Irak'ta Şii milislerin silahsızlandırılması sürecinin ilk büyük sınavı

Irak hükümeti, İran destekli Ketaib Hizbullah'ın kontrolündeki Curf es-Sahar bölgesine güvenlik güçlerini yerleştirmek için harekete geçti.

Irak Başbakanı Ali Zeydi, Şii milis grup Ketaib Hizbullah'ın kontrolündeki Curf es Sahar bölgesine güvenlik güçlerinin girmesi talimatını verdi. Olası çatışma öncesinde taraflar arasında uzlaşmaya varıldığı bildirilirken, gelişme Bağdat'ın ülkedeki silahlı grupları devlet kontrolüne alma politikasının önemli bir sınavı olarak görülüyor.

Irak hükümeti, İran'a yakın silahlı grupların ülkedeki nüfuzunu sınırlandırma ve silahları devlet kontrolünde toplama girişimleri kapsamında, Ketaib Hizbullah'ın kontrolündeki Curf es Sahar bölgesinde yeni bir adım attı.

Irak Başbakanı ve Silahlı Kuvvetler Başkomutanı Ali Zeydi, 16 Kasım'da silahlı kuvvetlere Babil vilayetindeki Curf es Sahar bölgesine girme talimatı verdi. Hükümet Sözcüsü Haydar Abbudi, Ketaib Hizbullah'a bölgeden çekilmesi için süre tanındığını açıkladı. Kararın, bölgede petrol kaçakçılığı yapıldığına ilişkin soruşturmanın ardından alındığı belirtildi.

Irak devlet haber ajansı INA'ya konuşan Abbudi, istihbarat birimlerinin elektronik izleme sistemi üzerinden elde ettiği verilerin ardından üst düzey bir soruşturma komitesinin bölgede altı noktayı incelediğini söyledi.

Hükümet, petrol boru hatlarına müdahale edildiğine ve kamu kaynaklarının yasa dışı şekilde kullanıldığına ilişkin bulgular elde edildiğini savunuyor. Ketaib Hizbullah ise petrol kaçakçılığı iddialarını reddediyor.

Olası çatışma öncesinde uzlaşma

Hükümetin müdahale kararı, Ketaib Hizbullah'ın sert tepkisiyle karşılaştı. Örgüt yetkilileri, hükümet güçlerinin bölgeye girmesi halinde karşılık vereceklerini duyurdu. Böylece Bağdat yönetimi ile İran destekli silahlı grup arasında doğrudan çatışma ihtimali gündeme geldi.

Gerilimin tırmanması üzerine İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı İsmail Kaani'nin Bağdat'a giderek taraflar arasında arabuluculuk yaptığı bildirildi. Şii siyasi aktörlerin de katıldığı görüşmelerin ardından 19 Kasım'da bir uzlaşmaya varıldığı açıklandı.

Reuters'ın güvenlik kaynaklarına dayandırdığı habere göre, anlaşma kapsamında Irak güvenlik güçlerinin Curf es Sahar'a girmesi, Ketaib Hizbullah mensuplarının ise bölgeden başka noktalara çekilmesi öngörülüyor. Görüşmelere Ketaib Hizbullah lideri Ebu Hüseyin el Hamidavi ile Bedir Örgütü lideri Hadi el Amiri'nin de katıldığı aktarıldı.

Uzlaşmanın, hükümet güçleri ile milisler arasında yakın zamanda yaşanabilecek silahlı çatışmayı önlediği belirtiliyor. Ancak anlaşmanın sahada nasıl uygulanacağı ve Ketaib Hizbullah'ın bölgedeki nüfuzunun ne ölçüde sona ereceği henüz netlik kazanmış değil.

Curf es Sahar neden önemli?

Bağdat'ın müdahale etmek istediği Curf es Sahar, başkentin yaklaşık 60 kilometre güneybatısında, Babil vilayeti sınırlarında bulunuyor. Bölge, 2014 yılında IŞİD'den geri alınmasının ardından Ketaib Hizbullah'ın güçlü nüfuzu altında kaldı. Örgüt, burada uzun yıllardır güvenlik ve idari kontrolü büyük ölçüde elinde tutuyor.

Bölgenin stratejik önemi yalnızca silahlı grubun varlığıyla sınırlı değil. Petrol boru hatlarının geçtiği güzergah üzerinde bulunması, son dönemde yürütülen kaçakçılık soruşturmasını da gündemin merkezine taşıdı.

Irak hükümeti, bölgede petrol hatlarına müdahale edildiğini ve kamu gelirlerinin önemli miktarda zarara uğratıldığını ileri sürüyor. Soruşturma kapsamında bazı güvenlik ve idari yetkililerin görevden alındığı da bildirildi. Ketaib Hizbullah ise kendisine yöneltilen kaçakçılık suçlamalarını kabul etmiyor.

Şii milislerin silahsızlandırılması sürecinin sınavı

Curf es Sahar'daki gelişmeler, Irak hükümetinin ülkedeki silahlı grupları devlet otoritesi altında toplama girişiminden bağımsız değerlendirilmiyor.

Başbakan Ali Zeydi, daha önce yaptığı açıklamalarda devletin kontrolü dışında silah bulundurulmasına izin verilmeyeceğini belirtmiş ve silahların devletin denetimine alınmasının öncelikleri arasında olduğunu vurgulamıştı. Hükümetin hedefi, silahlı grupların bağımsız askeri faaliyetlerini sona erdirmek ve bu yapıların üyelerini devletin güvenlik kurumları bünyesinde yeniden düzenlemek.

Bağdat yönetimi, silahlı grupların silahlarını devlet kontrolüne alma süreci için 30 Haziran 2027 tarihini hedef olarak belirledi. Ancak bazı gruplar bu sürece daha olumlu yaklaşırken, Ketaib Hizbullah gibi etkili oluşumlar silahlarını teslim etmeye karşı çıkıyor.

Irak'ta Haşdi Şabi bünyesinde resmi olarak yer alan silahlı grupların bir kısmı, aynı zamanda kendi komuta yapıları ve siyasi bağlantıları üzerinden faaliyet gösteriyor. Bu durum, devletin resmi güvenlik kurumları ile fiilen bağımsız hareket edebilen silahlı yapılar arasındaki sınırları karmaşık hale getiriyor.

Irak hükümetinin Curf es Sahar'da kontrolü yeniden tesis etmesi, bu nedenle yalnızca bir güvenlik operasyonu değil, aynı zamanda ülkedeki silahlı grupların geleceği açısından da önem taşıyor. Ancak Ketaib Hizbullah ile varılan uzlaşmanın silahların teslim edilmesini içerdiğine ilişkin şu aşamada doğrulanmış bir bilgi bulunmuyor. Anlaşmanın öncelikli sonucu, grubun bölgedeki kontrolünün sona erdirilmesi ve devlet güçlerinin yeniden konuşlandırılması olarak aktarılıyor.

Bağdat'ın önündeki temel zorluk ise bu adımı daha geniş bir silahsızlandırma sürecine dönüştürürken, ülkedeki Şii siyasi aktörler ve İran'la bağlantılı silahlı gruplarla doğrudan bir çatışmaya sürüklenmemek olacak.

Kaynak: Mepa News

Yorum Yap
UYARI: Yorumların her türlü cezai ve hukuki sorumluluğu yazan kişiye aittir. Mepa News, yapılan yorumlardan sorumlu değildir. Her bir yorum 600 karakterle (boşluklu) sınırlıdır.
Yorumlar (1)
Yükleniyor ...
Yükleme hatalı.

Haberler Haberleri