Sıkış tıkış arabalarda ve tıka basa dolu otobüslerde seyahat eden binlerce insan, Pakistan ordusunun emriyle evlerini terk ediyor.
Pakistan ordusu, Afganistan sınırı yakınlarında yaklaşık 150.000 kişinin yaşadığı Tirah vadisinin tahliyesi için 25 Ocak'a kadar süre verdi.
Stratejik bölge, İslamabad'a karşı giderek güçlenen bir silahlı mücadele yürüten Tahrik-i Taliban Pakistan'ın (TTP) varlık gösterdiği bölgelerden yalnızca biri.
Pek çok kişi Pakistan ordusunun zorlu kış şartlarında sivilleri evlerinden sürüp bölgede bir askeri operasyon gerçekleştirmesini eleştiriyor. Ancak bununla birlikte yaklaşık 80.000 kişi evlerini terk etmiş durumda.
Bölge sakinleri Tirah'tan çıkarken dahi ana yolda çok sayıda kontrol noktasından geçmek zorunda. Genellikle üç saatten daha az süren Peşaver yolculuğu artık birkaç gün sürüyor ve birçoğu dondurucu soğuklarda yeterli yiyecek, su veya hijyen koşulları olmadan mücadele ediyor.
Ailesiyle birlikte Tirah'tan ayrılan 20'li yaşlarının ortalarındaki İhsanullah, “Ailemde kadınlar ve çocuklar var ve hava geceleri sıfırın altına düşüyor” dedi ve ekledi:
“Çocuklarımdan biri hastalandı. Çocuğumun durumu kötüleştiği için güvenlik personelinden yolu bizim için açmalarını istedim. Yolu açmalarına izin verilmediğini söylediler ve çocuğum ellerimde can verdi."
22 Ocak'ta da iki çocuk, içinde seyahat ettikleri aracın yoldan çıkarak bir vadiye yuvarlanması sonucu hayatını kaybetmişti. Bölgede son günlerde yoğun kar yağışı görülüyor.
Birçok Tirah sakini için bu, zorla yerlerinden edildikleri ilk sefer değil.
Bölgede yıllardır silahlı gruplar varlık gösteriyor ve 2001 yılında ABD öncülüğünde Afganistan'ın işgalinden bu yana onlarca Pakistan askeri operasyonuna sahne oldu.
Pakistan ordusu tarafından bölgede düzenlenen operasyonların tümünde çok sayıda sivil öldü. Ancak hiçbir operasyonda bölgedeki silahlı grupların varlığına son verilemedi.
Perde gerisinden Pakistan'ı yöneten ordu, sadece Tirah Vadisi değil ülke genelinde yaygın insan hakları ihlalleriyle suçlanıyor.
Söz konusu ihlaller TTP'ye olan desteği arttırdı.
Kuzeybatı Pakistan ülkenin Peştun etnik azınlığına ev sahipliği yapıyor. Peştunlar TTP'ye katılanların ve üyelerinin tamamına yakınını oluşturuyor.
İslamabad merkezli Pakistan Çatışma ve Güvenlik Çalışmaları Enstitüsü'ne (PICSS) göre Pakistan'da 2025 yılında en az 3.387 çatışmaya bağlı ölüm kaydedildi. Bu sayı 2024 yılındaki 1.950'ye kıyasla yüzde 73'lük bir artış anlamına geliyor.
Ölen sivillerin, silahlı grup mensuplarının ve Pakistan güvenlik güçlerinin sayısı yıllardır görülmeyen seviyelere yükseldi.
Kaynak: Mepa News, RFE/RL