ABD yardımları olmadan İsrail ne kadar dayanabilir?

ABD’li araştırmacı Stephen Cook, Washington yönetimine İsrail’e sağlanan askeri yardımların sona erdirilmesi çağrısında bulundu.

Cook, ABD’nin artık “İsrail’in politikaları ve hatalarının sonuçlarını üstlenmek zorunda olmadığını” belirterek iki ülke arasındaki stratejik ilişkinin yeniden değerlendirilmesi gerektiğini savundu.

New York merkezli düşünce kuruluşu Dış İlişkiler Konseyi’nde (CFR) kıdemli araştırmacı olarak görev yapan Cook, Foreign Policy dergisinde yayınlanan makalesinde, İsrail’e yönelik askeri yardımların durdurulması veya azaltılması yönündeki çağrıların artık yalnızca sol çevreler ve Filistin destekçileriyle sınırlı olmadığını ifade etti.

Cook, Nisan ayında Demokrat Partili senatörlerin çoğunluğunun İsrail’e yönelik ağır bombalar ve zırhlı buldozerleri kapsayan silah satışına karşı oy kullandığını hatırlatarak, ABD’de İsrail’e yönelik yaklaşımın değişmeye başladığını söyledi.

Makaledeki değerlendirmeye göre bu değişimin arkasında, ABD siyasi çevrelerinde İsrail’in Gazze savaşındaki uygulamalarına yönelik artan rahatsızlık ve Batı Şeria’daki “kademeli ilhak” politikalarına ilişkin endişeler bulunuyor.

Cook, ABD yardımlarının İsrail üzerinde baskı unsuru olarak kullanılması fikrinin yeni olmadığını, bu tartışmanın 2020 ABD başkanlık seçimleri döneminde de gündeme geldiğini belirtti.

Araştırmacı, İsrail’in artık askeri ihtiyaçlarını büyük ölçüde kendi kaynaklarıyla karşılayabilecek kapasiteye ulaştığını savunarak, 2028’de sona erecek mevcut ABD-İsrail askeri yardım anlaşmasının son anlaşma olması gerektiğini ifade etti.

Bununla birlikte Cook, yardımların sona erdirilmesinin ABD açısından da ekonomik ve siyasi sonuçlar doğurabileceğine dikkat çekti. Mevcut anlaşma kapsamında İsrail’in aldığı yardımların büyük kısmını ABD savunma sanayisinde harcamak zorunda olduğunu belirten Cook, bunun Boeing ve Raytheon gibi büyük şirketlerde binlerce kişiye istihdam sağladığını kaydetti.

Makaledeki değerlendirmede ayrıca, ABD yardımlarının kesilmesinin İsrail’in askeri kapasitesini ciddi biçimde zayıflatmayacağı görüşüne yer verildi. İsrail’in özellikle 7 Ekim 2023 sonrası yerli savunma sanayisini güçlendirmeye yöneldiği, ağır bombaların yerli üretimi için anlaşmalar yaptığı ifade edildi.

Cook, İsrail’in insansız hava araçları, hava savunma sistemleri ve askeri yapay zeka teknolojileri gibi alanlarda gelişmiş kapasitelere sahip olduğunu belirterek, “Askeri yardımların sona ermesi İsrail ordusunu daha az ölümcül hale getirmeyecek” değerlendirmesinde bulundu.

Yazar, askeri yardımların sonlandırılmasının Washington açısından bazı siyasi ve ahlaki kazanımlar sağlayabileceğini, bunun da ABD’nin tartışmalı İsrail politikalarıyla doğrudan ilişkilendirilmesini azaltabileceğini ifade etti.

Ancak Cook, bu adımın “Filistin devletinin kurulmasını sağlamayacağını, İsrail’in güç kullanımını durdurmayacağını ve çatışmanın dengelerini kökten değiştirmeyeceğini” söyledi.

Kaynak: Mepa News, Al Jazeera