ABD ve İran "temel ilkeler" üzerinde uzlaştı

İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, İran ile ABD arasında uzun süredir devam eden nükleer anlaşmazlığın çözümüne yönelik Cenevre’de yürütülen görüşmelerde ana “temel ilkeler” üzerinde genel bir mutabakata varıldığını açıkladı.

Ancak Arakçi, bunun yakın zamanda kapsamlı bir anlaşma imzalanacağı anlamına gelmediğini ekledi.

Cenevre’deki temasların ardından İran medyasına konuşan Arakçi, “Farklı fikirler sunuldu, bu fikirler ciddi şekilde tartışıldı ve nihayetinde bazı temel ilkeler üzerinde genel bir anlaşmaya varabildik” dedi.

ABD’li bir yetkili ise önümüzdeki iki hafta içinde İran’ın, müzakerelerdeki görüş ayrılıklarını sona erdirmeye yönelik ayrıntılı öneriler sunmasının beklendiğini belirtti. Aynı yetkili, “İlerleme kaydedildi ancak konuşulması gereken birçok ayrıntı var” ifadelerini kullandı.

ABD ile İran arasındaki müzakerelerde Umman arabuluculuk rolü üstlenirken, temasların ABD tarafında Özel Temsilci Steve Witkoff ve Trump’a yakın isimlerle dolaylı biçimde yürütüldüğü belirtildi.

Umman Dışişleri Bakanı Badir el Buseydi de görüşmelerde ilerleme sağlandığını ifade etti ancak "halen yapılması gereken çok iş var" dedi.

Arakçi'nin açıklamalarının ardından petrol fiyatları geriledi, brent ham petrol fiyatı yüzde 1’in üzerinde değer kaybetti.

Tarafların yaptığı açıklamalar, ABD’nin bölgeye askeri güç konuşlandırmasının neden olduğu gerilimi bir ölçüde azaltırken, İran devlet medyası aynı gün Hürmüz Boğazı’nda güvenlik gerekçesiyle geçici kısıtlamalar uygulandığını duyurdu.

Küresel petrol arzının yaklaşık beşte birinin geçtiği boğazdaki olası bir kapanma, enerji piyasalarında ciddi dalgalanmalara yol açma potansiyeli taşıyor.

İran lideri Ali Hamaney, Trump’ın İran’da “rejim değişikliği” ihtimaline dair sözlerine sert yanıt verdi.

Hamaney, ABD’nin rejimi devirmeye yönelik girişimlerinin başarısız olacağını belirterek İran’ın savunma kapasitesine vurgu yaptı.

Cenevre’de düzenlenen Birleşmiş Milletler Silahsızlanma Konferansında konuşan Arakçi ise “yeni bir fırsat penceresi” açıldığını ifade ederek, görüşmelerin İran’ın “meşru haklarını” tanıyan sürdürülebilir bir çözüme ulaşmasını umduğunu söyledi.

Washington, müzakerelerin kapsamını İran’ın füze programı gibi nükleer dışı alanlara genişletmek isterken Tahran yalnızca yaptırımların hafifletilmesi karşılığında nükleer faaliyetlere getirilecek sınırlamaları görüşmeye hazır olduğunu belirtiyor.

İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini tamamen durdurmayacağını ve füze kapasitesini müzakere konusu yapmayacağını yineliyor.

Geçmişte ABD ve İsrail’in İran’ın nükleer tesislerine yönelik saldırıları bölgesel tansiyonu yükseltmişti. ABD ve İsrail, Tahran’ın nükleer silah geliştirme potansiyelinden endişe duyduklarını savunurken İran ise programının tamamen barışçıl olduğunu ileri sürüyor.

Taraflar arasındaki yeni diplomatik temaslar, uzun süredir çıkmaza girmiş olan meselelerde sınırlı da olsa bir ilerleme ihtimalini gündeme getirmiş durumda.

Kaynak: Mepa News