ABD yönetimi bilimsel araştırmalara ayrılan bütçeyi büyük oranda azalttı
ABD'de Donald Trump yönetiminin bilimsel araştırmalara ayrılan bütçeyi büyük oranda azaltma kararı aldığı bildirildi.
ABD Başkanı Donald Trump, üst üste ikinci yıl da büyük ABD bilim kurumlarının bütçelerinde ciddi kesintiler yapıyor.
Cuma günü yayımlanan Beyaz Saray 2027 yılı federal harcama planı, bazı akademik dergilere yönelik abonelikler ve yayımlama ücretleri için federal fon kullanılmasının yasaklanmasını da içeriyor.
Plan, sağlık, uzay ve çevre alanlarında araştırma yapan ya da araştırmaları finanse eden federal kurumların bütçelerinde kesinti öngörüyor. En sert kesintilerden bazıları Ulusal Bilim Vakfı'nda (NSF) ve Çevre Koruma Ajansı'nda (EPA) yapılacak. Her iki kurumun bütçesi de 2027'de mevcut seviyelerine kıyasla yüzde 50'den fazla düşecek. ABD Ulusal Sağlık Enstitüleri'nin bütçesi ise yüzde 13 azalacak.
Bütçe belgesinde, kuantum bilgi ve yapay zeka araştırmalarına yönelik finansmanın, "ABD'nin bu alanlarda öncü konumunu korumasını sağlamak" amacıyla sürdürüleceği belirtiliyor.
Washington merkezli kar amacı gütmeyen Amerikan Bilimi Geliştirme Derneği'nde bilim bütçeleri ve politikalarını izleyen Alessandra Zimmermann, yönetimin bu başlıklarda savunma ve enerji bakanlıklarındaki uygulamalı araştırma fonlarını artırmayı planladığını söyledi. Ancak örneğin NSF bünyesindeki temel kuantum ve yapay zeka araştırmalarına ayrılan kaynakların sırasıyla yüzde 37 ve yüzde 32 oranında azaltılması öngörülüyor.
Bütçe, başkanlık önceliklerine yönelik harcamaları artırırken birçok iç programa ayrılan kaynağı kısmayı hedefliyor. Bu öncelikler arasında yer alan orduya 1.5 trilyon dolar ayrılması planlanıyor, bu da yüzde 44'lük artış anlamına geliyor.
Trump ABD tarihindeki en büyük askeri bütçeyi talep etti
Beyaz Saray, NSF bütçesini yaklaşık yüzde 55 azaltarak 4 milyar dolara düşürmek istiyor. Teklif ayrıca, sosyal bilimler ve ekonomi alanındaki araştırmaları finanse eden NSF bölümünün tüm fonlarını da kesiyor.
Cuma günü kurum içinde yapılan genel toplantıda, NSF yöneticileri bütçe talebine dayanarak kurumun Sosyal, Davranışsal ve Ekonomik Bilimler Direktörlüğü'nü kapatacaklarını açıkladı.
Plana göre bütçelerde 2026'dan 2027'ye azaltılan bütçeler şöyle:
NASA | 24.4 milyar dolar | 18.8 milyar dolar |
| Ulusal Sağlık Enstitüleri | 47.2 milyar dolar | 41.3 milyar dolar |
| Ulusal Bilim Vakfı | 8.8 milyar dolar | 4 milyar dolar |
| Enerji Bakanlığı - Bilim Ofisi | 8.4 milyar dolar | 7.1 milyar dolar |
Ulusal Standartlar ve Teknoloji Enstitüsü | 1.8 milyar dolar | 900 milyon dolar |
| Ulusal Okyanus ve Atmosfer Dairesi | 6.2 milyar dolar | 4.5 milyar dolar |
| Çevre Koruma Ajansı | 8.8 milyar dolar | 4.2 milyar dolar |
Kaynak: Mepa News
