Mısırlı askeri kaynaklar, Cumhurbaşkanı Abdulfettah es Sisi'nin Riyad yönetimine destek vereceğini kamuoyuna açıklamasından uzun süre önce Mısır'ın Suudi Arabistan'a asker ve savaş uçakları konuşlandırdığını, ayrıca ülke genelindeki stratejik noktalara hava savunma sistemleri yerleştirdiğini bildirdi.
Basına konuşma yetkisi bulunmadığı için isminin açıklanmasını istemeyen Mısırlı bir askeri kaynak, Middle East Eye'a (MEE) verdiği bilgide, sevkiyat kapsamında bir filo Rafale savaş uçağı, sekiz helikopter ve dört büyük nakliye uçağının Suudi Arabistan'a gönderildiğini söyledi.
Kaynak, Mısır donanmasına ait savaş gemilerinin de Kızıldeniz'i Aden Körfezi'ne bağlayan stratejik Babu'l Mendeb Boğazı yakınlarındaki Kızıldeniz'in güney kesimlerine doğru hareket ettiğini belirtti.
Söz konusu deniz hareketliliği, Mısır'ın Kızıldeniz'deki deniz taşımacılığı güzergahlarının güvenliği ve Yemen'deki Husi saldırılarının oluşturduğu tehdit konusundaki endişelerinin arttığı bir dönemde yaşandı.
Ağustos ayında Mısır'ın Babu'l Mendeb Boğazı yakınlarındaki deniz kuvveti varlığını artırdığı bildirilmiş, modern fırkateynlerin ve korvetlerin Kızıldeniz'in güney girişine doğru sevk edildiği ileri sürülmüştü.
Öte yandan El Cezire Arapça'nın açık kaynak araştırmaları birimi, geçen ay yayımladığı haberinde, uçuş takip verilerinin Suudi Arabistan hava sahasında faaliyet gösteren Mısır ordusuna ait iki C-130 Hercules nakliye uçağını tespit ettiğini bildirdi.
SU-BAI ve SU-BEW tescil numaralarına sahip uçaklar, sinyalleri kaybolmadan önce Suudi Arabistan'ın batısında takip edildi.
Uçaklardan biri daha sonra Suudi Arabistan'ın kuzeybatısında yeniden tespit edildi. Ancak El Vecih yakınlarındaki Kızıldeniz kıyısına doğru uçarken sinyali bir kez daha kayboldu.
MEE'ye konuşan askeri kaynaklardan biri, Mısır'ın Skyguard-Amoun bataryaları dahil çeşitli hava savunma sistemlerini ülkenin doğu ve güney kesimlerindeki stratejik noktalara yeniden konuşlandırdığını da açıkladı.
Kaynak, iki ülke arasındaki askeri görüşmelere ilişkin şu ifadeleri kullandı:
"Çatışmaların başlamasından bu yana iki ülke arasında, askeri müdahalenin ve desteğin nasıl gerçekleştirileceği konusunda anlaşmaya varılması amacıyla güvenlik görüşmeleri ve bilgi alışverişi sürüyordu.
Mısır ile Suudi Arabistan arasında askeri iş birliği konusunda anlaşmaya varılmış olsa da Mısır'ın ulusal güvenliğinin korunması amacıyla müdahalenin stratejisi, mekanizmaları ve operasyonel planları üzerinde görüşmeler ve koordinasyon devam ediyordu."
Abdulati, asker konuşlandırıldığını doğruladı
MEE'nin Mısır Dışişleri Bakanlığına konuyla ilgili açıklama talebini iletmesinden saatler sonra Dışişleri Bakanı Bedir Abdulati, pazartesi günü yaptığı açıklamada Mısır ordusunun Sisi parlamentodan onay almadan önce Suudi Arabistan'a konuşlandırıldığını doğruladı.
Abdülati, France 24'e yaptığı açıklamada, "Oradaki varlığımız, İran'la yaşanan gerilim sırasında Suudi Arabistan'a yönelik saldırıların ve ihlallerin ardından birkaç ay önce başladı" dedi.
Mısır Dışişleri Bakanı, Kahire'nin şu anda bu askeri varlığı "güçlendirme" sürecinde olduğunu da belirtti.
