ABD, İran savaşı nedeniyle BAE’ye mali destek sağlayabilir

ABD yönetimi, İran ile yaşanan savaşın ekonomik etkileri nedeniyle ihtiyaç duyulması halinde Birleşik Arap Emirlikleri’ne (BAE) mali destek sağlayabileceğini açıkladı.

ABD Ulusal Ekonomi Konseyi Direktörü Kevin Hassett, pazartesi günü CNBC’ye yaptığı açıklamada BAE’nin ABD için önemli bir müttefik olduğunu söyledi.

Hassett, “BAE bu süreç boyunca son derece değerli bir müttefik oldu. Gerekli olması halinde Hazine Bakanı’nın onlara yardımcı olmak için her türlü çabayı göstereceğinden eminim.” ifadelerini kullandı.

Hassett ayrıca ABD Başkanı Donald Trump’ın İran ile savaşı sona erdirmeye yönelik görüşmelerin “çok olumlu” ilerlediğini söylediğini belirtti.

Hassett’in açıklamaları, Wall Street Journal’da yayımlanan bir haberin ardından geldi.
Haberde, BAE Merkez Bankası Başkanı Halid Muhammed Belama’nın geçen hafta ABD Hazine Bakanı Scott Bessent ve ABD Merkez Bankası (FED) yetkilileriyle yaptığı görüşmede Washington ile bir döviz takas hattı kurulması fikrini gündeme getirdiği iddia edildi.

Hassett ise böyle bir döviz takas hattına büyük ihtimalle ihtiyaç duyulmayacağını, ancak ABD’nin BAE’ye destek vermeye hazır olduğunu söyledi.

Döviz takas hattı nedir?

Döviz takas anlaşmaları, iki ülkenin merkez bankaları arasında para birimlerinin karşılıklı olarak değiştirilmesini öngören anlaşmalar olarak biliniyor.

Bu mekanizma genellikle finansal kriz dönemlerinde yabancı merkez bankalarının daha düşük maliyetle ABD doları elde etmesine imkan sağlamak için kullanılıyor.

Dünya rezerv para birimi olan dolar, uluslararası borçların ödenmesi ve ithalatın finansmanı için yaygın şekilde kullanılıyor. BAE dirhemi de sabit kur sistemi kapsamında ABD dolarına endeksli durumda.

Wall Street Journal, BAE’nin talebinin “ön hazırlık ve tedbir niteliğinde” olduğunu yazdı.

ABD’de tartışmalara neden oldu

Hassett’in açıklamaları ABD’de bazı çevrelerin tepkisini çekti.

Muhafazakar yorumcu Steve Bannon, pazartesi günü yayımlanan War Room adlı programında ABD’nin BAE’ye mali destek sağlaması fikrini eleştirdi.

Bannon, Amerikalı vergi mükelleflerinin zengin Körfez ülkelerini finanse etmemesi gerektiğini savundu.

Petrodolar tartışması

BAE’nin olası destek talebi, aynı zamanda ülkenin petrol satışlarında Çin yuanı veya diğer para birimlerini kullanabileceği yönünde dolaylı bir mesaj olarak da değerlendirildi.

BAE ve diğer Körfez ülkeleri petrol satışlarını büyük ölçüde ABD doları üzerinden gerçekleştiriyor. Bu durum “petrodolar” sisteminin temelini oluşturuyor.

Petrol, dünyanın en çok ticareti yapılan emtiası olduğu için dolar üzerinden fiyatlandırılması ABD dolarının küresel rezerv para statüsünü güçlendiriyor.

Bazı uzmanlar ABD’nin İran’a yönelik savaşının petrodolar sistemini zayıflatabileceğini ve Körfez ülkelerinin petrol satışlarında alternatif para birimlerine yönelmesine yol açabileceğini öne sürüyor.

Ancak uzmanlar, savaşın neden olduğu belirsizliklere rağmen Körfez ülkelerinin petrol satışlarında doların ana para birimi olarak kalmaya devam edeceğini düşünüyor.

Uzmanlar şaşkın

ABD Hazine Bakanlığı’nın eski ekonomistlerinden ve şu anda Dış İlişkiler Konseyi’nde görev yapan Brad Setser, BAE’nin böyle bir talepte bulunmasını “biraz garip” olarak nitelendirdi.

Setser, BAE’nin büyük mali rezervlere sahip olduğunu hatırlattı.

Abu Dabi Yatırım Otoritesi’nin yaklaşık 1 trilyon dolar büyüklüğünde varlığı bulunuyor.

Ülkenin petrol gelirleri sayesinde yaklaşık 270 milyar dolarlık rezervi olduğu tahmin ediliyor.

Setser, Trump yönetiminin bu talebi karşılamasının zor olduğunu belirtti.

“Piyasadan borçlanmak veya varlık satmak zorunda kalmaması için dünyanın en zengin petrol monarşilerinden birine mali destek sağlamak ‘Önce Amerika’ yaklaşımıyla pek uyumlu görünmüyor.” dedi.

Ancak Setser, BAE’nin Trump yönetiminin İran’a yönelik askeri operasyonunun mali yükünü tek başına üstlenmek istemediğini de sözlerine ekledi.

Körfez’de savaşın etkileri

İsrail ile en yakın ilişkilere sahip Körfez ülkesi olarak bilinen BAE, İran tarafından fırlatılan binlerce balistik füze ve insansız hava aracının hedefi oldu.

Savaş aynı zamanda lüks turizm merkezi olan Dubai’nin cazibesini olumsuz etkilerken, petrol ihracatının da ciddi şekilde azalmasına yol açtı.

Bazı Körfez ülkeleri İran ile diyalog çağrısında bulunurken BAE daha sert bir tutum sergileyerek ABD’nin İran’a yönelik askeri operasyonlarının devam etmesini destekledi.

Analistler, Abu Dabi’nin bu tutumunun bir yandan petrol ihracatı için Hürmüz Boğazı’na bağımlılığı, diğer yandan da İran’ın bölgede daha güçlü bir aktör haline gelmesini istememesiyle bağlantılı olduğunu belirtiyor.

Kaynak: Mepa News, Middle East Eye