ABD'nin Ortadoğu'daki askeri varlığı hakkında neler biliniyor?

Rayhan Uddin | Middle East Eye | Tercüme: Mepa News

Washington, İran'a yönelik söylemini sertleştiriyor ve askeri saldırı tehdidini artırıyor.

Tahran ise, kendisine yönelik bir saldırı olması halinde, bölgedeki ABD üslerine misilleme yapılacağı yönünde, bazı müttefik gruplarıyla birlikte tehditlerde bulundu.

Son haftalarda bölgeye ilave askeri takviyeler sevk edildi. Ortadoğu halihazırda on binlerce Amerikan askerine ve kritik hava, deniz ve eğitim üslerine ev sahipliği yapıyor.

Middle East Eye, ABD'nin bölgedeki askeri varlıklarını mercek altına aldı.

Dış İlişkiler Konseyi'ne göre ABD'nin Ortadoğu genelinde, sekizi kalıcı nitelikte olmak üzere, en az 19 askeri noktası bulunuyor.

ABD; Bahreyn, Mısır, Irak, İsrail, Ürdün, Kuveyt, Katar, Suudi Arabistan, Suriye, Umman ve Birleşik Arap Emirlikleri'nde askeri varlık bulunduruyor.

Türkiye ve Cibuti'de ise ABD, farklı bölgesel komutanlıklara hizmet eden, ancak Ortadoğu'daki faaliyetlere de katkı sunan büyük askeri üsler işletiyor.

Bahreyn, 9 bin Amerikan askerine ev sahipliği yapıyor. ABD Donanması'nın Beşinci Filosu'nun karargahı burada bulunuyor. Bu filo, Basra Körfezi, Kızıldeniz, Umman Denizi ve Hint Okyanusu'nun bir bölümünden sorumlu bulunuyor.

Katar'da, Doha'nın dışındaki çöl bölgesinde yer alan El Udeyd Hava Üssü, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı'nın (CENTCOM) taktik karargahı olarak kullanılıyor. CENTCOM'un sorumluluk alanı yalnızca Ortadoğu ile sınırlı kalmıyor, Orta ve Güney Asya'nın bazı bölgelerini de kapsıyor.

El Udeyd, yaklaşık 10 bin Amerikan askerinin konuşlandığı, bölgedeki en büyük ABD üssü olarak öne çıkıyor.

ABD'nin İsrail Büyükelçisi: İsrail'in Ortadoğu'nun tamamını ele geçirme hakkı var

Kuveyt ise, ABD Kara Kuvvetleri Merkez Komutanlığı'nın ileri karargahı olan Camp Arifjan'a ev sahipliği yapıyor. Bu yapı, CENTCOM bünyesinde kara kuvvetleri bileşeni olarak görev yapıyor.

Irak sınırı boyunca yer alan ve izole konumu nedeniyle "The Rock" olarak anılan Ali es Salim Hava Üssü de Kuveyt'te bulunuyor.

Camp Buehring ise Irak ve Suriye'ye sevk edilen birlikler için bir geçiş noktası olarak kullanılıyor. Kuveyt'te toplamda yaklaşık 13 bin 500 Amerikan askeri konuşlu bulunuyor.

Birleşik Arap Emirlikleri, 3 bin 500 Amerikan askerine ve ABD ile ortak kullanılan Dafra Hava Üssü'ne ev sahipliği yapıyor.

Bu üs, IŞİD'e karşı yürütülen operasyonlarda ve bölgedeki keşif görevlerinde kullanıldı.

ABD'nin Irak'taki askeri varlığı, Enbar vilayetindeki Ayn el Esed Hava Üssü'nü de kapsıyor. Bu üs, üst düzey İranlı general Kasım Süleymani'nin ABD tarafından öldürülmesinin ardından İran füzeleriyle hedef alınmıştı.

Yarı özerk Kürdistan Bölgesi'nde bulunan Erbil Hava Üssü ise eğitim tatbikatlarında kullanılıyor.

Suudi Arabistan'da yaklaşık 2 bin 700 Amerikan askeri konuşlu durumda ve hava ile füze savunma kabiliyetleri sağlıyor. Riyad yakınlarındaki Prens Sultan Hava Üssü, Patriot füze bataryaları da dahil olmak üzere önemli hava kuvvetleri unsurlarına ev sahipliği yapıyor.

Biladu'ş Şam bölgesindeki operasyonlar için Ürdün'ün Ezrak kentinde bulunan Muvaffak Salti Hava Üssü kilit merkez olarak kullanılıyor. Üs, ABD'nin 332. Hava Seferi Filosu'nu barındırıyor.

