İsrail'de Başbakan Binyamin Netanyahu hükümetinin yerine alternatif bir koalisyon kurmayı hedefleyen beş muhalefet partisi, 27 Ekim'de yapılması planlanan genel seçimler öncesinde kampanyalarını koordine etme konusunda anlaşmaya vardı.
İsrail Kanal 12'nin haberine göre, "değişim bloğu" olarak adlandırılan oluşumun liderleri, muhalefet lideri Yair Lapid'in Tel Aviv'deki evinde bir araya geldi.
Toplantıya Gelecek Var (Yesh Atid) lideri Yair Lapid, Yashar Partisi lideri Gadi Eisenkot, Birlikte (Beyachad) Partisi lideri Naftali Bennett, İsrail Evimiz (Yisrael Beiteinu) lideri Avigdor Lieberman ve Demokratlar Partisi lideri Yair Golan katıldı.
Seçim kampanyalarında birbirlerine saldırmayacaklar
Toplantının ardından beş lider, seçim öncesi koordinasyon ve seçim sonrasında koalisyon kurulmasına ilişkin temel ilkeleri içeren ortak bir belge yayınladı.
Liderler, kendi tabanlarını sandığa götürmek ve farklı seçmen gruplarından destek sağlamak için birlikte çalışmayı kabul ederken, blok içerisindeki partilere veya liderlerine yönelik saldırılardan kaçınma taahhüdünde bulundu.
Belgede, "bugünden hükümet kurulana kadar hiçbirimiz veya bizim adımıza hareket eden hiç kimse, bloktaki ortak bir partiye veya onun liderine saldırmayacak" ifadeleri yer aldı.
Taraflar ayrıca seçimlerin ardından yeni hükümeti oluşturmak amacıyla birlikte hareket etme konusunda mutabakata vardı.
Üç ortak çalışma grubu kurulacak
Mutabakat kapsamında 48 saat içinde üç ortak çalışma grubunun oluşturulması kararlaştırıldı.
İlk grubun seçim günü hazırlıkları, seçmen katılımının artırılması ve seçimlerin güvenilirliğinin korunmasına yönelik çalışmalar yürütmesi planlanıyor.
İkinci grup ise kurulması hedeflenen hükümetin temel politika ilkelerini hazırlayacak. Bu kapsamda ulusal hizmet yükünün eşit paylaşılması, başbakanlık görev süresinin sınırlandırılması, 7 Ekim 2023 saldırılarına ilişkin resmi bir devlet soruşturma komisyonu kurulması, yeni bir anayasa hazırlanması ve hükümetin ilk 100 gününe ilişkin yasa programının oluşturulması bulunuyor.
Üçüncü çalışma grubu ise ortak medya stratejisini koordine edecek ve tarafların "sahte haber ve karalama kampanyaları" olarak nitelendirdiği içeriklere karşı ortak çalışma yürütecek.
Ortak başbakan adayı konusunda anlaşma yok
Beşli toplantı, muhalefet liderleri arasında başbakan adayının belirlenmesine ilişkin görüş ayrılıklarının devam ettiği bir dönemde gerçekleştirildi.
Özellikle Gadi Eisenkot, Naftali Bennett ve Avigdor Lieberman arasında muhalefet bloğunun ortak başbakan adayının nasıl belirleneceği konusunda anlaşmazlıklar yaşanıyordu.
Lieberman, tartışmaların adayların blok içerisindeki sıralamasına odaklanmak yerine seçimlerde elde edilecek toplam parlamento sandalye sayısına yoğunlaşması gerektiğini savundu.
Buna karşın son toplantıda beş lider, ortak bir başbakan adayı üzerinde anlaşmaya varmadı.
Netanyahu'dan muhalefete tepki
Netanyahu, beş muhalefet liderinin anlaşmasının ardından yaptığı açıklamada muhalefet bloğunu hedef aldı.
Netanyahu, Eisenkot'un Lapid, Golan, Bennett, Lieberman ve Arap partileriyle hükümet kurmaya çalışacağını öne sürdü ve kendi partisi Likud'a atıfla "Yalnızca güçlü bir Likud onları durdurabilir" ifadesini kullandı.
Netanyahu ayrıca muhalefet liderlerinin toplantıda çekilen fotoğrafının yapay zeka ile değiştirilmiş bir versiyonunu paylaşarak fotoğrafa Birleşik Arap Listesi lideri Mansur Abbas ile Hadash-Ta'al lideri Ahmed Tibi'nin görüntülerini ekledi.
Bu paylaşım, beş muhalefet liderinin imzaladığı anlaşmanın ardından Netanyahu'nun ilk doğrudan tepkisi oldu.
Seçim 27 Ekim'de yapılacak
İsrail'de 26. Knesset için genel seçimlerin 27 Ekim 2026'da yapılması planlanıyor. Knesset'in resmi kayıtlarında seçim tarihinin normal takvim kapsamında 27 Ekim olduğu belirtilirken, parlamentonun daha erken feshedilmesine ilişkin süreç de daha önce gündeme gelmişti.
Beş muhalefet partisinin anlaşması, seçimlere yaklaşık bir ay kala gerçekleşti.
Tarafların ortak metni, seçim kampanyalarının koordinasyonunun yanı sıra seçim sonrasında hükümet kurma sürecinde de birlikte hareket etmeyi öngörüyor. Ancak ortak başbakan adayının kim olacağı ve olası koalisyonun hangi partilerden oluşacağı konusunda henüz nihai bir anlaşma bulunmuyor.
Muhalefet bloğunun ortak gündemi
Beş partinin üzerinde uzlaştığı başlıklar, seçim sonrasında kurulması hedeflenen hükümetin kurumsal ve siyasi önceliklerine ilişkin çerçeveyi de ortaya koyuyor.
Bunlar arasında 7 Ekim 2023'e ilişkin resmi soruşturma, başbakanlık görev süresinin sınırlandırılması, yeni anayasa hazırlanması, ulusal hizmet yükünün paylaşılması ve ilk 100 günlük yasama programının oluşturulması öne çıkıyor.
Partilerin ekonomi, güvenlik, din-devlet ilişkileri ve Filistin meselesi gibi birçok konuda farklı pozisyonları bulunması nedeniyle, imzalanan belge mevcut aşamada ayrıntılı bir koalisyon protokolünden ziyade seçim kampanyası ve hükümet kurma sürecinde koordinasyon ilkelerini ortaya koyuyor.
Kaynak: Mepa News