Oscar Rickett | Middle East Eye | Tercüme: Mepa News
Sudanlı, Mısırlı ve Libyalı kaynaklar, Birleşik Arap Emirlikleri'nin Hızlı Destek Kuvvetleri'ne (HDK) Libya üzerinden verdiği desteğin değişen niteliğini ortaya koydu. Yeni bir araştırma ise Libya'da HDK savaşçılarını eğiten askeri kampların varlığını açığa çıkardı.
İran savaşı nedeniyle Abu Dabi üzerinde oluşan baskıya ve Mısır'ın Libya'dan çıkan HDK silah konvoylarını hedef alan bombardıman kampanyasına rağmen BAE ve Halife Hafter'in Libya Arap Silahlı Kuvvetleri, yaygın biçimde soykırımla suçlanan Sudanlı paramiliter grubu desteklemeyi sürdürüyor.
Lighthouse Reports, Sudan War Monitor ve Evident tarafından pazartesi günü yayımlanan ortak araştırmaya göre HDK savaşçıları, Libya genelindeki askeri kamplarda BAE tarafından sağlanan silahları kullanmak üzere de eğitiliyor.
HDK'den ayrılan kişiler ve LAAF kaynakları, araştırmacıların tespit ettiği 5 kampın Sudanlı paramiliter gruba yakıt ve kamyonetler dahil lojistik destek sağlamak için de kullanıldığını söyledi.
Ahmed olarak tanıtılan bir HDK firarisi, silahların ve diğer malzemelerin "tamamının Emirliklere ait olduğunu" söyledi.
Ahmed, "HDK'yi destekleyen BAE. Bunları kendi ülkelerinden uçakla buraya getirirlerdi, buradan da biz teslim alır ve Sudan'a ulaştırırdık." dedi.
Ahmed, Libya'daki eğitim kamplarına veya kaçakçılık operasyonlarına katılan 7 HDK firarisinden biriydi.
Middle East Eye, LAAF ile özellikle Subul es Selam Tugayı arasındaki iş birliğini ve Çad, Libya ve Sudan'ın kesiştiği sınır üçgeni bölgesi üzerinden silah tedarikini kapsamlı biçimde haberleştirmişti.
Sudan'da Nisan 2023'te HDK ile Sudan Silahlı Kuvvetleri arasındaki savaşın başlamasından bu yana HDK, BAE tarafından desteklenen ve tedarik edilen Hafter güçleriyle iş birliği yaptı.
Hem BAE hem de LAAF, Sudan'daki savaşa herhangi bir dahilleri olduğunu reddetti. BAE Dışişleri Bakanlığı yaptığı açıklamada, "BAE, Sudan'daki savaşan taraflardan hiçbirine askeri veya mali destek sağlamamıştır ve sağlamamaktadır." dedi.
HDK de BAE tarafından desteklendiğini reddediyor.
HDK savaşçıları Libya'da eğitiliyor
Araştırmada tespit edilen 4 yeni kamp, Libya'nın doğusunda Kufra yakınlarındaki Seveydiya, Sabha, Cufra ve Bingazi yakınlarındaki 17. Kamp'ta bulunuyor.
Ahmed, sınır üçgeni bölgesine götürüldüğünü, "oradan Kufra'ya gittiklerini" söyledi. Kufra, Libya'nın uzak güneydoğu çölündeki önemli bir LAAF üssü konumunda.
HDK firarisi, "Sonra bizi Kufra'dan Bingazi'ye taşıdılar. Bingazi'den de bir kampa götürdüler, orası 17. Kamp'tı. O kampta malzemeler bulunuyor ve savaşı desteklemek için gönderilen her şey oraya indiriliyor." dedi.
Ahmed, BAE'nin HDK için silahları ve askeri araçları uçakla nasıl getirdiğine tanıklık ettiğini söyledi.
Araştırmacılara konuşan Ahmed, "HDK BAE desteğini kaybederse, BAE onları desteklemeyi bırakırsa, HDK sahada artık savaşamaz, dağılır." dedi.
Ahmed, mühimmat kutularının, silahların ve araçların çoğunda BAE'den geldiklerini gösteren bir marka bulunmadığını, ancak bir zırhlı araçta bunun görüldüğünü söyledi. "'BAE'de üretildi' yazısını görebiliyordunuz." dedi.
Kamplardaki eğitimin bir bölümü, doçka ağır makineli tüfeği, RPG'ler ve roketatarlar dahil ağır silahların ve ağır makinelerin kullanımına ilişkin eğitimleri kapsıyor.
Araştırmacılar ayrıca Libya'daki kamplarda Kolombiyalı paralı askerler de tespit etti. Human Rights Watch'un mayıs ayında yayımladığı rapora göre bu kişiler, BAE merkezli ve BAE hükümetiyle bağlantıları bulunan Global Security Services Group şirketiyle sözleşmeli.
Middle East Eye kısa süre önce Etiyopya'da bir HDK eğitim kampının varlığını ortaya çıkarmıştı.
BAE ve Sudan savaşı
Sürekli inkarlarına rağmen BAE, Sudan savaşındaki başlıca dış aktör oldu. Abu Dabi'nin, Hemedti olarak bilinen HDK lideri Muhammed Hamdan Dagalo ile ilişkisi, onun Sudan devletinin kilit bir parçası olduğu yıllara kadar uzanıyor.
Batı Sudan'daki Darfur'da Dagalo ailesine ait madenlerden çıkarılan altın Dubai piyasalarına ihraç edilirken, o dönemde Sudan devletinin bir parçası olan HDK paralı askerleri Yemen'de Suudi Arabistan ve BAE destekli koalisyon için savaştı.
