ABD, Türkiye'nin en büyük ham petrol tedarikçisi oldu

Türkiye, Rusya'nın enerji altyapısına yönelik Ukrayna saldırılarının petrol arzını etkilemesiyle ham petrol ve rafine edilmiş petrol ürünleri tedarikinde ABD'ye yönelmeye başladı.

Türkiye'nin son gümrük verilerine göre ABD, haziran ayında Rusya'yı geride bırakarak Türkiye'nin en büyük ham petrol tedarikçisi oldu.

Haziran ayında Türkiye'ye ABD'den yaklaşık 570 bin ton ham petrol gelirken, Rusya'dan yapılan ithalat 425 bin ton seviyesinde kaldı.

Söz konusu veriler, Ankara'nın Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından Moskova'nın en büyük petrol alıcılarından biri haline gelmesine rağmen Rus ham petrolüne olan bağımlılığını azaltmaya başladığını gösterdi.

Türkiye'nin Rusya'dan ham petrol ithalatındaki düşüş, aynı zamanda ABD ve Hindistan'dan dizel yakıtı alımlarının artmasıyla birlikte gerçekleşti.

Enerji analiz şirketi Kpler'in verilerine göre Türkiye, ağustos ayından bu yana Hindistan'dan günlük 120 bin varilden, ABD'den ise günlük 90 bin varilden fazla dizel ithal etti.

Kpler'in 2017 yılından itibaren tuttuğu verilere göre söz konusu ithalat miktarları şimdiye kadar kaydedilen en yüksek seviyelere ulaştı.

Enerji ithalatındaki değişimin üç nedeni

Türkiye'nin enerji ithalatındaki değişimin üç temel faktörden kaynaklandığı belirtildi.

Bunlardan ilki, ABD Başkanı Donald Trump yönetiminin Ankara'ya ABD'den daha fazla enerji satın alması yönünde baskı yapması oldu.

İkinci faktör ise Ukrayna'nın Rus enerji altyapısına yönelik insansız hava aracı ve füze saldırılarının Rusya'nın enerji sektöründe yol açtığı aksaklıklar olarak gösterildi.

Söz konusu saldırılar, Rusya'da benzin ve diğer rafine petrol ürünlerinin satın alımına yönelik uzun kuyrukların oluşmasına neden oldu.

Rusya, Ukrayna'nın hava saldırılarının ardından temmuz ayında dizel ihracatını yasakladı.

Ukrayna, Rusya'nın enerji altyapısına yönelik saldırılar kapsamında Sibirya'daki ülkenin en büyük petrol rafinerisini hedef alırken, Novgorod ve Tataristan'daki rafinerilere de saldırılar düzenledi.

Türkiye'nin enerji tedarikindeki değişimde etkili olan üçüncü faktörün ise ABD ve İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü savaş olduğu ifade edildi.

Savaşın Irak, Suudi Arabistan, Kuveyt ve Birleşik Arap Emirlikleri'nden Türkiye'deki rafinerilere yönelik petrol tedarikini aksattığı belirtildi.

Washington, Türkiye'ye Rusya'dan enerji alımını azaltması için baskı yapmıştı

Trump yönetimi, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın Eylül 2025'te Beyaz Saray'a yaptığı ziyaret sırasında Türkiye'ye Rusya'dan enerji ithalatını azaltması yönünde baskı yapmıştı.

Dönemin bir ABD'li yetkilisi, Erdoğan'ın ziyareti sırasında Middle East Eye'a yaptığı açıklamada, Türkiye'nin Rusya'dan doğal gaz ithalatından ziyade petrol alımını azaltmasının daha olası olduğunu belirtmişti.

Yetkili, Türkiye'nin Rusya'dan ithal ettiği doğal gazın büyük bölümünün uzun vadeli anlaşmalar kapsamında boru hatları aracılığıyla tedarik edildiğine dikkat çekmişti.

Türkiye, 2024 yılında toplam doğal gaz ithalatının yüzde 41'ini Rusya'dan gerçekleştirdi.

Rusya'dan sağlanan doğal gazın, Türkiye'nin imalat sektörüne enerji sağlamak ve çift haneli enflasyonla mücadelede ekonomik baskıyı hafifletmek amacıyla kullanılan avantajlı ödeme seçenekleri kapsamında tedarik edildiği belirtildi.

Türkiye ayrıca yaptırımlar nedeniyle Avrupa pazarına erişimi sınırlanan Rusya için TürkAkım doğal gaz boru hattını Avrupa pazarlarına açılan alternatif bir güzergâh olarak konumlandırdı.

Türkiye, geçen aralık ayında süresi dolmak üzere olan Rus doğal gazı ithalat sözleşmesini bir yıl süreyle uzatmıştı.

Kaynak: Mepa News, Middle East Eye