ABD'nin yeni İran planı: Bombadan çok yaptırım

Trump yönetiminin, İran'a yönelik ekonomik baskının askeri operasyonlardan daha kalıcı sonuçlar doğurabileceği değerlendirmesini yaptığı öne sürüldü.

Axios'un, üst düzey ABD'li yetkililere dayandırdığı haberine göre Washington, İran'ın ekonomik olarak giderek daha fazla zorlandığını ve bu durumun Tahran yönetimini müzakere masasına oturmaya zorlayabileceğini değerlendiriyor.

Haberde, ABD istihbaratı ve açık kaynaklı verilere göre İran'da ekonomik krizin derinleştiği, bankacılık sistemi üzerindeki baskının arttığı ve dünyanın en büyük petrol üreticilerinden biri olmasına rağmen ülkede akaryakıt sıkıntıları yaşandığı iddia edildi.

Bir üst düzey ABD'li yetkili, "İranlılar bombalanmanın durmasını istiyor ancak her şeyden önce paraya ihtiyaç duyuyorlar." değerlendirmesinde bulundu.

Ateşkes arayışı sürüyor

Trump, hafta sonu İran'a yönelik 13 gün süren hava saldırılarının ardından operasyonları geçici olarak durdurmuş ve pazartesi günü yaptığı açıklamada İran'ın yeni bir anlaşmayı görüşmek üzere toplantı talebinde bulunduğunu söylemişti.

Ancak İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi bu iddiayı reddetti.

Habere göre Umman, Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda taraflar arasında dolaylı temaslar sürerken, görüşmelerin ana gündem maddelerinden birini Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin geleceği oluşturuyor.

Axios, masadaki önerilerden birinin İran ile Umman'a Hürmüz Boğazı'nın yönetiminde belirli yetki ve ekonomik gelir sağlayacak yeni bir mekanizma oluşturulması olduğunu öne sürdü.

Washington'un talepleri

Haberde, İran'ın ABD'den yeni bir saldırı olmayacağı yönünde güvence, dondurulmuş varlıklarına erişim ve yaptırımların hafifletilmesini istediği iddia edildi.

Trump yönetiminin ise İran'ın elindeki nükleer materyallerden vazgeçmesini talep ettiği aktarıldı.

ABD'li bir yetkili, Hazine Bakanlığı'nın uyguladığı yaptırımlar nedeniyle İran'ın mali açıdan ciddi baskı altında olduğunu savunarak, "İstihbarat raporları İran'ın kendi savaşçılarına ödeme yapmakta zorlandığını gösteriyor." iddiasında bulundu.

Aynı yetkili, İran'da bankalara yönelik yoğun para çekme riski ve akaryakıt sıkıntılarının yaşandığını öne sürerek, ekonomik baskının askeri baskıdan daha etkili sonuçlar doğurabileceğini savundu.

Yaptırımlar genişletildi

Habere göre Trump yönetimi, yeniden uygulamaya koyduğu "azami baskı" politikası kapsamında İran'ın petrol ticareti, finans ağı, silah tedarik zinciri ve deniz taşımacılığına yönelik yaptırımları genişletti.

Bu kapsamda bugüne kadar 1000'den fazla kişi, gemi ve hava aracının yaptırım listesine alındığı belirtildi.

Öte yandan haberde, bazı uzmanların ise yalnızca ekonomik yaptırımların veya askeri baskının İran'ı Washington'un taleplerini kabul etmeye zorlayacağı görüşüne katılmadığı ifade edildi.

Risk danışmanlık şirketi Obsidian Risk Advisors analisti Brett Erickson, İran'ın yılın ilk yarısında yaklaşık 23 milyar dolar petrol geliri elde ettiğini belirterek ekonomik baskının beklenen sonucu vermeyebileceğini savundu.

Beyaz Saray Sözcüsü Karoline Leavitt ise Axios'a yaptığı açıklamada Trump'ın diplomatik çözümü tercih ettiğini, ancak İran'ın Hürmüz Boğazı'nda veya ABD'nin müttefiklerine yönelik saldırılarını sürdürmesi halinde tüm seçeneklerin masada olmaya devam edeceğini söyledi.

Kaynak: Mepa News, Axios