ne olacak?
Fon skandalı nasıl ortaya çıktı?
Soruşturmanın merkezinde, Tera, Pusula, Hedef, Atlas, A1, Pardus ve Bulls portföy yönetim şirketlerinin kurucusu olduğu fonlar bulunuyor. Sürecin temelinde, bazı fonların borsada fiili dolaşım oranı düşük ve işlem hacmi sınırlı hisselerde yüksek miktarda pozisyon alması yer alıyor.
Bu tür hisselerde yoğun alımlar fiyatları yukarı taşıyabiliyor. Hisse fiyatlarındaki yükseliş fonların değerini ve getirilerini artırırken, yüksek getiri beklentisi yeni yatırımcıların da fonlara yönelmesine neden olabiliyor. Böylece fonların aynı hisselerdeki pozisyonları daha da büyüyebiliyor.
Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), 2025'in son çeyreğinden itibaren bazı fonların düşük fiili dolaşıma sahip hisselerde, şirketlerin mali yapıları ve ekonomik göstergelerle açıklanamayacak fiyat hareketlerine yol açtığını gözlemlediğini açıkladı. Kurul, bu işlemlerin finansal istikrar açısından risk oluşturduğunu belirtti.
Krizin görünür hale gelmesi ise yatırımcıların fonlardan çıkış taleplerinin artmasıyla başladı. Fonların portföylerinde yoğunlaştığı hisselerin yeterli hızda nakde çevrilememesi, bazı fonların ödeme yükümlülüklerini zamanında yerine getirememesine yol açtı.
Pusula'nın bazı fonlarında 15 Eylül, Tera'nın bazı fonlarında ise 16 Eylül 2026'da ödeme temerrütleri ortaya çıktı. Hisse fiyatlarındaki düşüşler de bu süreci derinleştirdi.
SPK neden 131 fonu tasfiye etti?
SPK, 17 Eylül 2026'da yedi portföy yönetim şirketine ait fonların TEFAS üzerinden alım satım işlemlerini durdurdu ve 131 fonun tasfiyesine karar verdi. Tasfiye işlemlerinin yürütülmesi için Tera Portföy fonlarında İş Bankası, diğer altı şirketin fonlarında ise Ziraat Bankası görevlendirildi.
Kurul, tasfiye süresini daha sonra piyasa koşullarını dikkate alarak en fazla altı aya çıkardı. Bu süre, bütün fonların mutlaka altı ayda tasfiye edileceği anlamına gelmiyor; işlemlerin daha erken tamamlanması da mümkün.
SPK'nın 23 Eylül'de yaptığı açıklamaya göre, tasfiye kapsamındaki 131 fonda Merkezi Kayıt Kuruluşu kayıtlarına göre 455 bin 758 tekil yatırımcı bulunuyordu. Bu rakam, krizin bireysel yatırımcılar üzerindeki etkisinin boyutunu ortaya koydu.
Soruşturma hangi isimlere ve kurumlara uzandı?
İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı, sermaye piyasası işlemlerine ilişkin soruşturmayı genişleterek sürdürdü. Fon ve portföy yönetim şirketlerinin yöneticileri ile borsa işlemlerinde rol aldığı değerlendirilen kişiler hakkında gözaltı ve tutuklama kararları verildi.
Soruşturmanın siyasi boyutu, eski Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ve eski AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın dosyada şüpheli olarak yer almasıyla daha fazla gündeme geldi. Kaya, eşi İlyas Kaya ile birlikte Özata Denizcilik hisselerindeki alım satım işlemleri nedeniyle incelemeye alındı.
Savcılık sevk yazısında, Kaya'nın söz konusu hisseleri fonların tasfiye kararından bir gün önce, 16 Eylül'de Tera Yatırım'a virman yoluyla devrettiği ve satış bedelinin aynı gün hesabına aktarıldığı belirtildi. Savcılık, Kaya'nın Tera Grubu yöneticileriyle temaslarını ve işlem zamanlamasını da değerlendirerek kamuya açıklanmamış bilgilere sahip olduğu şüphesini dile getirdi. Kaya ise ilk ifadelerinde yatırım kararında herhangi bir yönlendirme veya özel bilgi bulunmadığını savundu.
Kaya, 6 Kasım'da ikinci kez verdiği ifadenin ardından Sermaye Piyasası Kanunu'na muhalefet ve suç işlemek amacıyla kurulan örgüte üye olma suçlamalarıyla tutuklandı.