Sisi, 17 Ekim'de, talep edilmesi halinde Suudi Arabistan'ı savunmak amacıyla Mısır askerlerinin gönderilmesi için parlamentodan yetki verilmesini istemişti.
Ertesi gün Cumhurbaşkanı'nın başkanlığındaki Ulusal Savunma Konseyi, Mısır'ın Suudi Arabistan'ın güvenliğini ve toprak bütünlüğünü korumak için mümkün olan bütün desteği sağlayacağını açıkladı.
Mısır Anayasası'nın 152. maddesine göre Cumhurbaşkanı'nın silahlı kuvvetleri ülke dışında bir muharebe görevine göndermeden önce Ulusal Savunma Konseyine danışması ve Temsilciler Meclisinin üçte iki çoğunluğunun onayını alması gerekiyor.
Mısır Parlamentosu, 18 ve 19 Ekim'de kapalı oturumlar gerçekleştirdi. Parlamento, 26 Ekim'de yeniden toplanarak Sisi'nin talebini üçte iki çoğunlukla onayladı. Verilen yetki, Cumhurbaşkanı'nın Suudi Arabistan ile koordinasyon içerisinde, ülke topraklarını dış saldırılara karşı savunmak amacıyla gerekli önlemleri almasına imkan tanıyor. Ancak parlamento onayı, Mısır'ın askeri taahhüdünün tam olarak hangi faaliyetleri kapsadığını veya kapsamının ne kadar geniş olduğunu kamuoyuna açıklığa kavuşturmadı.
Söz konusu bilgiler, Suudi Arabistan'ın Yemen'deki Husi hareketinin yeniden başlayan füze ve insansız hava aracı saldırılarıyla karşı karşıya kaldığı bir dönemde ortaya çıktı. Saldırıların şiddetlenmesi, bölgesel güçleri Suudi Arabistan'ın savunmasına ilişkin görüşmelere giderek daha fazla dahil ediyor.
Kara harekatı konusunda görüş ayrılıkları
MEE'ye konuşan ve kimliğinin açıklanmasını istemeyen ikinci bir üst düzey Mısırlı askeri yetkili, ülkenin askeri liderliği içerisinde olası müdahalenin kapsamına ilişkin ciddi görüş ayrılıkları bulunduğunu söyledi.
Yetkiliye göre tartışmaların merkezinde, Mısır kara birliklerinin Yemen'in kuzeyinde Husilere karşı yürütülecek operasyonlara katılıp katılmaması yer alıyor.
Yetkili, Sisi'nin, silahlı kuvvetlerin farklı kollarından komutanların ve Ulusal Savunma Konseyi üyelerinin katıldığı toplantılarda Yemen'e kara birlikleri gönderilmesi ihtimalinin tartışmalara yol açtığını belirtti:
"Toplantılarda, Yemen'in kuzeyinde Husilere karşı gerçekleştirilmesi planlanan operasyonlarda kara birliklerinin konuşlandırılması konusunda tartışmalar yaşandı."
Kaynağa göre Sisi, Suudi Arabistan'a yönelik saldırılar giderek şiddetlenirken askeri katılımın daha fazla geciktirilmesini haklı göstermenin zor olduğunu savunarak Mısır'ın Suudi Arabistan'ın askeri operasyonlarına katılması için girişimlerde bulundu.
Kaynak, şu ifadeleri kullandı:
"Suudi Arabistan, mevcut savaşta Mısır'dan resmi olarak askeri destek talep etmişti. Su güvenliğini sağlamak, Kızıldeniz'i ve Süveyş Kanalı'nı korumak amacıyla operasyonlara katılmak Mısır'ın güvenlik çıkarları açısından gerekliydi. Mısır'a sağlanan Suudi ekonomik desteği de Mısır'ın bu adımının arkasındaki hedeflerden biri."
Kaynak ayrıca Kahire ile Riyad arasındaki ikili ilişkilerin önemli bir boyutu haline gelen mali ilişkilere de dikkat çekti.