BAE'nin müttefikleri olan Hafter ailesi de Sudan'da HDK'ye yardım etti. Ancak bu durum onları, Türkiye ve artık Suudi Arabistan ile birlikte Sudan ordusunu destekleyen Mısır'la doğrudan karşı karşıya getirdi.
Geçen kasım ayında Mısır ve Türk güçleri, LAAF kontrolündeki Libya topraklarından çıkan HDK konvoylarını bombalamaya başladı.
MEE'ye konuşan Mısırlı, Sudanlı ve Libyalı resmi ve istihbarat kaynaklarına göre bu gelişme, Kufra Hava Üssü'nün geçici olarak kapatılmasına ve BAE'nin taktik değiştirmesine yol açtı.
Üst düzey bir Mısırlı askeri kaynak, Abu Dabi'nin Mısır baskısının ardından operasyonlarını sonlandırmak yerine uçuşları doğu Çad'a yönlendirdiğini söyledi. BAE, HDK'ye silah ve yabancı savaşçı taşımak için Kufra ile birlikte daha önce de kullandığı Amdjarass Havalimanı'na dayandı.
Uçuş takip verileri de bu teoriyi destekliyor ve BAE ile Libya'dan Amdjarass'a yapılan uçuşlarda artış olduğunu gösteriyor.
Mısırlı askeri kaynak, "Uçuşlar durmadı. Sadece yeniden yönlendirildi, Libya'dan Çad'a ve özellikle Amdjarass'a." dedi.
Libya'daki HDK üssü
Libya ve siyasal ekonomi üzerine çalışan analist Jalel Harchaoui, MEE'ye yaptığı açıklamada, "Nisan 2023'ten bu yana BAE, Hafter ailesinin aktif yardımıyla, Hemedti'nin Hızlı Destek Kuvvetleri'ne aktarılmak üzere doğu Libya'ya askeri kaynak akıtıyor." dedi.
Harchaoui, "Son dönemdeki bazı gelişmeler, bu Emirlik politikasının sınırlandırıldığı ve kademeli olarak azalacağı izlenimini vermiş olabilir." diye konuştu.
"Kasım 2025'ten bu yana Türk ve Mısır güçleri, güneydoğu Libya'dan Juzey Darfur'a hareket eden HDK konvoylarını vuruyor. Suudi Arabistan, Halife Hafter'in oğullarından biri ve LAAF Genelkurmay Başkanı olan Saddam Hafter ile diplomatik temaslarını yoğunlaştırdı." dedi.
Harchaoui, "Ancak son birkaç güne ait veriler, Abu Dabi'nin Libya'da büyük bir geri dönüş yaptığını gösteriyor. Gerilemek bir yana, Emirlik müdahalesi tüm gücüyle geri dönüyor: BAE, doğu Libya üzerinden HDK'ye desteğini agresif biçimde yeniden tırmandırıyor." dedi
Çad'daki BAE operasyonları
Mısırlı askeri kaynak, BAE'nin Libya ve Çad'ı birbirine bağlayan hava hatlarını uzun süredir kullandığını, Kolombiya ve Çad'dan savaşçılar dahil askeri destek ve paralı askerleri HDK'ye taşıdığını söyledi.
Üst düzey Mısırlı askeri kaynaklara göre BAE'nin ayrıca HDK ile koordinasyon sağlamak üzere Amdjarass Havalimanı içinde bir askeri operasyon odası bulunuyor.
BAE şirketleri havalimanında sınırlı ya da sembolik bir geliştirmeyle sınırlı kalmayan kapsamlı inşaat ve genişletme çalışmaları yürüttü.
Kaynaklardan biri olan Mısırlı bir komutan, "Havalimanının içinde tam donanımlı bir BAE operasyon odası var. HDK ile bağlantılı operasyonlar gelişmiş teknoloji kullanılarak buradan yönetiliyor." dedi.
Aynı komutana göre Mısır, havalimanı içinde büyüyen BAE askeri varlığına paralel olarak devam eden değişiklikleri birden fazla güvenlik kurumunun topladığı görüntülerle belgeledi.
Komutan MEE'ye, "BAE şirketleri havalimanında sınırlı ya da sembolik olmayan kapsamlı inşaat ve genişletme çalışmaları yürüttü. Yaşanan şey büyük ölçekli bir genişleme ve yeni tesislerin inşasıydı." dedi.
Kaynak, "Amdjarass'taki bir Emirlik üssü içinde drone hangarları ve dünyanın en büyük askeri nakliye uçakları arasında yer alan İlyuşin kargo uçaklarını kabul edebilecek altyapı dahil ciddi bir genişleme tespit ettik." diye açıkladı.
BAE, savaşın büyük bölümünde Amdjarass'taki faaliyetlerinin insani olduğunu ısrarla savundu.
MEE'nin kaynakları ayrıca Libya-Çad sınırındaki 17. Kapı üzerinden geçen ve ardından Çad'ın içlerine doğru uzanarak doğu-orta Çad'daki Abeche'ye ulaşan yeni bir silah koridorunun ayrıntılarını da paylaştı.
Buradan hat, savaşta kaçan yüz binlerce mülteciye ev sahipliği yapan Sudan sınırındaki Çad kasabası Adre'ye ve oradan da Batı Sudan'ın HDK kontrolündeki geniş bölgesi Darfur'a uzanıyor.
Dünyanın en büyük insani krizi olarak görülen Sudan savaşında en az 200 bin kişinin öldüğü tahmin ediliyor.
BAE'nin HDK'ye verdiği destek, İngiltere ve ABD dahil Batılı güçler tarafından büyük ölçüde yanıtsız bırakıldı.