ABD-Venezuela krizinin konuşulmayan yüzü: Altın, doğal gaz ve Orinoco Kuşağı

Venezuela Devlet Başkanı Nicolas Maduro'nun geçen hafta kaçırılmasının ardından Trump yönetimi, ülkenin petrol üretimini hızla eski haline getirmek ve madencilik sektörünü geliştirmek istediğini belirtti.

ABD Ticaret Bakanı Howard Lutnick Pazar günü Air Force One uçağından gazetecilere yaptığı açıklamada “Çelik var, mineraller var, tüm kritik mineraller var, pas tutmuş büyük bir madencilik geçmişleri var” dedi ve ekledi: “Başkan Trump bunu düzeltecek ve geri getirecek.”

Peki, Venezuela hangi rezervlere ve kaynaklara sahip?

Bilinen en büyük petrol rezervleri

Venezuela, 2023 yılı itibariyle 303 milyar varil olduğu tahmin edilen dünyanın en büyük kanıtlanmış petrol rezervlerine sahip. Bu miktar, 55,25 milyar varil olan ABD'nin sahip olduğu miktarın beş katından daha fazla.

Venezuela aynı zamanda OPEC'in (Petrol İhraç Eden Ülkeler Örgütü) kurucu üyelerinden biridir. 1960 yılının Eylül ayında Bağdat'ta İran, Irak, Kuveyt ve Suudi Arabistan ile birlikte bu örgütü kurmuştur.

Venezuela'nın petrol rezervleri esas olarak ülkenin doğu kesiminde yaklaşık 55.000 kilometrekarelik geniş bir alana yayılan ve devlete ait petrol şirketi Petroleos de Venezuela (PDVSA) tarafından kontrol edilen Orinoco Kuşağı'nda yoğunlaşıyor.

Orinoco Kuşağı, yüksek viskoziteli ve yoğun olan ekstra ağır ham petrolü barındırır, bu da çıkarılmasını geleneksel ham petrolden çok daha zor ve pahalı hale getirir. Sonuç olarak, ABD kaya petrolünden çıkarılanlar gibi daha hafif, daha yumuşak ham petrollere kıyasla ucuza satılmaktadır.

Bu bölgeden elde edilen petrolün rafine edilmesi, ABD'nin özellikle Teksas ve Louisiana eyaletlerinde sahip olduğu gibi gelişmiş teknikler gerektirmekte.

Venezuela petrolünü kim satın alıyor?

Venezuela bir zamanlar büyük bir petrol ihracatçısıydı. 1990'ların sonu ve 2000'lerin başında ABD'ye günde yaklaşık 1,5 ila 2 milyon varil petrol tedarik ederek ABD'nin en büyük yabancı petrol kaynaklarından biri haline gelmişti.

Ancak siyasi istikrarsızlık, PDVSA'daki kötü yönetim, yatırım eksikliği ve ABD'nin ülkenin enerji endüstrisine yönelik yaptırımları üretimin düşmesine neden oldu.

PDVSA'nın OPEC tarafından açıklanan verilerine göre, Venezuela 2024 yılında günde ortalama 952.000 varil üretirken, bu rakam 2023 yılında 783.000 varildi. Reuters raporuna göre PDVSA'nın 2024 yılında yurtdışına petrol satışı 17.52 milyar dolar olarak gerçekleşti.

Çin, Venezuela ham petrolünün en büyük müşterisi ve bu durum son on yıldır hiç değişmedi. Kasım 2025'te, ABD ablukası Aralık ayında başlamadan önce, Venezuela günde 952.000 varil petrol ihraç ediyordu.

Bunun 778.000 varili Çin'e gönderilerek Pekin'e Venezuela'nın petrol ihracatında yüzde 81,7'lik bir pay düşmekteydi. ABD, Venezuela petrolünün yüzde 15,8'ini ithal ederek ikinci en büyük alıcı konumunda. Onu yaklaşık yüzde 2,5'ini ithal eden Küba takip ediyor.

Doğal gaz

Venezuela doğal gaz rezervleri bakımından dünyada dokuzuncu sırada yer almaktadır.

Uluslararası Enerji Ajansı'na göre 2023 yılı itibariyle Venezuela'nın doğal gaz rezervleri yaklaşık 5,5 trilyon metreküptür ve Güney Amerika'daki toplam doğal gaz rezervlerinin yüzde 73'ünü oluşturmaktadır.

Bu rezervlerin çoğu ham petrolle bağlantılı olup, üretilen doğal gazın yaklaşık yüzde 80'i petrol üretiminin bir yan ürünüdür.

Altın

Venezuela Latin Amerika'daki en büyük altın rezervlerine sahip ülke.

Dünya çapında merkez bankası varlıklarını takip eden Dünya Altın Konseyi'ne göre Venezuela'nın rezervleri yaklaşık 161,2 metrik ton ve bugünkü piyasa değeriyle 23 milyar dolardan fazla.

Venezuela'nın aynı zamanda en önemli kullanılmayan altın kaynaklarından bazılarına sahip olduğuna inanılmaktadır, ancak resmi veriler güncel değildir.

Eski Devlet Başkanı Hugo Chavez 2011 yılında Orinoco Madencilik Arkı'nı ilan etmişti; bu proje metalleri araştıracak, kamulaştıracak ve ihraç edecekti. Şubat 2016'da Maduro'nun, ülkenin yüzde 12'sinde madencilik çalışmalarına başlamasıyla bu hamle ülkeyi daha da geliştirmeye başladı. Hükümet elmas, nikel, koltan ve bakır rezervlerine sahip olduklarını ve bunların çıkarılacağını açıkladı.

Maduro 2018 yılında, bir dizi yabancı şirketle yaklaşık 5,5 milyar dolar değerinde madencilik anlaşmaları imzaladıktan sonra altına yatırımı teşvik etmek için bir “Altın Planı” açıkladı. Ancak bu anlaşmaların hiçbiri gerçekleşmedi ve madenlerin çoğu devlet dışı silahlı grupların kontrolü altında kaldı.

Venezuela Ekolojik Maden Geliştirme Bakanlığı tarafından 2018 yılında yayınlanan bir maden raporunda ülkede en az 644 metrik ton altın bulunduğu tahmin edilmiş, ancak Venezuela hükümeti gerçek rakamların çok daha yüksek olabileceğini belirtmiştir.

Venezuela'da başka hangi madenler var?

2018 mineral kataloğu tahmini:

- Yaklaşık 3 milyar metrik ton kanıtlanmış kömür rezervi

- 3,6 milyar tonu kanıtlanmış olmak üzere 14,68 milyar metrik ton demir cevheri

- 407.885 metrik ton nikel rezervi

- Ölçülen boksit miktarı 99,4 milyon metrik tondur

- Orinoco Kuşağı'nda 1.020 milyon karat ve sadece Guanaimo bölgesinde 275 milyon karat elmas rezervi olduğu bildirilmiştir.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera