ABD-İran görüşmelerinin tıkandığı nokta: Uranyum zenginleştirme

ABD’nin İran ile hafta sonu Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yaptığı müzakerelerde, Tahran’ın uranyum zenginleştirme faaliyetlerini en az 20 yıl durdurmasını önerdiği bildirildi.

ABD’li bir yetkili ve görüşmelere yakın kaynaklara göre İran ise buna karşılık daha kısa, “tek haneli yıllardan oluşan” bir süre önerdi.

Taraflar arasındaki bu görüş ayrılığının, anlaşmanın sağlanamamasının başlıca nedeni olduğu ifade edildi.

Nükleer program anlaşmazlığı

Kaynaklara göre ABD, İran’ın sadece zenginleştirme faaliyetlerini durdurmasını değil, aynı zamanda ülkedeki yüksek derecede zenginleştirilmiş uranyum stokunun tamamen elden çıkarmasını talep etti.

İran tarafı ise bunun yerine uluslararası denetim altında uranyumun zenginlik seviyesinin düşürülmesini içeren bir süreci kabul edebileceğini bildirdi.

Müzakerelerde anlaşma sağlanamasa da İranlı yetkililerin Pazar sabahı itibarıyla bir ön anlaşmaya yakın olduklarını düşündükleri belirtildi.

Ancak ABD Başkan Yardımcısı JD Vance’in düzenlediği basın toplantısında anlaşmaya yakın olunduğuna dair herhangi bir işaret vermemesi ve ABD heyetinin görüşmeleri terk ettiğini açıklaması İran tarafında tepkiye yol açtı.

Arabulucular devrede

İslamabad görüşmelerinin başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Pakistan, Türkiye ve Mısır arabuluculuk çabalarını sürdürerek taraflar arasındaki görüş ayrılıklarını kapatmaya çalışıyor.

Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, ateşkesin sona ermesi beklenen 21 Nisan’dan önce bir anlaşmaya varılması için yoğun diplomatik temasların sürdüğünü açıkladı.

Mısır Dışişleri Bakanı Bedir Abdülati’nin de bu hafta Washington’a giderek ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio ile görüşmesi bekleniyor.

Türkiye de arabuluculukta rol alıyor

Dışişleri Bakanı Hakan Fidan ile MİT Başkanı İbrahim Kalın da görüşmelerde arabuluculuk girişimlerine katılan isimler arasında yer alıyor.

Fidan, Anadolu Ajansı’na yaptığı açıklamada tarafların başlangıçta maksimalist talepler ortaya koyduğunu ancak zamanla ortak zemin bulunabileceğini söyledi.

“Tarafların ateşkesi sağlama ve kalıcı hale getirme konusunda samimi olduklarını görüyorum” diyen Fidan, İran’ın ABD teklifini değerlendirdikten sonra önümüzdeki günlerde yanıt verebileceğini belirtti.

Fidan ayrıca müzakerelerin sürmesi için ateşkes süresinin 45 ila 60 gün uzatılmasının da gündeme gelebileceğini ifade etti.

Kaynak: Mepa News, Axios