Mısır medyası, 30 Ekim'de bankacılık kaynaklarına dayandırdığı haberlerde, Suudi Arabistan'ın Mısır Merkez Bankasında bulunan 5.3 milyar dolarlık mevduatının vadesinin dolmasına kısa bir süre kala bir yıl daha uzatılmasını kabul ettiğini bildirmişti.
Söz konusu mevduat, döviz rezervleri ve ekonomisi üzerinde uzun süredir baskı bulunan Mısır'a Suudi Arabistan tarafından sağlanan daha geniş kapsamlı mali desteğin bir parçasını oluşturuyor.
Mevduatın süresinin uzatılması, Sisi'nin Suudi Arabistan'ı savunma taahhüdünü kamuoyuna açıklamasından iki haftadan kısa bir süre sonra gerçekleşti.
Mısır'ın şu ana kadar kamuoyuna açıkladığı resmi taahhüt, Suudi Arabistan'ın savunmasını desteklemekle sınırlı. Bu desteğin ileride Mısır kara birliklerinin Yemen'e girmesini kapsayıp kapsamayacağı ise belirsizliğini koruyor.
MEE'ye askeri sevkiyatlara ilişkin bilgileri veren ilk kaynak, hava ve deniz operasyonlarının Husilerin askeri kapasitesini zayıflatmasının ardından Mısır askerlerinin savaşın son aşamasında çatışmalara katılabileceği ihtimalini dışlamadı.
Kaynak, "Mısır'ın kara müdahalesi, 1991 Körfez Savaşı'nda olduğu gibi yalnızca Mısır askerlerinden oluşan bir güçle değil, çok uluslu bir kara kuvvetinin parçası olarak gerçekleştirilebilir" dedi. Bununla birlikte "şu anda kara savaşının bir seçenek olmadığını" vurguladı.
Kaynak, şöyle devam etti:
"Mevcut durumda, herhangi bir kara çatışmasına girilmeden, hatta kara savaşının değerlendirilmesinden önce Husilerin komuta ve kontrol merkezlerinin, füze ve insansız hava aracı fırlatma platformlarının ve hava savunma sistemlerinin etkisiz hale getirilmesi gerekiyor."
İlk askeri kaynak, hava ve deniz operasyonlarının Husilerin askeri altyapısını zayıflatmayı başarması halinde kara harekatına ihtiyaç duyulmayabileceğini söyledi.
Kaynak, "Hava ve deniz operasyonları büyük başarılar elde ederse kara harekatı yabancı kara birlikleri olmadan, ülkenin uluslararası alanda tanınan hükümetini destekleyen Yemen güçleri tarafından gerçekleştirilebilir" dedi.
Kaynak, savaşın sonucunun netleşmesinden önce çatışmaların dört ila altı ay sürebileceğini tahmin etti.
Bununla birlikte hava ve deniz harekatının kapsamına, hedef alınan noktalara ve operasyonlara katılan güçlerin Husi hava savunmasını etkisiz hale getirip getirememesine bağlı olarak çatışmaların daha uzun sürebileceği uyarısında bulundu.
Ancak ikinci askeri yetkili, görüşmelerin seyrine ilişkin oldukça farklı bilgiler verdi.
Yetkili, silahlı kuvvetler komutanları ile Ulusal Savunma Konseyi üyelerinin, Mısır'ın Yemen'deki kara operasyonlarının dışında kalması gerektiği konusunda uzlaştıklarını söyledi.
Bu görüş ayrılığının nedenlerinden biri, Mısır'ın Yemen'e yönelik geçmiş askeri müdahalesinden edindiği deneyim.
Eski Cumhurbaşkanı Cemal Abdunnasır döneminde Mısır, 1962 yılında Yemen'deki iç savaşa müdahale etmişti.
Kahire yönetimi, Suudi Arabistan tarafından desteklenen monarşi yanlısı güçlere karşı savaşan cumhuriyetçi güçleri desteklemek amacıyla Yemen'e on binlerce asker göndermişti.
Ancak söz konusu harekat, Mısır açısından uzun süren ve ağır maliyetlere yol açan bir askeri müdahaleye dönüştü.
Mısır birliklerinin 1970 yılında tamamen çekilmesine kadar binlerce Mısır askeri öldü
Kaynak: Mepa News, Middle East Eye