Ürdün'de yaklaşık 3 bin 800, Irak'ta 2 bin 500 ve Suriye'de 2 bin Amerikan askeri bulunuyor.

İran: ABD saldırırsa bölgedeki üsleri meşru hedef olur

Türkiye'de ise Türk Silahlı Kuvvetleri ile ortak kullanılan en önemli üs, Adana'nın güneyindeki İncirlik Hava Üssü olarak öne çıkıyor. Bu üste Amerikan nükleer başlıklarının bulunduğu bildirilmişti.

Son dönemde hangi ABD askeri unsurları bölgeye sevk edildi?

ABD üslerinin, asker sayısının ve askeri teçhizatın miktarı, bölgesel önceliklerin değişimine bağlı olarak son aylarda ve yıllarda değişti.

Savunma yetkililerine göre, şu anda Ortadoğu'da yaklaşık 40 bin Amerikan askeri bulunuyor.

Bu askerlerin yaklaşık dörtte biri, savaş uçakları, tankerler, havadan yakıt ikmali ve istihbarat unsurlarını barındıran El Udeyd Üssü'nde konuşlandı. Personel sayısı bakımından ikinci büyük üssün Bahreyn'deki deniz üssü olduğu değerlendiriliyor.

Trump'ın ikinci döneminin başlarında bazı savaş gemileri bölgeden ayrıldı. Ancak daha sonra Ortadoğu'ya yeniden deniz kuvvetleri takviyesi gönderilmeye başlandı.

Bu güç projeksiyonunun merkezinde, Güney Çin Denizi'nden ayrılan ve Umman Denizi'ne giren USS Abraham Lincoln'ün konuşlandırılması yer alıyor.

Şubat ayı ortasında uydu görüntüleri, geminin İran'a yaklaşık 700 kilometre mesafede, Umman açıklarında konuşlandığını gösteriyor.

USS Abraham Lincoln, nükleer enerjiyle çalışan bir uçak gemisi olarak görev yapıyor. Taarruz grubunda, Tomahawk seyir füzeleriyle donatılmış Arleigh Burke sınıfı güdümlü füze destroyerleri yer aldı ve bu füzelerin İran topraklarının derinliklerini vurabilecek kapasitede olduğu belirtildi.

Gemide ayrıca avcı ve taarruz uçakları filoları, elektronik harp ve radar karıştırma uçakları, helikopterler ve hayalet savaş uçakları bulunuyor.

USS Abraham Lincoln'de 5.680 mürettebat görev yapıyor.

Gemi, CENTCOM bölgesinde USS McFaul ve USS Mitscher ile Akdeniz'deki USS Roosevelt'i kapsayan deniz gücüne katıldı.

18 Şubat'ta, ikinci bir Amerikan uçak gemisinin de bölgeye doğru ilerlediği bildirildi.

Dünyanın en büyük savaş gemisi olan USS Gerald R. Ford, konumunu 48 dakika boyunca kamuoyuna açık şekilde yayınladı. Gemi o sırada Fas'ın Atlas Okyanusu kıyıları açıklarında bulunuyordu ve Akdeniz'e yöneldiği değerlendiriliyordu.

The War Zone'un aktardığına göre, güdümlü füze destroyeri USS Delbert D. Black de CENTCOM kuvvetlerine katıldı.

BBC Verify, Ortadoğu'da en az 12 geminin bulunduğunu bildirdi. Bu gemiler arasında Abraham Lincoln, üç Arleigh Burke sınıfı destroyer, uzun menzilli taarruz kabiliyetine sahip iki destroyer ve Bahreyn'de konuşlu üç özel muharip gemi yer alıyor.

Buna ek olarak, Yunanistan'daki Souda Körfezi üssü yakınlarında iki destroyer ve Kızıldeniz'de bir destroyer tespit edildi.

"ABD-İran müzakerelerinde fazla zaman yok"

Takviyeler yalnızca deniz unsurlarıyla sınırlı kalmadı, hava unsurları da bölgeye ulaştı.

Uçuş takip verileri, elektronik sinyal izleme konusunda uzmanlaşmış ABD Hava Kuvvetleri'ne ait RC-135W Rivet Joint uçaklarının son günlerde Katar'a indiğini gösteriyor.

İsrail medyası da, İran'ı vurma mesafesinde Amerikan askeri unsurları ve teçhizatının konuşlandırıldığını bildirdi.

İsrail'in Kanal 13 televizyonu, ABD ordusunun deniz kuvvetlerine ek olarak kara konuşlu savunmaları da güçlendirmeye hazırlandığını ve bir THAAD hava savunma bataryasının bölgeye ulaşmasının beklendiğini aktardı.

