ABD, İran'ın nükleer programı hakkında bilgi verenlere 20 milyon dolar ödül verecek

ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), İran'ın nükleer programına ilişkin bilgi sağlayanlara 20 milyon dolara kadar ödül verilebileceğini ve uygun görülen kişilere yer değiştirme imkanı sunulabileceğini duyurdu.

Açıklama, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın nükleer kapasitesinin büyük ölçüde ortadan kaldırıldığını savunduğu ve Washington'ın Tahran'a yönelik yeni askeri operasyon seçeneklerini değerlendirdiği bir dönemde yapıldı.

CENTCOM'un 6 Kasım'da sosyal medya platformu X üzerinden yaptığı açıklamada, ABD Dışişleri Bakanlığına bağlı "Adalet İçin Ödül" (Rewards for Justice) programı kapsamında İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin bilgi toplandığı belirtildi.

Açıklamada, İran'ın nükleer programıyla bağlantılı tesisler, ekipmanlar, bilim insanları ve diğer personel hakkında bilgi sağlayan kişilere 20 milyon dolara kadar ödül verilebileceği kaydedildi. Söz konusu tesis, ekipman ve kişilerin hareketlerine ilişkin bilgilerin de ödül kapsamına girdiği ifade edildi.

Bilgi sağlayan kişilere maddi ödülün yanı sıra güvenlik gerekçeleriyle başka bir yere yerleştirilme imkânı da sunulabileceği bildirildi.

Ancak ABD makamları, hangi bilgilerin en yüksek ödül miktarına hak kazandıracağına veya yer değiştirme imkânından yararlanmak için hangi koşulların karşılanması gerektiğine ilişkin ayrıntılı kriterler açıklamadı.

ABD, İran'ın nükleer tesisleri ve bilim insanları hakkında bilgi istiyor

ABD Dışişleri Bakanlığının Adalet İçin Ödül programına ait resmî internet sitesinde yayımlanan duyuruda, İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin bilgi eksikliğine dikkat çekildi.

Duyuruda, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansının (UAEA) 2025 yılında İran'ın uranyumu yüzde 60 saflık düzeyine kadar zenginleştirdiğini raporladığı hatırlatıldı. Bu oranın, nükleer silahlarda kullanılan yaklaşık yüzde 90'lık zenginleştirme seviyesine teknik açıdan yakın olduğu belirtildi.

ABD Dışişleri Bakanlığı, İran'ın nükleer güvence denetimlerine ilişkin yükümlülüklerine uymamasının, UAEA'nın santrifüjler gibi kritik bileşenlerin üretimi ve envanterine yönelik bilgi sürekliliğini kaybetmesine neden olduğunu savundu.

Washington yönetimi, İran'ın nükleer programının mevcut durumunun ve faaliyetlerin yürütüldüğü tesislerin belirlenmesine yönelik bilgi toplamayı amaçlıyor.

1984 yılında oluşturulan "Adalet İçin Ödül" programı, ABD'nin ulusal güvenliğini ilgilendiren konularda bilgi sağlayan kişilere maddi ödül verilmesini öngörüyor. Program daha önce de İran Devrim Muhafızları Ordusunun üst düzey yöneticileri hakkında bilgi sağlayanlara ödül teklif etmişti.

Trump, İran'ın nükleer programının imha edildiğini savunmuştu

CENTCOM'un duyurusu, Trump yönetiminin İran'ın nükleer programına ilişkin açıklamalarıyla birlikte dikkat çekti.

ABD Başkanı Donald Trump, İran'a yönelik Amerikan saldırılarının ülkenin nükleer kapasitesini ortadan kaldırdığını birçok kez ileri sürmüştü.

Trump, 6 Kasım'da Florida'nın West Palm Beach kentinde yaptığı açıklamada da ABD'nin İran'a yönelik saldırılarını savunarak, İran'ın nükleer silaha sahip olması durumunda bunu kullanacağını iddia etti.

Bununla birlikte Trump, Tahran yönetiminin savaşı sona erdirmek amacıyla Washington ile anlaşma yapmak istediğini de öne sürdü.

ABD Başkanı, İran'ın ekonomik ve askeri kapasitesinin yaklaşık sekiz aydır devam eden savaş nedeniyle ağır darbe aldığını savunarak, "Şu anda onlarla görüşüyoruz. Anlaşma yapmayı çok istiyorlar" ifadelerini kullandı.

Washington'ın İran'ın nükleer programına ilişkin yeni istihbarat elde etmek amacıyla ödül açıklaması, Amerikan saldırılarının ardından programın mevcut durumuna ilişkin belirsizliklerin sürdüğü bir döneme denk geldi.

Yeni saldırı ihtimali ve diplomatik girişimler

ABD'nin ödül duyurusu, Trump yönetiminin İran'a yönelik yeni askeri saldırılar düzenleyip düzenlemeyeceğini değerlendirdiği sırada geldi.

Trump, 5 Kasım'da ulusal güvenlik danışmanlarıyla gerçekleştirdiği toplantının ardından İran'a yönelik saldırıların genişletilmesi konusunda yakında karar vereceğini açıklamıştı.

ABD Başkanı, İran'ın nükleer programının yeniden faaliyete geçmesini önlemek amacıyla daha fazla askeri operasyon düzenlenebileceğini belirtmiş, ancak mümkün olması halinde ülkenin geri kalanına zarar vermek istemediğini söylemişti.

Trump ayrıca İran'ın merkezindeki ve ABD tarafından şüpheli nükleer tesis olarak değerlendirilen, kamuoyunda "Kazma Dağı" olarak anılan yer altı tesisinin de olası hedefler arasında bulunduğunu ifade etmişti. İran ise söz konusu tesisin nükleer faaliyetler için kullanıldığı iddiasını reddediyor.

Öte yandan Katar'ın arabuluculuğunda ABD ile İran arasındaki gerilimi azaltmaya yönelik diplomatik temaslar sürüyor.

Bölgesel arabulucuların üzerinde çalıştığı tekliflerin, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının kaldırılması, dondurulmuş İran varlıklarının bir bölümünün serbest bırakılması, uluslararası nükleer denetimlerin yeniden başlatılması ve Hürmüz Boğazı'nın deniz trafiğine açılması gibi başlıkları içerdiği bildiriliyor.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan da 3 Kasım'da yaptığı açıklamada, ülkesinin krizi diyalog yoluyla çözmeye çalıştığını belirtmişti.

ABD'nin İran'ın nükleer programına ilişkin yeni bilgi toplama girişimi, Washington'ın bir yandan diplomatik çözüm arayışlarını sürdürürken diğer yandan Tahran'a yönelik askeri seçenekleri gündemde tuttuğu bir dönemde gerçekleşti.

Kaynak: Mepa News