ABD: İran, Ürdün'deki saldırıda Çin kaynaklı uydu görüntülerini kullandı

ABD'li yetkililer, İran'ın temmuz ayında Ürdün'deki ABD üssüne düzenlediği ve üç Amerikan askerinin öldüğü saldırı öncesinde Çin merkezli kuruluşlardan yüksek çözünürlüklü uydu görüntüleri temin ettiğini öne sürdü.

Wall Street Journal'ın ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre İran, 17 Temmuz'da Ürdün'ün kuzeydoğusundaki Muvaffak es Salti Hava Üssü'ne düzenlediği saldırı öncesinde üssün yüksek çözünürlüklü uydu görüntülerini Çinli kuruluşlardan aldı.

Saldırıda ABD askerlerinin kaldığı bir bölge İran balistik füzelerinin hedefi oldu. Saldırıda üç ABD askeri ölürken dört asker de yaralandı. İran'ın ayrıca üsse konuşlu insanlı ve insansız hava araçlarını hedef aldığı belirtildi.

ABD'li yetkililer, görüntüleri sağlayan Çinli kuruluşların isimlerini açıklamadı ve Çin hükümetinin saldırıya doğrudan dahil olduğunu öne sürmedi. Ancak yetkililer, yüksek çözünürlüklü görüntülerin İran'ın hedef seçmesine ve saldırının sonuçlarını değerlendirmesine yardımcı olmuş olabileceğini belirtti.

ABD'nin Çin'e yönelik uyarıları

Söz konusu gelişme, Washington ile Pekin arasındaki gerilimin arttığı bir dönemde gündeme geldi. ABD'li yetkililer, aylardır Çin merkezli şirketlerin İran'a ABD güçlerinin hedef alınmasında kullanılabilecek uydu görüntüleri sağladığı konusunda uyarılarda bulunuyordu.

ABD yönetimi mayıs ayında MizarVision, Earth Eye ve Chang Guang adlı Çinli şirketlere yaptırım uygulamış ve bu şirketlerin İran'ın kullanabileceği uydu görüntülerini sağladığını, topladığını veya yayınladığını belirtmişti.

Washington ayrıca Çin'in İran'a ABD donanmasına ait unsurların takibinde yardımcı olabileceğinden endişe ediyor. ABD'li yetkililere göre İran'ın hareket halindeki Amerikan savaş gemilerini tespit ve hedefleme kabiliyeti son dönemde gelişme gösterdi. Bununla birlikte ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığına göre İran'ın son dönemde ABD gemilerine yönelik bazı saldırıları başarısız oldu.

Çin suçlamaları reddetti

Çin yönetimi ise ABD'nin iddialarını reddetti ve Washington'dan kanıt sunmasını istedi.

Çin'in Washington Büyükelçiliği Sözcüsü Liu Chang, suçlamaların belirli kuruluşları ve Pekin yönetimini doğrudan ilişkilendiren kanıtlara dayanmadığını savunarak, Çin'in İran'la işbirliğinin uluslararası hukuka uygun olduğunu belirtti.

ABD'li yetkililer de İran'ın yalnızca Çin kaynaklı görüntülerden faydalanmadığını ifade ediyor. Tahran'ın kendi uydularının yanı sıra insan kaynaklarından ve Rusya'dan elde edilen istihbarat ve görüntülerden de yararlandığı belirtiliyor.

Bu nedenle Çin kaynaklı uydu görüntülerinin, İran'ın saldırıda kullandığı istihbarat kaynaklarından yalnızca biri olduğu değerlendiriliyor. Ancak ABD'li yetkililer, söz konusu görüntülerin 17 Temmuz'daki saldırıyla bağlantısının Çin'in İran'a sağladığı desteğin Amerikan askerleri açısından ölümcül sonuçlar doğurduğuna ilişkin şimdiye kadarki en güçlü kanıtlardan biri olduğunu savunuyor.

Washington-Pekin gerilimi

İddialar, ABD Başkanı Donald Trump ile Çin Devlet Başkanı Şi Cinping arasında 24 Eylül'de yapılması planlanan görüşmenin öncesinde Washington-Pekin ilişkilerine yeni bir başlık ekledi.

ABD'li yetkililer son haftalarda Kongre'deki istihbarat komitelerini de Çin ve Rusya'nın İran'a sağladığı öne sürülen destek konusunda bilgilendirdi.

Buna karşın ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio, Çin Dışişleri Bakanı Vang Yi ile yaptığı görüşmelerin ardından Pekin'in İran'a hedefleme bilgisi sağlayıp sağlamadığı konusunda doğrudan bir değerlendirme yapmaktan kaçındı. Rubio, Çin'in yaptıklarının çatışmanın seyrini herhangi bir şekilde değiştirmediğini söyledi.

Kaynak: Mepa News