Açık kaynaklı uçuş verileri, Ürdün'deki Muvaffak Salti Hava Üssü'nde bir F-15 filosunun konuşlandırıldığını da ortaya koydu.

The War Zone, Ortadoğu'ya doğru ilerleyen başka hava unsurlarına işaret eden sinyaller bulunduğunu bildirdi.

Bunlar arasında Karayipler'den ayrılan ve Atlantik üzerinden henüz netleşmeyen bir hedefe doğru ilerleyen altı adet ABD Donanması'na ait EA-18G Growler elektronik harp uçağı yer alıyor.

Bu uçakların elektronik harp desteği sağladığı ve hava savunma sistemlerini aşmak için kullanılabildiği belirtiliyor.

BBC ayrıca, Şubat ortasına kadar F-35 ve F-22 savaş uçakları, KC-135 ve KC-46 yakıt ikmal tankerleri ile E-3 Sentry komuta ve gözetleme uçaklarının Ortadoğu'ya sevk edildiğini bildirdi.

Bölgedeki ABD üsleri İran'a yönelik bir saldırı için kullanılabilir mi?

Bölgedeki ABD üslerinin İran topraklarına yönelik saldırılar için kullanılmaması gerektiği vurgulandı.

Birleşik Arap Emirlikleri, İran'a karşı herhangi bir "düşmanca askeri faaliyet" için topraklarının, hava sahasının veya karasularının kullanılmasına izin vermeyeceğini açıkladı.

İran Cumhurbaşkanı ile yaptığı telefon görüşmesinde Suudi Veliaht Prensi Muhammed bin Selman, Suudi Arabistan'ın da hava sahasını veya topraklarını İran'a karşı kullandırmayacağını teyit etti.

Middle East Eye, ABD'nin Riyad'ı bu tutumdan vazgeçirmeye ve İran'a yönelik saldırılara destek vermeye ikna etmeye çalıştığını aktardı.

BAE ve Suudi Arabistan, geçmişte İran tarafından doğrudan hedef alınmadı, ancak her iki ülke de İran'a yakın müttefik olan Yemen'deki Husilerin füze ve İHA saldırılarına maruz kaldı.

Katar, Umman ve Türkiye de Washington nezdinde İran'a karşı askeri harekata karşı lobi faaliyetleri yürüttü.

Bu hafta başında Türk güvenlik güçleri, İncirlik'teki ABD hava üssünü gözetlemeye çalışan ve İran istihbaratı adına faaliyet gösteren bir hücreyi gözaltına aldı.

ABD'nin İran topraklarına yönelik ilk saldırısı olan ve geçen yıl haziran ayında üç nükleer tesisi hedef alan bombardımanın ardından Tahran, El Udeyd Hava Üssü'nü vurarak misillemede bulundu.

Ortadoğu'daki birçok ABD üssünün İran'ın balistik füze menzili içinde yer aldığı belirtildi.

Saldırı, son derece kontrollü bir şekilde gerçekleştirildi ve İran, Katar'ı bilgilendirerek ABD'ye dolaylı bir uyarı verdi.

Doha ve Washington, Patriot hava savunma sistemlerini kullanarak balistik füzeleri imha etmek üzere önceden hazırlık yaptı.

Katar, topraklarına yönelik benzer bir misilleme saldırısının tekrarlanmasından endişe duyuyor.

Doha son dönemde hava sahasının kullanımına ilişkin yeni bir açıklama yapmadı, ancak Middle East Eye, Nisan ayında Katar'ın Kuveyt, Suudi Arabistan ve BAE ile birlikte İran'a yönelik bir saldırı için hava sahası ve havaalanlarının kullanılmasını yasakladığını bildirdi.

Bu yasak, Körfez ülkelerinin daha geniş bir çatışmaya sürüklenme endişesi nedeniyle yakıt ikmali ve kurtarma operasyonlarını da kapsıyor.

Resmi adı Ensarullah olan Yemenli Husiler, ABD'nin İran'a saldırması halinde Kızıldeniz'deki gemilere yönelik saldırılarını yeniden başlatacaklarını açıkladı. Irak'taki İran destekli paramiliter gruplar da Amerikalılara karşı misilleme tehdidinde bulundu.

Bu durum, Irak veya Ürdün'deki ABD üslerini çatışmanın hedefi haline getirebilir.

Ocak 2024'te, Iraklı silahlı bir gruba atfedilen bir İHA saldırısı, Ürdün'ün Irak sınırındaki bir çöl karakolunda üç Amerikan askerinin ölümüne ve 40'tan fazla askerin yaralanmasına yol açmıştı.