Eşi İlyas Kaya ile eski SPK Başkanı İbrahim Ömer Gönül hakkında ise yurt dışına çıkış yasağı ve imza yükümlülüğü içeren adli kontrol kararı verildi.
Soruşturmanın uzandığı bir diğer önemli isim ise eski Borsa İstanbul Genel Müdürü Korkmaz Enes Ergun oldu. Ergun, 31 Ekim'de suç örgütüne üye olma ve rüşvet iddialarıyla gözaltına alındı; 3 Kasım'da tutuklandı.
187,6 milyar lira neyin karşılığı?
Adalet Bakanı Akın Gürlek, 9 Ekim'de yaptığı açıklamada, Tera, Pusula ve Hedef fonlarından 100 milyon liranın üzerinde kazanç elde ettiği belirlenen 214 kişi ve şirket bulunduğunu bildirdi. Bakanın paylaştığı verilere göre, 141 gerçek kişi ve 73 tüzel kişinin bu üç fondan sağladığı toplam kazanç 187 milyar 653 milyon lira olarak hesaplandı.
Açıklanan dağılımda Tera fonları yaklaşık 90 milyar, Pusula fonları 79 milyar ve Hedef fonları 18 milyar liralık kazançla yer aldı. Gürlek, özellikle 13-16 Eylül tarihlerinde fonlardan çıkış yapan kişilerin incelendiğini ve bazı kişilerin önceden bilgi alarak satış gerçekleştirdiğinin belirlendiğini söyledi.
Tespit edilen kişi ve şirketlerin listesinin Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu'na (TMSF) gönderildiği ve kazançların iadesi için bildirim sürecinin başlatıldığı açıklandı. Ancak 187,6 milyar lira, tahsil edilmiş veya yatırımcılara geri ödenmiş para değil; soruşturma kapsamında belirlenen kazanç tutarıdır. Bu tutarın ne kadarının fiilen geri alınabildiğine ilişkin açıklamalar ayrı değerlendirilmelidir.
Yatırımcıların parasının ne kadarı geri ödendi?
Fonların tasfiyesi ve yatırımcılara ödeme yapılması için ayrıca yasal ve idari düzenlemeler hayata geçirildi. TBMM'de 22 Ekim'de kabul edilen 7596 sayılı Kanun ve SPK'nın 27 Ekim tarihli kararıyla tasfiye sürecinde ara ve nihai ödemelerin esasları belirlendi.
Fon Koordinasyon Kurulunun 3 Kasım'da açıkladığı verilere göre, 30 Ekim 2026 itibarıyla 100 fonda 247 bin 839 yatırımcıya toplam 97,3 milyar lira ödeme yapıldı. Bunun 68 milyar lirası A1 Capital, Bulls, Pardus ve Hedef Portföy fonlarının olağan tasfiye sürecinde; 29,3 milyar lirası ise Atlas, Pusula ve Tera fonlarının olağanüstü tasfiyesi kapsamında gerçekleştirildi.
Açıklamada ayrıca 178 bin 537 tekil yatırımcıya nakdi ve ayni olarak yaklaşık 76 milyar lira ödeme yapıldığı ve bu yatırımcıların anaparalarının karşılandığı bildirildi. Haksız veya fahiş kazanç elde ettiği tespit edilen yatırımcıların ise ara ödeme kapsamı dışında tutulduğu belirtildi.
Burada iki rakam arasındaki fark önemli: 97,3 milyar lira, toplam ödeme tutarını; 76 milyar lira ise anaparası karşılandığı açıklanan 178 bin 537 tekil yatırımcıya yapılan nakdi ve ayni ödemeleri ifade ediyor. Bu ödemeler, 131 fonun tamamının tasfiye edildiği veya bütün yatırımcıların parasını geri aldığı anlamına gelmiyor.
Soruşturmada son durum ne?
İçişleri Bakanı Mustafa Çiftçi'nin 7 Kasım'da yaptığı açıklamaya göre soruşturma kapsamında şu ana kadar 433 şüpheli hakkında işlem yapıldı.
Bu kişilerden 112'si tutuklandı, 186'sı adli kontrol şartıyla serbest bırakıldı. Ayrıca 38 firari hakkında yakalama kararı çıkarıldı.
Çiftçi, 359 gerçek kişi ile 111 tüzel kişinin mal varlıklarına blokaj konulduğunu da açıkladı. Fon Koordinasyon Kurulunun çalışmalarını sürdürdüğünü ve Devlet Denetleme Kurulunun da inceleme yürüttüğünü belirtti.
Kaynak: Mepa News